II SA/Gd 754/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-12-01
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania w sytuacji, gdy strona kwestionuje swój status strony w postępowaniu administracyjnym, a organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który stwierdza niedopuszczalność odwołania z powodu braku interesu prawnego strony, powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, a nie postanowienie. Stwierdzenie braku statusu strony wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z zapewnieniem udziału strony, a nie merytorycznej oceny jej interesu prawnego poza ramami postępowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa A. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzające niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Burmistrza Gminy o ustaleniu warunków zabudowy. SKO uznało, że Spółdzielnia nie posiada interesu prawnego w sprawie, ponieważ nie legitymuje się uprawnieniami prawno-rzeczowymi do nieruchomości objętej wnioskiem ani nieruchomości sąsiednich, a jej zarzuty opierają się jedynie na tzw. interesie faktycznym. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym zasady wysłuchania strony, argumentując, że SKO powinno przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, a nie od razu stwierdzać niedopuszczalność odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Straszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A. w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej A. w S. kwotę 257 zł (dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Spółdzielnia "A" w S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2011r. w sprawie o sygn. akt [...]. Postanowieniem tym stwierdzono niedopuszczalność odwołania wniesionego przez Spółdzielnię "A" od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 15 września 2010r. o ustaleniu warunków zabudowy. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 134 w związku z art. 127 § 1 w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59 ust. 1, art. 60 ust.1 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.).
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia 11 marca 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na wniosek Spółki "B" w G. oraz w związku z postanowieniem Kolegium z dnia 10 marca 2010r. o wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie XII- kondygnacyjnego budynku wielomieszkaniowego przy ul. K. [...] w S. Prezydenta Miasta oraz pracowników Urzędu Miasta w S., wyznaczyło Burmistrza Miasta jako organ właściwy, do rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie warunków zabudowy dla ww. budynku mieszkalnego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 26§ 3 i § 2 w związku z art. 24 § 3 oraz art. 123 § 1 i § 2 i art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia 15 września 2010r. Burmistrz Gminy rozpoznając wniosek ww. Spółki ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...],KM[...], położonej w S. przy ul. K [...] dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej z usługami towarzyszącymi zabudowie mieszkaniowej oraz infrastrukturą towarzyszącą obejmującą budowę jednego budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami towarzyszącymi zabudowie mieszkaniowej oraz infrastrukturę towarzyszącą.
Spółdzielnia "B" złożyła odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że decyzja organu I instancji jest wadliwa oraz zapadła z naruszeniem przepisów i wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji.
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że istniała przeszkoda prawna dla wydania decyzji. Skarżąca podniosła powołując podstawy prawne, że miasto S. ma status uzdrowiska. Status ten uzyskało w dniu 20 lutego 1999r. pod rządami ustawy z dnia 17 czerwca 1966r, o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym wraz z rozporządzeniem wykonawczymi i status uzdrowiska utrzymało pod rządami aktualnej ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, wypełniając procedurę przewidzianą przepisami nowej ustawy dla zachowania tego statusu. Przepis art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych nakazuje sporządzenie i uchwalenie planu miejscowego.
Prezydent miasta postanowieniem z dnia 30 listopada 2009r. zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy do czasu uchwalenia planu miejscowego dla osiedla "[...]". Powyższe postanowienie zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 5 marca 2010r. Skarżąca podała, że jako błędne zostało zaskarżone do Sądu Administracyjnego. Nadto wskazano, że organ I instancji w toku procedury wydania decyzji nie uzyskał wymaganego uzgodnienia decyzji z Ministrem Zdrowia, który zawiesił postępowanie uzgodnieniowe do czasu uchwalenia planu miejscowego dla działki objętej wnioskiem inwestora. Wymóg takiego uzgodnienia wynika z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Brak takiego uzgodnienia stanowi istotną wadę skutkującą nieważnością decyzji z mocy prawa. Podniesiono również, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, albowiem na jej podstawie ustalono warunki zabudowy terenu, dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, z którym kwestionowana decyzja z dnia 15 września 2010r. jest niezgodna (plan dopuszcza jedynie zabudowę 4 kondygnacji). W takiej sytuacji zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ I instancji, który wydal decyzję winien stwierdzić jej wygaśnięcie. Wskazano, że skarżąca nie domaga się w pierwszej kolejności stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jako że inne jej wady uzasadniają jej uchylenie przez organ odwoławczy.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 lipca 2011r. Samorządowe Kolegium odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
Podstawą powyższego rozstrzygnięcia było ustalenie, że Spółdzielnia "B" nie posiada interesu prawnego w sprawie. Organ dokonał analizy cech interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, wskazując, że musi on być indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny a nadto jego istnienie winno znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Tym samym, jak wskazano, interes prawny musi istnieć w momencie rozstrzygania sprawy administracyjnej i nie może opierać się na prawdopodobieństwie wystąpienia. Oceny tej nie może zmieniać doręczenie przez organ wydawanych w toku postępowania postanowień. Przymiot strony wynika bowiem z możliwości oparcia legitymacji procesowej na interesie prawnym lub obowiązku, a zatem na konkretnym przepisie prawa materialnego.
Odnosząc się do pojęcia strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, to niewątpliwie status ten posiada właściciel (użytkownik wieczysty) nieruchomości, której dotyczy postępowanie, natomiast zaliczenie pozostałych podmiotów zainteresowanych wynikiem postępowania do kręgu stron wymaga każdorazowo odrębnych ustaleń i nie ma możliwości przyjęcia założenia, że w każdym przypadku za strony uznać także należy właścicieli/użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja. O kręgu osób, którym przysługuje status strony decyduje stopień uciążliwości inwestycji oraz zasięg jej oddziaływania. W postępowaniu w sprawie warunków zabudowy właściciel nieruchomości sąsiedniej ma przymiot strony w takim zakresie, w jakim inwestycja narusza jego uzasadnione prawem chronione interesy. Organ powołując się na orzeczenia sądowe wskazał, że stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy będą inwestor, właściciel nieruchomości objętej wnioskiem oraz właściciele nieruchomości graniczących z terenami będącymi przedmiotem postępowania (działek sąsiednich) legitymujący się interesem prawnym w sprawie. Z powyższego wynika, że co do zasady przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie będą miały podmioty, które nie legitymują się uprawnieniami prawno-rzeczowymi do nieruchomości objętej wnioskiem bądź nieruchomości sąsiednich, którzy swoje żądanie oprzeć mogą jedynie o tzw. interes faktyczny. Wskazano, że możliwe utrudnienia związane ze wzmożonym ruchem pojazdów i osób, zaśmiecanie i dewastacja terenów zielonych czy nadmierna emisja szkodliwego hałasu mogą stanowić jedynie sugestie przyjęcia pewnych szczegółowych rozwiązań dla inwestycji. W żadnym wypadku jednak tego rodzaju okoliczności nie mogą być źródłem interesu prawnego. Wskazano, że skarżąca jest podmiotem, któremu przysługują uprawnienia prawno rzeczowe do nieruchomości położonych w sąsiedztwie nieruchomości objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Treść odwołania w żaden sposób nie wskazuje na interes prawny skarżącej. Skarżąca nie określa w jaki sposób decyzja o warunkach zabudowy czy nawet realizowana inwestycja miałaby wpływać na jej sytuację prawną, czy należących do Spółdzielni nieruchomości. Również zarzuty podniesione w odwołaniu nie dają podstaw do przyjęcia, że przysługuje jej status strony. W konsekwencji jak to ustaliło Kolegium wniesienie odwołania od decyzji przez podmiot nie będący stroną tego postępowania i nie legitymowany do wniesienia środka zaskarżenia skutkuje jego niedopuszczalnością i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa.
Nadto organ wskazał, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2011r. stwierdzono nieważność uchwały Rady Miasta sprawie planu miejscowego dla osiedla "[...]".
Spółdzielnia "B" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie z dnia 11 lipca 2011r. zarzucając naruszenie art. 28 kpa oraz art. 7,8,9 kpa.
Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, jako naruszającego prawo i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Gminy przysługuje jej status strony, gdyż zaskarżone postanowienie dotyczy postępowania w sprawie warunków zabudowy dla nieruchomości sąsiadujących z nieruchomościami Spółdzielni, a nawet gdyby Kolegium miało tę kwestię ocenić odmiennie , to winno przeprowadzić gruntowne badanie czy Spółdzielnia jest stroną czy też nie jest. Pozbawienie skarżącej statusu strony poddaje w wątpliwość zagwarantowanie stronom zasady równego traktowania, gdyż organ stawia na uprzywilejowanej pozycji inwestora. Skarżąca wskazała, że w swoim odwołaniu od decyzji ustalającej warunki zabudowy nie wykazywała szczegółowo zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na jej nieruchomości, uznając za oczywiste, że budowa i funkcjonowanie tak wysokiego budynku będzie oddziaływało na jej nieruchomości, poprzez choćby wskazane ograniczenia nasłonecznienia, wzrost hałasu i emisji spalin. Nie przedstawienie przez skarżącą w odwołaniu podstaw uznawania się za stronę nie zwalniało organu od obligatoryjnego obowiązku ustalenia kręgu stron i zbadania czy Spółdzielnia jest stroną postępowania. Nie można uznać za dostateczne działania Kolegium uznającego, że skarżąca nie jest stroną tylko nas tej podstawie, że status strony nie wynika z odwołania. Kolegium nie było uprawnione do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania bez zbadania tej kwestii, a takie działanie w sprawie narusza ar. 7,8 i 9 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Uczestnik postępowania Gmina Miasta S. wniosła o uchylenie względnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia
Nadto na zasadzie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wniosła o uchylenie względnie stwierdzenie nieważności:
- postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2010r. sygn. akt [...] wyłączającego Prezydenta Miasta z postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie XII-kondygnacyjnego budynku wielomieszkaniowego przy ul. K. [...] w S.,
- postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2010r. sygn. akt [...] wyznaczającego Burmistrza Miasta jako organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie ww. warunków zabudowy,
- postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2011r. sygn. akt [...] orzekającego o niedopuszczalności odwołania Gminy Miasta S. od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 15 września 2010r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...]KM[...] przy ul. K. [...] w S.
W uzasadnieniu uczestnik podał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 listopada 2011r. sygn. akt II OSK 282/11 oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Gd 340/10, którym to wyrokiem sąd pierwszej instancji uchylił postanowienie Kolegium z dnia 5 marca 2010r. uchylające postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2009r. o zawieszeniu postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania dla ww. działki, czyli w sprawie, w której wydane zostały powołane wyżej rozstrzygnięcia, tj. decyzja z dnia 15 września 2010r. o ustaleniu warunków zabudowy i postanowienia wskazujące Burmistrza Miasta do rozstrzygnięcia sprawy oraz postanowienie o niedopuszczalności odwołania.
Strona wskazała, że niedokonanie obligatoryjnego zawieszenia i wydanie decyzji o warunkach zabudowy byłoby podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy.
Obecnie w obiegu prawnym pozostaje postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2009r. o zawieszeniu postępowania, to zaś wyklucza aby mogły się toczyć postępowania w tej sprawie przed innym organem. Zdaniem uczestnika wobec wiążącej mocy tego wyroku brak było również podstaw do wyłączenia Prezydenta Miasta z orzekania w sprawie. W konsekwencji brak było również podstaw do wskazania innego organu jako organu właściwego do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie warunków zabudowy, a tym bardziej organu nieistniejącego w strukturze organów administracji samorządowej jakim jest Burmistrz Miasta, co uczyniło SKO w postanowieniu z dnia 11 marca 2010r., a to czyniło postanowienie to trwale niewykonalnym (art.156 § 1 pkt 5 kpa). Wydanie zaś decyzji kończącej to postępowanie przez inny podmiot to jest przez Burmistrza Gminy, niż wskazany ww. postanowieniem SKO oznacza nadto, iż decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, czyli obarczoną jest wadą z art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Strona podniosła również, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 134 kpa., gdyż przepis ten służy wyłącznie do formalnego sprawdzenia dopuszczalności odwołania w postępowaniu wstępnym prowadzonym przez organ II instancji, a nie rozstrzygania o interesie prawnym odwołującego, czyli o jego materialnoprawnej legitymacji jako strony postępowania o wydanie warunków zabudowy. Oceny tej dokonuje się bowiem w procesowym postępowaniu odwoławczym, a nie w postępowaniu gabinetowym. O istnieniu tego interesu prawnego po stronie skarżącej w tym postępowaniu przesądził wiążąco Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 3 listopada 2010r. Na etapie wstępnego formalnego sprawdzenia dopuszczalności odwołania nie rozstrzyga się o zasadności twierdzeń i zarzutach podniesionych w odwołaniu, które w świetle art. 128 kpa nie wymaga szczegółowego uzasadnienia.
W uzasadnieniu podniesiono również, że SKO zaniechało wyłączenia z obrotu prawnego wadliwej decyzji Burmistrza Gminy z dnia 15 września 2010r. ustalającej warunki zabudowy i umorzenia postępowania, w którym została ona wydana, pomimo że istotą działania tego organu jest merytoryczna kontrola decyzji wydanych w I instancji.
Podniesiono, że w świetle art. 6 i 7 kpa oraz art. 7 Konstytucji RP niedopuszczalna jest sytuacja, aby w obrocie prawnym pozostawała decyzja administracyjna rażąco naruszająca prawo, jaką jest ww. decyzja Burmistrza Gminy. Realizacja tego obowiązku przez organ II instancji dokonywana jest w drodze wydania decyzji o jakiej mowa w art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Tym bardziej, że nieusunięta z obrotu prawnego decyzja Burmistrza Gminy rażąco narusza prawo także dlatego, że została wydana przez organ nie posiadający kompetencji orzeczniczej w objętej nią sprawie, gdyż organ, który ją wydał, czyli Burmistrz Gminy nie został wskazany postanowieniem SKO z dnia 11 marca 2010r. jako organ właściwy do rozstrzygania tej sprawy. Postanowieniem tym bowiem wyznaczono inny organ, tj. Burmistrza Miasta. Zatem decyzja została wydana w warunkach nieważności, o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Tym bardziej, że nie domniemywa się kompetencji do wydania decyzji administracyjnej, a organ administracji jest zobligowany z urzędu do jej przestrzegania, czego Burmistrz Gminy zaniechał. Nadto nie istnieje organ – Burmistrz Miasta - wyznaczony ww. postanowieniem, gdyż Gminie K. nie został nadany do chwili obecnej status miasta. O braku tego statusu świadczy treść obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010r. Wykaz gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. nr 48, poz. 654).
W ocenie uczestnika powyższe rodzi skutek w postaci trwałej niewykonalności ww. postanowienia SKO z dnia 11 marca 2010r. od chwili jego wydania (art. 156 § 1 pkt 5 kpa), a prowadzenie przez organ niewłaściwy (Burmistrza Gminy), niewskazany tym postanowieniem SKO stanowi obrazę art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Postanowienie SKO z dnia 11 marca 2011r. nieistniejący organ (Burmistrza Miasta) wymienia zarówno w jego sentencji, jak i w uzasadnieniu, co wyklucza oczywistą omyłkę pisarską, tym bardziej wobec konieczności wydania aktu normatywnego (rozporządzenia Rady Ministrów) dla uzyskania statusu miasta.
Uczestnik postępowania podniósł również, że wydana w sprawie decyzja Burmistrza Miasta z dnia 15 września 20101r. posiada także liczne wady merytoryczne oraz przedstawił uzasadnienie do wniesionych zarzutów dotyczących ww. decyzji..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną.
Przedmiotem kontroli sądu pod względem zgodności z prawem jest w rozpoznawanej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2011r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania Spółdzielni "A" od decyzji Burmistrza Gminy z dnia 15 września 2011r.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że jest ono niezgodne z prawem. Sąd podziela w całości argumentację zawartą w zarówno w skardze skarżącej Spółdzielni, jak również w odpowiedzi na skargę wniesionej przez Gminę Miasta S.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania obowiązany jest zbadać dopuszczalność odwołania. Dopuszczalność odwołania jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi o podmiotowymi. Przesłanki podmiotowe to złożenie odwołania przez legitymowany podmiot: stronę postępowania w sprawie. Jeżeli ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący odwołanie nie ma w sprawie interesu prawnego organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania. W razie gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności dowodowych w postępowaniu wyjaśniającym, nie można przyjąć, że organ tych ustaleń będzie dokonywał poza formami postępowania administracyjnego bez zapewnienia udziału podmiotu powołującego się na własny interes prawny. W takim, przypadku organ odwoławczy obowiązany jest podjąć postępowanie odwoławcze, a w razie gdy ustali, że podmiot wnoszący odwołanie nie ma interesu prawnego zakończy postępowanie odwoławcze w formie decyzji o umorzeniu postępowania. Decyzja o umorzeniu postępowania rozstrzyga o legitymacji wnoszącego odwołanie. Jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie II OSK 316/08 wykładnia przepisów prawa procesowego oparta na dopuszczalności ustalania interesu prawnego poza formami procesowymi gwarantującymi prawo do obrony, do wysłuchania narusza zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Taka sytuacja zaistniała w mniejszej sprawie, gdyż po wniesieniu przez skarżącą, będącą stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy przed organem I instancji, organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego umożliwiającego skarżącej złożenie wyjaśnień. Natomiast z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że organ ten dokonywał merytorycznej oceny interesu prawnego skarżącej ustalając, że odwołanie jest niedopuszczalne, gdyż skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu. Powyższe w sposób oczywisty narusza przepis art. 134 kpa. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, nie zaś w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 134 kpa.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza prawo i podlega uchyleniu.
Kontroli Sądu pod względem zgodności z prawem podlegało zaskarżone postanowienie z dnia 11 lipca 2011r., które ma charakter proceduralny i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie.
W konsekwencji Sąd będąc związany przedmiotem zaskarżenia, nie może badać zasadności podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących podnoszonych przez stronę nieważności postanowień oraz decyzji z dnia 15 września 2010r. o ustaleniu warunków zabudowy.
Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy zawieszone postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2009r. zostało uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11 marca 2010r. W dniu 11 marca 2010r. Kolegium wyznaczyło jako organ właściwy do rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie warunków zabudowy Burmistrza Miasta. Decyzję o warunkach zabudowy z dnia 15 września 2010r. wydał Burmistrz Gminy. Natomiast wyrokiem tut. Sądu z dnia 3 listopada 2010r. sygn. akt 340/10 postanowienie SKO z dnia 11 marca 2011r. zostało uchylone. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 10 listopada 2011r., tj. z dniem oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 3 listopada 2010r.
Zatem obecnie w obiegu prawnym pozostaje postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2009r. w sprawie warunków zabudowy. Natomiast w dacie rozstrzygania sprawy przez organ I instancji, jak również w dacie wydania zaskarżonego postanowienia (11 lipca 2011r.) postępowanie w sprawie warunków zabudowy nie było zawieszone. Nie istniała zatem przeszkoda w postaci zawieszenia postępowania uniemożliwiająca rozpoznanie wniosku w przedmiocie warunków zabudowy.
Jednakże ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić nowy stan prawny wywołany w/wym. wyrokiem Sądu oraz winien mieć na uwadze, że istnieją podstawy do zakwestionowania właściwości Burmistrza Gminy do prowadzenia postępowania w sprawie warunków zabudowy. Z jednej strony na tej podstawie, że zawieszenie postępowania w sprawie warunków zabudowy przez Prezydenta Miasta uniemożliwia prowadzenie postępowania w tym przedmiocie, a nadto na tej podstawie, że decyzję w pierwszej instancji wydał organ, który nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy przez Kolegium. Zatem rozważenia wymaga okoliczność, czy postępowanie prowadzone przed organem I instancji jest bezprzedmiotowe, gdyż nie ma podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy z uwagi na zawieszenie postępowania oraz że nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego przez Burmistrza Gminy.
Reasumując stwierdzić należy, że ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji oceni interes prawny skarżącej zgodnie z wyżej przedstawionymi wymogami postępowania administracyjnego, przy uwzględnieniu dokonanej wyżej oceny prawnej, a następnie ustali czy w nowym stanie prawnym prowadzenie postępowania nie jest bezprzedmiotowe z wyżej wskazanych przyczyn. Nadto organ winien mieć na uwadze, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy winno być zawieszone z mocy art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając powyższe na uwadze oraz działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania i wobec uwzględnienia skargi orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło