VII SA/Wa 726/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej I. skargę oddala, II. przyznaje ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 (trzysta siedem złotych pięćdziesiąt groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 (pięćdziesiąt siedem złotych i pięćdziesiąt groszy) . Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2011r. Wojewoda [...] na podstawie art. 11a ust. 1, art.11f ust. 1, art.11i ust.1, art. 17 ust. 1 i 3 i art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz. U. z 2008r., Nr 193, poz. 1194 ze zm.) , art. 92, art. 93 i art. 95 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2008r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), oraz art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dnia [...] listopada 2010r., uzupełnionego w dniu [...] stycznia 2011r. i skorygowanego w dniach [...] kwietnia 2011r., [...] czerwca 2011r. i [...] czerwca 2011r. udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad reprezentowanemu przez Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...], zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie drogi ekspresowej [...] na odcinku: węzeł [...] – węzeł [...] ([...]) od km 99+937 do km 204+000, w zakresie odcinka 2 – od km 101+ 972, 92 do km 120+961,30, wraz z infrastrukturą oraz zatwierdził projekt budowlany dla zamierzenia inwestycyjnego obejmującego m.in.: - budowę drogi ekspresowej [...] na odcinku od km 101+972,92 do km 120+961,30; - budowę przejazdów drogowych; - budowę węzła "[...]" na przecięciu z drogą krajową nr [...]; - budowę dróg serwisowych wraz ze zjazdami; - budowę zjazdów technologicznych ( na parametrach zjazdów indywidualnych); - budowę przepustów drogowych; - budowę kompleksowego odwodnienia układu drogowego wraz z urządzeniami towarzyszącymi; - budowę obiektów inżynierskich; - budowę przejść dla zwierząt; - budowę i przebudowę sieci wodociągowej; - budowę kanalizacji deszczowej; - budowę kanalizacji sanitarnej; - przebudowę sieci energetycznej niskiego napięcia; - przebudowę sieci energetycznej średniego napięcia; - przebudowę sieci energetycznej wysokiego napięcia; - przebudowę urządzeń melioracyjnych, - przebudowę sieci telekomunikacyjnej, - budowę kanalizacji łączności drogowej, rurociągów telekomunikacyjnych na potrzeby telematyki oraz urządzeń telematyki, -budowę oświetlenia drogowego dla [...] "[...]", węzła "[...]",[...] "[...]", - budowę miejsc obsługi podróżnych – [...] "[...]" typu I oraz II, w zakresie obejmującym: sieć wodociągową, kanalizację deszczową i kanalizację sanitarną oraz budynek toalet, wraz z miejscami postojowymi i wewnętrznym układem komunikacyjnym, - budowę obwodu utrzymania drogi ekspresowej [...] "[...]" w zakresie obejmującym: sieć wodociągową, kanalizację deszczową i kanalizację sanitarną, budynek administracyjny, budynek warsztatowo – garażowy, portiernię, stanowisko mycia pojazdów i stację transformatorową, wraz z miejscami postojowymi i wewnętrznym układem komunikacyjnym, - budowę elementów ochrony środowiska, ograniczających uciążliwość ruchu drogowego, - rozbiórkę obiektów kubaturowych w liniach rozgraniczających teren inwestycji. W decyzji określono linie rozgraniczające teren inwestycji, zatwierdzono podział nieruchomości i oznaczono nieruchomości lub ich części według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa , ustalono warunki dotyczące przebudowy istniejących sieci uzbrojenia terenu i przebudowy dróg innych kategorii, określono warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, określono wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. O., Z. O. i J. M. po rozpatrzeniu których Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11g ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wiosek inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę jest kompletny. Przedstawiony projekt zawiera wszystkie niezbędne opinie, uzgodnienia, pozwolenia oraz dokumenty wymagane przepisami szczególnymi. Odnosząc się do zarzutów odwołania sformułowanych przez E. O. i Z. O. dotyczących niekorzystnych dla skarżących rozwiązań lokalizacyjnych przyjętych w zaskarżonej decyzji oraz zgłoszonej propozycji przesunięcia lokalizacji obecnego przebiegu planowanej inwestycji, organ wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami ustawy wojewoda pełni w procesie budowy drogi publicznej funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania inwestycji , ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno – wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Z tego też względu zarzuty odwołania nie mogą zostać uwzględnione. Także zarzuty J. M., uzupełnione kolejnymi pismami nie mogą doprowadzić do zmiany zaskarżonej decyzji. Skarżący podnosił, że jest właścicielem działek nr [...],[...] i [...] przez które ma przewodzić droga ekspresową [...], ale nigdy nie otrzymał pisemnej informacji-zapewnienia, że wypłacone zostanie mu należne odszkodowanie. W związku z tym organ wyjaśnił, że w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie orzeka się o odszkodowaniu za przejęte na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości lub ich części. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, stosownie do treści art. 12 ust.4a i 4b ustawy, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Zatem dopiero w toku postępowania w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania możliwe będzie oszacowanie wartości przejętych na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, a następnie wypłata odszkodowania. Dodatkowo organ wskazał, że jeżeli pod inwestycję została przejęta część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, strona może zwrócić się z oddzielnym wnioskiem do właściwego zarządcy drogi o nabycie pozostałej części nieruchomości. Roszczenie to ma charakter cywilnoprawny i może być dochodzone tylko i wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym. Podsumowując swoje rozważania organ stwierdził, że decyzja Wojewody [...] jest zgodna z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł J. M. Skarżący ponownie podniósł, że mimo wielokrotnych pism do organów administracji nigdy nie otrzymał dokładnej odpowiedzi dotyczącej wypłacenia "godziwego" odszkodowania przed wejściem z pracami na jego nieruchomości. Wyjaśnił, że w związku z przejęciem części działek nr [...] i [...] będzie musiał zmniejszyć produkcję zwierzęcą., co pozbawi go źródła utrzymania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga podlega oddaleniu. Zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2012r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowę drogi ekspresowej [...] na odcinku [...] – węzeł [...] ([...]) na wskazanych kilometrach dróg. Zezwolenie, wydane zostało w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003., o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, dalej: ustawa o szczególnych zasadach, w brzmieniu po jej zmianie dokonanej ustawą z dnia 25 lipca 2008r. o zmienia ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 154, poz. 958), która weszła w życie z dniem 10 września 2008r. Pozwolenie na realizację inwestycji drogowej stanowi rodzaj skonsolidowanego orzeczenia administracyjnego, ustalającego lokalizację drogi, udzielającego pozwolenia na jej budowę, oraz stanowiącego o zatwierdzeniu podziału nieruchomości i oznaczeniu nieruchomości, które przechodzą na własność Skarbu Państwa( art. 11a, ust. 1 oraz art. 11f ust.1 ustawy). Podkreślić należy, że ustawa z 10 kwietnia 2003 r., zawiera także unormowania szczególne odnoszące się do sposobu rozstrzygania skarg przez sąd. Art. 31 ust. 2 stanowi, iż w przypadku uwzględnienia skargi na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności , sąd administracyjny po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy drogi może stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Wadliwości te mają kwalifikowany charakter wobec innych naruszeń prawa, którym może być dotknięta decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W przypadku zaistnienia tych innych naruszeń celowościowa wykładnia wskazanego przepisu nakazuje uznać, że ogranicza on sądowi administracyjnemu dopuszczalność uchylenia decyzji z powodu jej wadliwości, niezależnie od tego, jakimi wadami decyzja ta jest dotknięta ( por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2010r., II OSK 984/10, publikowany w Internecie cbois, nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie zezwolenie na realizację inwestycji drogowej wydane zostało w dniu [...] września 2011r., na skutek wniesionego odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy i na jej podstawie prowadzone są roboty budowlane. W tym stanie rzeczy Sąd mógł brać pod uwagę takie wady zaskarżonej decyzji, które przemawiałyby za stwierdzeniem jej nieważności lub mogły stanowić podstawę do wznowienia postępowania.Skarżący J. M. nie podnosi wadliwości zaskarżonej decyzji, która stanowiłaby podstawę do stwierdzenia jej nieważności bądź mogła stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a Sąd z urzędu nie stwierdza wad prawnych, które stanowiłyby podstawę do orzekania o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Rozpoznając zarzuty skargi wskazać należy, że dotyczą one braku określenia przez organ wysokości należnego odszkodowania oraz utrudnienia w zagospodarowaniu i zbieraniu płodów rolnych z podzielonych działek nr [...] i [...]. Oceniając tak sformułowane zarzuty uznać należy je za bezzasadne. Wskazać przede wszystkim należy, że projektowany przebieg drogi nie pozbawia wskazanych nieruchomości skarżącego dostępu do drogi publicznej. Działki [...] i [...] będą miały dostęp do drogi publicznej poprzez zaprojektowaną drogę dojazdowa [...] biegnącą wzdłuż drogi krajowej nr [...] i dalej równolegle do drogi ekspresowej [...]. Nadto, jak zasadnie wskazał organ ,jeżeli pozostawiona część nieruchomości powoduje utrudnienie w prowadzeniu gospodarstwa, skarżącemu przysługuje prawo do złożenia, na podstawie art.13 ust.3 ustawy wniosku do zarządcy drogi o nabycie części nieruchomości nie nadającej się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Powyższe kwestie mają charakter roszczeń cywilnoprawnych i wykraczają poza zakres postępowania o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Także żądanie skarżącego dotyczące uzyskania pisemnej informacji na temat należnego mu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości nie stanowi przedmiotu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że zgodnie z art. 12 ust. 4a ustawy, właścicielom przejmowanych nieruchomości będzie przysługiwało odszkodowanie ustalane odrębną decyzją Wojewody [...] i w toku tego postępowania nastąpi oszacowanie wartości przejętych na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. Na zakończenie należy podkreślić, że specyfika inwestycji drogowych wynikająca z ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych Wymaga uwzględnienia sprzecznych z zasady oczekiwań, które z jednej strony związane są z realizacją inwestycji drogowej, z drugiej zaś strony wymagają poszanowania konstytucyjnego prawa własności, co w niniejszej sprawie zostało zachowanie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.