VII SA/Wa 1128/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]lutego 2012r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623), dalej ustawa, po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2011 r. (nr [...]) wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia W. K., E. C., M. K., D. K.-Ś. i L.K. wykonania remontu dachu - wymiany pokrycia oraz wymiany lub reperacji obróbek blacharskich w budynku mieszkalnym na działce nr ew. [...]przy ul. [...]w [...] - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...]września 2011 r. Prezydent [...] nałożył obowiązek uzupełnienia ww. zgłoszenia poprzez dostarczenie zaleceń konserwatorskich. Pismem z dnia [...]września 2011 r. W. K. poinformował, że z uwagi na zbyt krótki termin do wykonania obowiązków nie jest w stanie w terminie zastosować się do postanowienia. Dnia [...] października 2011 r. organ wydał ww. decyzję o sprzeciwie z uwagi na niedostarczenie zaleceń konserwatorskich. Pismem z dnia [...]października 2011r. [...] Konserwator Zabytków poinformował, że planowane zamierzenie jest dopuszczalne z konserwatorskiego punktu widzenia. Wobec powyższego organ uznał, że ustała przyczyna wydania badanej decyzji, co czyni koniecznym jej uchylenie. Wyjaśnił, że nie mógł utrzymać w mocy zaskarżonej decyzji z uwagi na ewentualne wystąpienie przesłanek z art. 30 ust. 6 i 7 ustawy, gdyż powodowałoby to konieczność zmiany podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, co stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności. Zaznaczył, że zgodnie z art. 30 ust. 5 ustawy, organ ma kompetencję do wydania sprzeciwu w terminie 30 dni, od dnia wniesienia zgłoszenia. Wniesienie odwołania nie przedłuża tego terminu w razie ponownego rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy nie może więc uchylić decyzji o sprzeciwie i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wobec braku możliwości ponownego wniesienia sprzeciwu wobec upływu terminu z art. 30 ust. 5 ustawy. Organ musi zatem ograniczyć się do utrzymania decyzji o sprzeciwie w mocy lub jej uchylenia i umorzenia postępowania instancji. Organ podkreślił na koniec, że zbadanie ww. robót pod kątem prawidłowości ich wykonania należy obecnie do kompetencji organów nadzoru budowlanego, bowiem zamknięcie drogi do zbadania prawidłowości zgłoszenia nie oznacza, że inwestycja odpowiada przepisom ustawy. Skargę na powyższą decyzję złożył W. K. wnosząc o jej uchylenie oraz dokonanie, na podstawie art. 153 p.p.s.a., oceny prawnej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 30 ust. 1 pkt. 2, 30 ust. 2, art. 30 ust. 5 ustawy, naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, 8, 9, 77, 107 § 3 k.p.a. Po przedstawieniu przebiegu postępowania skarżący podkreślił, iż dowolność interpretacyjna organu co do stanu faktycznego sprawy jest sprzeczna z wykładnią art. 29 ust. 2 pkt 1, art. 30 ust. 1 pkt 2, 30 ust. 2, art. 30 ust. 5 ustawy w zw. z art. 30 ust. 6 i 7 ustawy oraz powołanym przez organ wyrokiem NSA z dnia 26 października 2009r. sygn. akt II OSK 1674/08. Wnioskodawcy wykonali bowiem wszystkie obowiązki wynikające z formularza zgłoszenia. Formularz prawidłowo wypełniono. Załączono odpis z KW oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, jeżeli formularz miał pełnić funkcję pomocniczą, to powinien być zredagowany w sposób nie budzący wątpliwości. Niepoprawność formularza nie może rodzić negatywnych skutków dla osób z niego korzystających. Na stronę organ nie powinien również przerzucać ciężaru dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, gdyż obowiązek ten spoczywa na organie zgodnie z art. 7 k.p.a. Co więcej, organ winien mieć na względzie nie tylko interes społeczny lecz i słuszny interes obywateli. Zasada ignorantia iuris nocet doznaje w prawie administracyjnym ograniczeń, zgodnie zaś z art. 9 k.p.a. organy są obowiązane do wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalanie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżący przytoczył art. 30 ust. 5 ustawy wskazując, że w starszym orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmowało się, że początkiem biegu 30 dniowego terminu jest dzień następny po dniu, w którym nastąpiło zgłoszenie, a - w przypadku nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia - dzień następny po dniu, w którym zgłoszenie uzupełniono, albo dzień następny po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu. Obecnie pogląd ten ewoluował, co potwierdza powołany przez organ wyrok, z którego wynika, że organy ograniczone są czasowo do wniesienia sprzeciwu tracąc, po upływie 30 dni od doręczenia zgłoszenia, kompetencję do wydania decyzji o sprzeciwie. Skarżący podniósł, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności o istotnym znaczeniu dla sprawy i niewłaściwe uzasadnienie decyzji narusza podstawowe zasady postępowania i stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej ppsa.. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody [...]z dnia [...]lutego 2012r. uchylająca decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2011 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia wykonania remontu dachu w ww. budynku i umarzająca postępowanie organu I instancji. W świetle argumentacji przedstawionej w skardze i powołanego w niej orzecznictwa na wstępie zaznaczyć trzeba, że nie stanowiły istoty sporu w rozpatrywanej sprawie kwestie dotyczące dnia od którego rozpoczyna swój bieg termin do wniesienia decyzji o sprzeciwie, o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy, ale możliwości prawne wniesienia kolejnej decyzji o sprzeciwie w sytuacji stwierdzenia podstaw do jej uchylenia przez organ II instancji i upływu 30 dniowego terminu wskazanego w powołanym przepisie. Stanowisko organu przedstawionego w zaskarżonej decyzji należało ocenić jako prawidłowe i zgodne z poglądami utrwalonymi w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przypomnieć bowiem trzeba, że wydanie decyzji o sprzeciwie przez organ architektoniczno - budowlany wniesione w przewidzianym ustawowo terminie oznacza brak zgody na wykonywanie planowanych robót budowlanych. Złożenie odwołania od decyzji o sprzeciwie inicjuje tryb odwoławczy, do którego stosuje się przepisy k.p.a. Niemniej rozpoznając odwołanie od takiej decyzji, organ odwoławczy musi mieć przede wszystkim na uwadze treść art. 30 ust. 5 ustawy. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu, i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Z przytoczonego przepisu wynika zatem jednoznacznie, że organy architektoniczno - budowlane ograniczone są terminem do wniesienia sprzeciwu i po jego upływie tracą uprawnienie do wydania decyzji o sprzeciwie. Termin wymieniony w art. 30 ust. 5 ustawy jest bowiem terminem o charakterze materialnoprawnym i jako taki nie może być przywrócony, przerwany ani zawieszony. Tylko w tak zakreślonym przez ustawodawcę okresie może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków danego podmiotu w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. W konsekwencji upływ tego terminu w każdym przypadku wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków, co oznacza, że stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany. Nie ma zatem przedmiotu postępowania administracyjnego, a wszczęte postępowanie, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu. Innymi słowy organ odwoławczy nie może na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić decyzji o sprzeciwie i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z możliwością ponownego wniesienia sprzeciwu, gdy upłynął termin wniesienia sprzeciwu, określony w art. 30 ust. 5 ustawy. W takiej sytuacji organ powinien ograniczyć się do utrzymania decyzji o sprzeciwie w mocy lub do uchylenia takiej decyzji i umorzenia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2009 r., II OSK 307/08, LEX nr 530044, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2011r., IV SA/Po 32/1, LEX nr 795208). W związku z powyższym, nawet w przypadku stwierdzenia konieczności uchylenia decyzji o sprzeciwie w celu ponownego rozpoznania sprawy, jak słusznie wskazał Wojewoda [...], nie było możliwe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. wobec upływu 30 dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, a co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zasadnie również wskazał Wojewoda [...], że zamknięcie drogi do zbadania przez organy architektoniczno budowlane prawidłowości zgłoszonych robót budowlanych z przepisami Prawa budowlanego, nie oznacza braku możliwości ich skontrolowania w koniecznym zakresie przez organy nadzoru budowlanego, w ramach ich uprawnień nadzorczych określonych w art. 83 ustawy. W tym stanie rzeczy nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi, tak w zakresie naruszenia przez organ II instancji prawa materialnego tj. art. 30 ust 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 ustawy, jak i uchybień przepisom postępowania tj. art. 7,8,9,11,107 § 3 k.p.a. mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W świetle przedstawionej argumentacji już tylko na marginesie wskazania wymaga, że podstawą do uchylenia decyzji o sprzeciwie wydanej w niniejszej sprawie winna być nie okoliczność złożenia w dniu [...]października 2011r. uzgodnienia [...]Konserwatora Zabytków, jak wskazywał organ odwoławczy (bo nastąpiło ono już po upływie terminu zakreślonego postanowieniem z dnia [...]września 2011r.), ale fakt udzielenia skarżącym zbyt krótkiego, bo 7 dniowego terminu do wykonania tego obowiązku. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że termin wyznaczony do uzupełnienia zgłoszenia nie może być terminem iluzorycznym, tylko terminem, w którym strona ma realną możliwość wykonania nałożonych obowiązków (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 października 2008r., II SA/Po 269/08, LEX nr 509891). Na koniec wyjaśnić trzeba, że uchylenie decyzji Prezydenta [...] o sprzeciwie z dnia [...] października 2011 r. i umorzenie postępowania organu I instancji oznacza, że zgłoszenie z dnia [...]sierpnia 2011r. zostało skuteczne wniesione. Z podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.