III SAB/Wa 21/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent stażysta Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2012 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie odwołania od decyzji w zakresie podatku od nieruchomości za 2008 r. 1) zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpatrzenia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2011 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi akt administracyjnych sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku, 2) stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierza Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. grzywnę w wysokości 2000 złotych (słownie: dwa tysiące złotych), 4) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz H. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 25 listopada 2009 r. H. Spółka z o.o. z siedzibą w W.(dalej "Spółka" albo "Skarżąca"), wystąpiła do Prezydenta W. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2004 - 2009 w łącznej kwocie 1 233 578, 48 zł. Do wniosku Skarżąca załączyła korekty stosownych deklaracji. Decyzją z [...] września 2011 r. Prezydent W. określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2008 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi przez Skarżącą na dzień wpłaty oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej 12 października 2011r. W dniu 26 października 2011 r. Skarżąca wniosła od tej decyzji, za pośrednictwem Prezydenta W., odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. W dniu 24 listopada 2011 r. Prezydent W. przekazał odwołanie do rozpoznania organowi odwoławczemu. Pismem z 16 grudnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej, doręczyło Skarżącej zawiadomienie, w którym wskazało jako przewidywany termin zakończenia postępowań odwoławczych dzień 31 marca 2012. Następnie, w dniu 2 kwietnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. doręczyło Skarżącej zawiadomienie z 27 marca 2012 r., w którym działając na podstawie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej poinformowało, że odwołania nie zostaną rozpatrzone w pierwotnym terminie, z uwagi na przekazanie całości akt sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w związku z jej skargą. Pismem z 12 kwietnia 2012 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Organu odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Prezydenta W. w zakresie podatku od nieruchomości za 2008 r. W skardze wniosła o wyznaczenie SKO terminu na wydanie aktu oraz o wymierzenie stosownej grzywny, a także zwrot kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. naruszenie przepisu art. 140 oraz art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazała, że nie składała żadnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie spraw podatkowych dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2006-2009. Zdaniem Skarżącej wyjaśnienie Organu nie jest oparte na w pełni racjonalnych przesłankach i podstawach gwarantujących efektywną (skuteczną) realizację obowiązku rozstrzygnięcia sprawy, narusza ono art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej. Zaznaczyła, iż niedopełnienie obowiązku prowadzenia odrębnych akt sprawy dla każdego z postępowań odwoławczych dotyczących sześciu decyzji Prezydenta W., wydanych w stosunku do Spółki, skutkuje naruszeniem art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Skarżąca nie ma bowiem możliwości wglądu w akta spraw za lata 2006-2009, i to pomimo, iż nie składała w tym zakresie skargi. Ponadto Skarżąca nie ma zagwarantowanego prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Jednocześnie, wskutek niezgodnego z prawem postępowania SKO, nie jest możliwe dalsze prowadzenie postępowania odwoławczego oraz nie jest znany termin jego zakończenia. Skarżąca stwierdziła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostaje w bezczynności, ponieważ nie określiło w sposób konkretny nowego terminu załatwienia sprawy, oraz wskazało jako przyczynę nierozpatrzenia sprawy w terminie podanym w zawiadomieniu z 16 grudnia 2011 r. oczekiwanie na zwrot akt sprawy z Sądu, przekazanych w związku ze skargą podatnika, w sytuacji, gdy Skarżąca nie składała skarg w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości za lata 2006-2009. Ponadto Skarżąca nie może ponosić konsekwencji bezprawnego działania Organu odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi. Zdaniem Organu zarzut naruszenia art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej jest bezpodstawny, gdyż zawiadomieniem z 16 grudnia 2011 r. Skarżąca została powiadomiona o przyczynie niedochowania ustawowego terminu do załatwienia sprawy oraz przewidywanym terminie zakończenia postępowania odwoławczego. Odpowiadając na zarzut Skarżącej, że każde postępowanie odwoławcze winno mieć założone odrębne akta, Organ stwierdził, że każde odwołanie Skarżącej zostało zarejestrowane pod inną sygnaturą i dla każdej sprawy odwoławczej zostały założone odrębne akta podręczne. Akta przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przy sprawie oznaczonej sygn. akt III SAB/Wa 8/11, to akta główne Organu podatkowego I instancji, które obejmują całość postępowania pierwszoinstancyjnego za lata 2004-2009, w tym wniosek Skarżącej o stwierdzenie nadpłaty za lata 2004-2009, deklaracje podatkowe za poszczególne lata, akta kontroli podatkowej, opinie rzeczoznawców. Z tego powodu w dniu 27 marca 2012 r. Organ odwoławczy powiadomił Skarżącą o przyczynie niedochowania wyznaczonego na dzień 31 marca 2012 r. terminu załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 3 § 2 punkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność organów zobowiązanych do wydania w danej sprawie decyzji administracyjnej. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie w całości zasługiwała na uwzględnienie. Ponownie przedstawić należy chronologię niekwestionowanych w istocie faktów co do poszczególnych czynności procesowych w sprawie. Otóż odwołanie od decyzji Prezydenta W. dotyczącej zobowiązania i nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. wniesione zostało w dniu 26 października 2011 r. Odwołanie zostało przekazane do SKO w dniu 24 listopada 2011 r. Termin załatwienia tej sprawy, tj. rozpatrzenia odwołania, upływał w dniu 24 stycznia 2012 r. (art. 139 § 3 Ordynacji). W tym terminie odwołanie nie zostało jednak rozpatrzone, zamiast czego wcześniej, gdyż pismem z 16 grudnia 2011 r., powiadomiono Skarżącą, że zostanie ono rozpatrzone do 31 marca 2012 r. Zakładając nawet, że niedotrzymanie pierwszego terminu było usprawiedliwione (art. 140 § 1 Ordynacji), nie można takiego założenia przyjąć co do kolejnego pisma dotyczącego wyznaczenia nowego terminu, tj. pisma z 27 marca 2012 r. W ocenie Sądu art. 140 § 1 Ordynacji ustanawia zasadę, że nowy termin musi być wyznaczony konkretnie, poprzez wskazanie daty załatwienia sprawy, a nie poprzez wskazanie zdarzenia przyszłego, bez precyzyjnego określenia dnia, miesiąca i roku. Spółka słusznie wskazała tu na utrwalone orzecznictwo Sądów administracyjnych. Co więcej – wyznaczenie nowego terminu musi wynikać z usprawiedliwionego uchybienia terminu podstawowego, musi być po prostu uzasadnione. W niniejszej sprawie nie znajduje żadnego uzasadnienia fakt, że akta postępowania podatkowego dotyczącego nadpłaty w podatku za rok 2008 przesłane zostały do tutejszego Sądu wraz z aktami dotyczącym lat 2004 - 2005. Ponadto nawet przesłanie tych akt w żadnym stopniu nie uniemożliwiało dalszego prowadzenia postępowania w zakresie wniosku za rok 2008 – notoryjnie znana jest Sądowi okoliczność, że organy podatkowe w takich przypadkach zwracają się do Sądu o udostępnienie akt w celu zakończenia postępowania podatkowego we właściwym terminie, po czym akta są zwracane. Powyższe prowadzi do wniosku, że podany w piśmie z 27 marca 2012 r. powód wyznaczenia kolejnego terminu i niezałatwienia sprawy w terminie poprzednio wyznaczonym, jest pozorny. SKO naruszyło tym samym art. 139 § 3 oraz 140 § 1 Ordynacji podatkowej, zaś naruszenie to, tj., stopień bezprawności w bezczynności Organu, miał charakter rażącego naruszenia prawa (art. 149 § 1 zdanie ostatnie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), gdyż od 31 marca 2012 r. (pierwotnie wyznaczona data wydania decyzji przez SKO), do dnia orzekania przez Sąd (8 października 2012 r.) upłynęło ponad 6 miesięcy bezprawnej, nieuzasadnionej, rażącej bezczynności Organu. Wymierzona Organowi grzywna, tj. 2000 zł, spełnić powinna funkcję represyjną i prewencyjną. Zapobiegnie ona powtórnemu przedłużaniu postępowania podatkowego w sytuacji, gdy nie istnieją ku temu żadne podstawy, a także stanowić będzie adekwatną dolegliwość dla samego Organu, co jednocześnie - jak należy przyjąć – będzie wpływało dostatecznie mobilizująco na inne organy podatkowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 § 1, § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w punktach 1 – 3 sentencji wyroku. Odnośnie do kosztów postępowania podstawą wyroku był art. 200 tej ustawy procesowej.