III SA/Po 563/12

WyrokWSA w Poznaniu2012-10-04

Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Barbara Koś, Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia jej powstania, nawet jeśli wniosek o stwierdzenie nadpłaty został złożony przed wydaniem orzeczenia ETS, a organ podatkowy rozpoznał go na podstawie innego przepisu Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oprocentowanie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, stwierdzonej na podstawie orzeczenia ETS, powinno być naliczane od dnia powstania nadpłaty, a nie od dnia złożenia wniosku, nawet jeśli wniosek został złożony przed wydaniem orzeczenia ETS i organ rozpoznał go na innej podstawie prawnej. Sąd podkreślił, że wadliwa implementacja prawa wspólnotowego przez państwo nie może obciążać podatnika, a zasada efektywności prawa wspólnotowego wymaga zwrotu wszelkich opłat pobranych z naruszeniem prawa UE, wraz z odsetkami za cały okres korzystania z tych środków przez organ.
Stan faktyczny
Spółka A domagała się zwrotu nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych od pożyczek udzielonych przez udziałowca, wskazując na niezgodność krajowych przepisów z prawem wspólnotowym po wyroku ETS. Organy podatkowe początkowo odmawiały zwrotu, a następnie, po decyzji Dyrektora Izby Skarbowej uwzględniającej wyrok ETS, zwróciły część kwoty. Spółka wniosła o zwrot pozostałej części podatku i odsetek, argumentując, że oprocentowanie powinno być naliczane od dnia powstania nadpłaty, a nie od dnia złożenia wniosku. Organy podatkowe odmówiły, twierdząc, że tryb wniosku i podstawy prawne uniemożliwiają naliczenie odsetek od wcześniejszego terminu. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółki i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś (spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 9 marca 2012 roku nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych i jego oprocentowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2011r., nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Spółka A w P. wnioskiem złożonym dnia 30 grudnia 2009 r. domagała się stwierdzenia i zwrotu nadpłaty z tytułu nienależnie uiszczonego podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości [...] zł, od 22 pożyczek udzielonych Spółce w 2007 i 2008 r. przez jej udziałowca spółkę B – na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 b Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r. Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając, że postanowienia ustawy z dnia 9 września 2001 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie w jakim nakładały obowiązek podatkowy od czynności polegających na zaciągnięciu przez spółkę kapitałową pożyczki od wspólnika (akcjonariusza) były zgodne z prawem wspólnotowym a w szczególności z art. 4 ust. 2 i art. 7 ust. 2 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r., dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Po złożeniu odwołania przez Spółkę, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 września 2010 r. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze do czasu rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości, sygn. C-212/10, wskazując, że sprawa ta dotyczy udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach czy państwo Członkowskie Unii Europejskiej, które uprzednio zrezygnowało z pobierania podatku kapitałowego z tytułu zaciągnięcia pożyczki z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej, mogło ponownie wprowadzić ten podatek z dniem 1 stycznia 2007 r. Podkreślono, że rozstrzygnięcie Trybunału będzie również wiążące w przedmiotowej sprawie. Ww. postanowienie zostało uchylone wyrokiem WSA w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Po 116/11, w którym stwierdzono, że przewidywane orzeczenie ETS nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego uzależnione jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy podatkowej, a organ podatkowy powinien samodzielnie dokonać ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu decyzją z dnia 11 sierpnia 2011 r. wydaną m.in. na podstawie art. 72 Ordynacji podatkowej i art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG, uchylił decyzję organu podatkowego I instancji i orzekł, że uiszczony prze Spółkę podatek w kwocie [...] zł stanowi nadpłatę, która podlega zwrotowi. W uzasadnieniu uznano powyższy podatek za świadczenie nienależne w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej ze względu na regulacje unijne, powołując się w zakresie wykładni przepisów krajowych i wspólnotowych na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 czerwca 2011 r., C-212/10, w świetle którego stwierdzono, że ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie, w jakim wprowadziła w okresie od stycznia 2007 r. do grudnia 2008 r. opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych pożyczek udzielanych spółce kapitałowej przez jej udziałowca, jest niezgodna z Dyrektywą Rady nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Decyzja powyższa stała się ostateczna i na jej podstawie Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego zwrócił Spółce dnia 8 września 2011 r. łącznie kwotę [...] zł tytułem podatku i odsetek. Pismem z dnia 8 listopada 2011 r. Spółka wniosła o zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych wraz z odsetkami w części, w jakiej nie dokonano zwrotu całości podatku wraz z należnymi odsetkami na podstawie wydanej w postępowaniu odwoławczym decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. W uzasadnieniu wskazano, że otrzymana przez Spółkę kwota [...] zł, zawierająca odsetki naliczone od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty do dnia jej zwrotu nie pokrywa w całości należnej Spółce kwoty nadpłaconego podatku oraz odsetek, ponieważ zgodnie z wyliczeniami Spółki na dzień 8 września 2011 r. wynosi ona [...] zł. Spółka wyjaśniła przy tym, że chociaż złożyła wniosek o zwrot nadpłaty 16 grudnia 2009 r., a więc przed datą publikacji wyroku ETS, przysługuje jej – na podstawie art. 78 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej – zwrot nadpłaty wraz z oprocentowaniem za okres od dnia powstanie nadpłaty do dnia jej zwrotu, powołując się w tym zakresie m.in. na pismo Podsekretarza Stanu w MF z dnia 5 marca 2009 r., znak: PK4/8012/25/ZAP/09/AP-291. Decyzją z dnia 15 grudnia 2011 r. Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu odmówił Spółce dokonania zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych i jego oprocentowania. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zastosowany w sprawie tryb stwierdzenia nadpłaty uwzględnił żądanie strony na podstawie wskazanego we wniosku art. 75 § 2 pkt 1 b Ordynacji podatkowej, którym organ podatkowy był związany i który wyznaczał zakres postępowania. Natomiast powołane pismo Podsekretarza Stanu MF odnosi się do stwierdzenia nadpłaty w trybie art. 74 Ordynacji podatkowej, który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ dotyczy tylko sytuacji, gdy we wniosku o zwrot nadpłaty zostało powołane orzeczenie ETS, stwierdzające niezgodność krajowego ustawodawstwa z przepisami prawa wspólnotowego. W odwołaniu Spółka zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wyjaśniła, że we wniosku o zwrot nadpłaty Spółka nie mogła powołać art. 74 Ordynacji podatkowej, ponieważ w momencie składanie wniosku nie było jeszcze orzeczenia ETS; że żaden przepis Ordynacji podatkowej nie nakazuje podatnikowi powołania we wniosku podstawy prawnej oraz, że nie jest istotne w jakim momencie i jaką podstawę prawną powołał podatnik, lecz fakt, że Dyrektor Izby Skarbowej wydał swoje ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie nadpłaty na podstawie wyroku ETS. Podkreślała, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której pomimo potwierdzenia niezgodności krajowych przepisów z prawem wspólnotowym wyrokiem ETS, w świetle którego podatek zapłacony przez spółkę od samego początku był bezprawny, oprocentowanie będzie przysługiwać jedynie od dnia złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Oznaczałoby to bowiem, że Skarb Państwa czerpie korzyści finansowe z wadliwej implementacji prawa wspólnotowego do krajowego porządku prawnego, co jest niedopuszczalne. Decyzją z dnia 9 marca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając stanowisko i argumentację organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że tryb stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej i tryb powstania nadpłaty na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej, różnią się od siebie. Odmienny jest przede wszystkim termin zwrotu określony w art. 77 § 1 pkt 2 i 4 Ordynacji podatkowej, który w pierwszym przypadku wynosi 30 dni od wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę lub określającej wysokość nadpłaty, a w drugim – 30 dni od dnia złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Inaczej w związku z tym jest naliczane oprocentowanie nadpłaty. W przypadku określonym w art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przysługuje ono od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z skorygowaną deklaracją pod warunkami określonymi pod lit.a-c tego przepisu. Natomiast w przypadku określonym w art. 77 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej oprocentowanie przysługuje według zasad określonych w art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto podkreślił, że Spółka domagała się stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej i w ten sposób zadecydowała o granicach postępowania i rozstrzygania przez organ. Zwrot nadpłaty nastąpił na podstawie art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie zatem z art. 78 § 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej w przypadku zwrotu nadpłaty na podstawie art. 77 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, oprocentowanie przysługuje od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z skorygowaną deklaracją pod warunkami określonymi pod lit.a-c tego przepisu. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że powoływane przez stronę pismo Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów, sygn. PK4/8012/25/ZAP/09/AP-291 z dnia 5 marca 2009r., odnosi się tylko i wyłącznie do zwrotu nadpłaty powstałej w trybie określonym w art. 74 ustawy Ordynacja podatkowa. W przedmiotowej zaś sprawie, opisany powyżej tryb nie zaistniał. Tryb zwrotu nadpłaty, inicjowany wnioskiem, o którym mowa w art. 74 powołanej ustawy, ma charakter szczególny i znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy rzeczywiście istnieje i zostało przez podatnika powołane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności przepisu prawa podatkowego, kreującego obowiązek podatkowy lub orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, stwierdzające niezgodność krajowego ustawodawstwa z przepisami wspólnotowymi. Spółka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, w złożonej do tut. Sądu skardze wniosła o uchylenie decyzji z dnia 9 marca 2012 r. i zasądzenie na jej rzecz od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie: - art. 78 § 5 pkt 1 w związku z art. 74 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie w mocy decyzji Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu w sytuacji, gdy Spółce przysługiwało prawo do oprocentowania kwoty nadpłaty od momentu powstania nadpłaty, a nie od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy; - art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez nieodniesienie się w decyzji do argumentów Spółki podniesionych w odwołaniu; nieodniesienie się w decyzji do wyroków sądowych powołanych przez Spółkę - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy; - art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez całkowite pominięcie argumentacji powołanej przez Spółkę w odwołaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy; - art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez niedokonanie ponownego rozstrzygnięcia, co spowodowało naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej - art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy; - art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi Spółka przedstawiła stanowisko wyrażone wcześniej w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wskazując na niezasadność zarzutów zawartych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd podziela wyrażany w orzecznictwie pogląd, co do tego że przepisy Ordynacji podatkowej nie nakazują naliczania w decyzji ustalającej wysokość nadpłaty również kwoty odsetek. Oprocentowanie nadpłaty podatku powstaje z mocy samego prawa w przypadkach wskazanych w art. 78 Ordynacji podatkowej. Kwota naliczonego oprocentowania uzależniona jest od dnia zwrotu nadpłaty wraz z oprocentowaniem i o ile jest to kwestia sporna, wymaga wydania decyzji (por. wyrok NSA z 28.06.2005 r., sygn. akt FSK 1964/04, wyrok WSA w Warszawie z 8 stycznia 2004 r., III SA 434/03, opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://nsa.gov.pl). Ponieważ po otrzymaniu zwrotu podatku Spółka w piśmie z dnia 8 listopada 2011 r. wskazała, że zwrócona kwota nie pokrywa w całości należnej nadpłaty wraz z oprocentowaniem, konieczne było wydanie odrębnej decyzji w celu rozstrzygnięcia wniosku strony zgodnie z art. 207 i 78 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku i kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Z mocy art. 78 § 1 Ordynacji podatkowej nieodłącznym elementem instytucji nadpłaty jest prawo do jej oprocentowania, które pełni funkcję rekompensacyjną. Podsumowując stan faktyczny sprawy wskazać należy, że po otrzymaniu zwrotu podatku i odsetek w łącznej kwocie [...] zł, Spółka w piśmie z dnia 8 listopada 2011 r. wskazała, że zwrócona kwota nie pokrywa w całości należnej nadpłaty, wynikającej z decyzji z dnia 11 sierpnia 2011 r. wraz z oprocentowaniem, bowiem powinna ona wynosić na dzień zwrotu [...] zł. Spółka, dokonując na podstawie art. 78a Ordynacji podatkowej proporcjonalnego zaliczenia otrzymanej kwoty na poczet nadpłaty i oprocentowania w stosunku do wszystkich pożyczek, zaliczyła na nadpłatę kwotę [...] zł a na poczet oprocentowania [...] zł; w konsekwencji wg Spółki nie otrzymała ona zwrotu całej nadpłaty i części oprocentowania. Wyliczenie Spółki wynikało z przyjęcia, że oprocentowanie nadpłaty winno być naliczone od dnia powstania nadpłaty do dnia jej zwrotu na podstawie art. 73 § 1 pkt 1 w zw. z art. 78 § 5 oraz art. 78a Ordynacji podatkowej bowiem nadpłata powstała w związku z orzeczeniem ETS z 16.06.2011 r., C-212/10, które zapadło w toku postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Tymczasem organy podatkowe uznały, że oprocentowanie przysługuje na podstawie art. 73 § 1 pkt 1, art. 75 § 1 i 2 pkt 1 lit. b/ i art. 78 § 3 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej, tj. od dnia złożenia wniosku wraz ze skorygowaną deklaracją do dnia jej zwrotu. Swoje stanowisko organy podatkowe uzasadniały tym, że podatniczka złożyła wniosek z 16 grudnia 2009 r. w dniu 30 grudnia 2009 r., to jest przed wydaniem wyroku przez ETS, domagając się stwierdzenia nadpłaty w trybie art. 75 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej a nie na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej. Ta ostatnia okoliczność jest niesporna jak również niesporne winno być zawieszenie z urzędu przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu postępowania do czasu wydania wyroku przez ETS jak i to, że korzystna dla Spółki decyzja z dnia 11 sierpnia 2011 r. zapadła po wyroku Trybunału i uwzględniała stanowisko w nim zawarte, wskazujące na nieprawidłowości w implementowaniu prawa europejskiego do krajowego porządku prawnego. Ta decyzja funkcjonuje w obrocie prawnym, zatem powstaje pytanie czy można do zwrotu tej nadpłaty zastosować oprocentowanie przewidziane w art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej, który to przepis określa oprocentowanie nadpłaty, której zwrotu żąda podatnik na podstawie art. 74 Ordynacji podatkowej. Według sądu można i należy. Po pierwsze bowiem decyzja powyższa nie określa oprocentowania, nie można więc twierdzić, że kwestia ta została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną (art. 128 O.p.). Po drugie orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawiło, że wcześniejsze rozliczenia Spółki - zapłata podatku, będące według dotychczasowego stanu prawnego prawidłowe, przerodziły się w nadpłatę, bowiem dopiero wyrok ETS umożliwił uznanie tego podatku za nienależnie zapłacony. W myśl art. 73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata zaistniała już od momentu zapłaty podatku. Ponadto podkreślić należy, że w uzasadnieniu decyzji z dnia 11 sierpnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając, że uiszczony przez Spółkę podatek stanowi nadpłatę podlegającą zwrotowi, stwierdził, powołując się na wyrok ETS z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. C-212/10, że ustawa z 09.