I OZ 958/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenie E.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 275/12 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie bonifikaty od opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 1 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 275/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie bonifikaty od opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż w dniu 25 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 275/12 oddalił skargę E.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 listopada 2011 r., nr [...]w przedmiocie bonifikaty od opłaty za przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności. Dnia 7 sierpnia 2012 r. pełnomocnik skarżącej wnisół do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wymienionego wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przyczyną uchybienia terminu była błędna informacja o wyniku rozprawy udzielona w dniu 25 lipca 2012 r. drogą telefoniczną przez pracownika Sądu. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że został poinformowany, iż w niniejszej sprawie zapadł wyrok, który zostanie doręczony mu wraz z uzasadnieniem do Kancelarii. Dalej we wniosku stwierdzono, że z uwagi na nieotrzymanie w okresie jednego miesiąca wyroku, w dniu 6 sierpnia 2012 r. pełnomocnik skarżącej skontaktował się osobiście z "informacją Sądu", gdzie poinformowano go o treści wyroku. W tym stanie rzeczy, pełnomocnik skarżącej z uwagi na brak zawinienia po swojej stronie, jak i stronie skarżącej, wnosi o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Dodatkowo podkreślił, że waga przedmiotowej sprawy dla skarżącej jest tak znaczna, że niekorzystne orzeczenie, którego nie można będzie zaskarżyć, może spowodować nieodwracalne skutki dla skarżącej Wydając zaskarżone postanowienie, Sąd I instancji podniósł, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wskazał, że wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca działała przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, w związku z czym należy oczekiwać od niego należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem. Powinien on zatem zadbać o terminowe i rzetelne dokonywanie czynności procesowych. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącej nie wywiązał się z opisanego obowiązku i nie uprawdopodobnił okoliczności, na których oparł wniosek o przywrócenie terminu. Twierdzenie o błędnej informacji dotyczącej wyroku, jaki zapadł na rozprawie w dniu 25 lipca 2012 r., uzyskanej w wyniku rozmowy telefonicznej jest gołosłowne i nie może stanowić samodzielnej podstawy do uwzględnienia przedstawionych żądań. Przede wszystkim pełnomocnik skarżącej we wniosku nie wskazał, który z pracowników Kancelarii przeprowadził wskazaną rozmowę telefoniczną i z jakim pracownikiem Sądu, jakiego Wydziału i w jakim dniu owa rozmowa miała miejsce. Ocena działania pełnomocnika musi być w tym miejscu dokonana z uwzględnieniem faktu, że nie wziął on udziału w rozprawie, o której został powiadomiony, a tym samym ponosi pełną odpowiedzialność za brak wiedzy o stanie sprawy, która odbyła się bez jego obecności. W zażaleniu na powyższe postanowienie E.P., reprezentowana przez adwokata, wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumentacją zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisów art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślenia wymaga przy tym, że w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminowi należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. To strona bowiem ponosi wszelkie konsekwencje działania bądź zaniechania reprezentującego ją w sprawie pełnomocnika. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł również żadnych podstaw, które usprawiedliwiłyby działalność pełnomocnika skarżącej. Zgodzić należy się z uzasadnieniem Sądu I instancji, iż ustanowiony z urzędu pełnomocnik dopuścił się w sprawie uchybień. Tłumaczenia pełnomocnika o uzyskaniu przez kancelarię od pracownika sądu mylnych informacji o sprawie w żadnym wypadku nie usprawiedliwia nieprawidłowego postępowania pełnomocnika. Tym bardziej, iż okoliczność ta nie została udowodniona. Niezależnie od powyższego wskazać należy że udzielona informacja telefoniczna przez pracownika Sądu nie zwalnia pełnomocnika strony od podejmowania czynności mających na celu sprawdzenie wiarygodności tej informacji. Akta sprawy wskazują, że pełnomocnik strony był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy po zamknięciu której, w dniu 25 lipca 2012 r. Sąd ogłosił wyrok, zaś pełnomocnik, który nie był obecny na rozprawie winien jak najszybciej zapoznać się z wynikiem sprawy. W ocenie Sądu, brak staranności pełnomocnika w doborze osób, przy pomocy których prowadzi on działalność gospodarczą, nie może prowadzić do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, iż brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Dokonując oceny wystąpienia tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zatem o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, lub jej pełnomocnik, nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 422/10, LEX nr 742477). Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pełnomocnik skarżącej nie wykazał w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 25 lipca 2012 r. jak tego wymaga art. 87 § 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji