III SA/Wa 2440/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych 2005 r. postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie R. M. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca" albo "strona") wniosła na formularzu z 30 sierpnia 2012 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu poinformowała o tym, że: - jest osobą bezrobotną; - nie posiada żadnego majątku; - utrzymuje się, wraz z trójka dzieci, z renty rodzinnej przyznanej na dzieci po zmarłym ojcu, alimenty oraz dodatki i zasiłki rodzinne; - otrzymuje rentę socjalną z tego tytułu, że jest osobą [...]; - mieszkanie, w którym zamieszkuje wraz z dziećmi zostało użyczone przez członka rodziny; - za wyjątkiem opłat z tytułu energii elektrycznej nie SA pobierane żadne opłaty; - miesięczne wydatki wynoszą ok. 2100 zł, dochody – 2163 zł.. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 5 września 2012 r. – o wyciągi z rachunków bankowych, w tym związanych z działalnością gospodarcza, zestawienie faktur VAT, zestawienie dochodów i wydatków i in - strona wskazała, że: - zasiłek rodzinny na syna [...] wynosi 196 zł, dla [...] – 182 zł; - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka [...] dla syna [...] – 160 zł; - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka przyznany dla syna [...] – 340 zł; - renta socjalna dla syna [...] - 12987 (PIT40A); - renta rodzinna dla córki [...] – 6078 (IT 40A); - alimenty dla córki [...] – 6000 zł; - świadczenie rodzinno-opiekuńcze w postaci zasiłku pielęgnacyjnego – 918 zł. Nadto skarżąca przedstawiła dochody osiągnięte do 25 września 2012 r. oraz – częściowo – udokumentowała je. Poinformowała, że nie posiada rachunków bankowych, jedynie starsza córka osiada rachunek bankowy, na który wpływa renta po zmarłym ojcu Strona stwierdziła, że przedmiotem sprawy jest umorzenie zaległości podatkowych. Do wniosku strona załączyła kserokopie wyciągu z rachunku bankowego, PIT40A za poszczególne lata podatkowe, decyzję o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, dodatku do zasiłku rodzinnego, zasiłku pielęgnacyjnego, decyzję o waloryzacji renty, faktury VAT, zaświadczenie od [...] o [...]; kserokopie paragonów fiskalnych za produkty codziennego użytku. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Referendarz sądowy uznał złożone przez stronę oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej za rzetelne i mogące być podstawą oceny jej sytuacji majątkowej. Z zestawiania danych dotyczących uzyskiwanych dochodów przekazanych przez stronę i standardów minimum socjalnego czteroosobowego gospodarstwa pracowniczego przyjętego prze IPiPS (dane dostępne na stronie internetowej) wynika, że skarżąca powinna dysponować w budżecie domowym kwotą co najmniej 3049,68 zł, by przyjąć, że jest w stanie zaspokajać koszty utrzymania gospodarstwa domowego jak również podstawowe potrzeby bytowo-konsumpcyjne, w tym minimalnego udziału w kulturze i rekreacji. Jako, że minimum socjalne przyjęło się nazywać górną granicą ubóstwa, tzw. "linią ubóstwa", a dolną granicę ubóstwa określa minimum egzystencji nie sposób przyjąć, że nawet uzyskiwanie przez stronę dochodów w wysokości minimum socjalnego – co nie ma miejsca w sprawie - może być uzasadnieniem odmowy przyznania jej prawa pomocy. Na prowadzenie rozsądnej gospodarki finansowej wskazują kserokopie paragonów fiskalnych wraz ze struktura zakupów z nich wynikającą. Na ocenę sytuacji majątkowej skarżącej w postępowaniu o prawo pomocy nie ma wpływu zadeklarowany przez nią stan [...] wraz z również zadeklarowanym brakiem rachunku bankowego. Takie samo znaczenie dla oceny ma fakt przyznania skarżącej pomocy przez stosowne organy Państwa. Wpływ ten ma natomiast fakt sprawowania opieki - jako samotna matka – nad trójką dzieci i wiązane z tym obowiązki wynikające z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, których dopełnienie wymaga posiadania środków finansowych. Z tych powodów referendarz sądowy nie miał wystarczających danych do oceny sytuacji majątkowej strony i uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.