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w dyspozycji art. 1 ust.3 pkt 2 w związku z art. 1 ust.1 pkt 1 lit. k i art. 1 ust.1 pkt 1 w zakresie w jakim wprowadziła w okresie od stycznia 2007 r. do grudnia 2008 r. opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych pożyczek udzielanych spółce kapitałowej przez jej udziałowca jest niezgodna z Dyrektywą Rady z dnia 17 lipca 1969 r. nr 69/335/EWG dotyczącą podatków od gromadzenia kapitału, tym samym zarzuty podniesione w odwołaniu są zasadne, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i zasadne jest stwierdzenie nadpłaty. W konsekwencji uznano, że Spółka uiściła w latach 2007 i 2008 podatek nienależnie, w związku z czym stanowi on nadpłatę w rozumieniu art. 72 Ordynacji podatkowej. W świetle takiego uzasadnienia decyzji, nie może być według Sądu, wątpliwości co do tego, że decyzją z dnia 11 sierpnia 2011 r. stwierdzono nadpłatę powstałą w wyniku orzeczenia ETS pomimo, że wniosek został złożony przed publikacją tego wyroku. O nadpłacie powstałej w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości stanowi przepis art. 74 Ordynacji podatkowej. Zauważyć należy, że wśród wymienionych w tym przepisie warunków, podstawowy warunek jaki musi być spełniony to powstanie nadpłaty w wyniku orzeczenia TK lub ETS. Ten warunek został spełniony. Brak wyraźnego wniosku strony złożonego w trybie art. 74 Ordynacji podatkowej nie wyklucza w okolicznościach tej sprawy możliwości uwzględnienia tego przepisu przy dokonywaniu zwrotu nadpłaty i w konsekwencji przepisu art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej dla określenia należnego podatniczce oprocentowania. Trzeba pamiętać, że strona złożyła wniosek przed wydaniem wyroku przez ETS, organ podatkowy zawiesił postępowanie do czasu wydania wyroku przez ETS, traktując ten wyrok jako zagadnienie wstępne a następnie orzekł pozytywnie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nadpłaty już po wydaniu wyroku i uznając go za przesłankę powstania nadpłaty. Stanowisko prezentowane w decyzji przez organy podatkowe a wykluczające możliwość zastosowania przepisu art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej wówczas gdy nadpłatę stwierdzono po rozpoznaniu wniosku złożonego na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej doprowadza do sytuacji, że podatniczka, która była pozbawiona prawa dysponowania nadpłaconą kwotą podatku już od momentu jego uiszczenia i to wskutek wadliwej implementacji prawa wspólnotowego do krajowego porządku prawnego, miałaby ponosić częściowo koszty finansowe takiej implementacji, zawinionej przez państwo tylko dlatego, że wystąpiła z wnioskiem za wcześnie. Jest ono zatem nie do zaakceptowania i pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Również zasada efektywności prawa wspólnotowego wyrażona w art. 10 TWE wymaga aby państwo członkowskie zapewniło zwrot wszelkich opłat pobranych z naruszeniem prawa wspólnotowego, łącznie z odsetkami za cały okres, w jakim organ ten korzystał bez podstawy prawnej z kwoty podatku. Zatem prokonstytucyjna i prounijna wykładnia art. 78 Ordynacji podatkowej nakazuje uznać, że w sytuacji kiedy nadpłata powstała w wyniku orzeczenia ETS (art. 74 O.p.) i organ dokonuje zwrotu podatku z tego tytułu to ma obowiązek naliczenia i zwrotu oprocentowania obliczonego zgodnie z art. 78 § 5 Ordynacji podatkowej także wówczas gdy wniosek o jej stwierdzenie i zwrot został złożony przed wydaniem orzeczenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości a organ podatkowy stwierdził nadpłatę uwzględniając ten wniosek. Stanowisko podobne zostało wyrażone w piśmie z dnia 5 marca 2009 r. Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Finansów, nr PK4/8012/25/ZAP/09/AP-291, w którym stwierdzono, że w przypadku złożenia wniosku przed opublikowaniem sentencji orzeczenia ETS w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej oprocentowanie nadpłaty powstałej w wyniku tego orzeczenia przysługuje za okres od dnia jej powstania do dnia jej zwrotu. W ocenie Sądu nie można tego stanowiska zawężać tylko do wniosków składanych w trybie art. 74 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji według Sądu, nie jest zasadne stanowisko organów podatkowych co do tego, że o oprocentowaniu ( w szczególności o jego dacie początkowej ) decyduje wskazany przez stronę we wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty, przepis art. 75 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej. Reasumując: skoro w tej sprawie jedyną i niekwestionowaną podstawą stwierdzenia nadpłaty był wyrok ETS, organ podatkowy ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie określić oprocentowanie na podstawie art. 78 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, tj. od dnia powstania nadpłaty. Organ uwzględni przy tym fakt dokonania częściowego zwrotu podatku, stosując art. 78 a Ordynacji podatkowej. Z tych względów orzeczono jak w sentencji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło