III SA/Lu 181/10
WyrokWSA w Lublinie2010-07-08
Skład orzekający: Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej mógł odmówić przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych z powodu nieposiadania nienagannej opinii przez Prezesa Zarządu spółki, mimo posiadania przez niego zaświadczenia o niekaralności, a także czy ustawa o grach hazardowych z 2009 r. powinna zostać uznana za nieobowiązującą z powodu braku notyfikacji Komisji Europejskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo odmówił przedłużenia zezwolenia, ponieważ Prezes Zarządu spółki nie posiadał nienagannej opinii, co było wymogiem ustawowym, a samo zaświadczenie o niekaralności nie było wystarczające do potwierdzenia tej opinii. Ponadto, sąd stwierdził, że ustawa o grach hazardowych z 2009 r. nie była przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34, a jej przepisy przejściowe miały zastosowanie, co wykluczało zarzut braku notyfikacji i nieobowiązywania ustawy.Stan faktyczny
Spółka G.G. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych. Dyrektor Izby Celnej odmówił przedłużenia, wskazując na brak nienagannej opinii Prezesa Zarządu spółki, M.S., który został skazany wyrokiem nakazowym za przestępstwo skarbowe. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując m.in. naruszenie przepisów prawa UE z powodu braku notyfikacji ustawy o grach hazardowych. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 1 lipca 2010r. sprawy ze skargi G.G. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 8, art. 118, art.129 ust. 1 oraz art. 138 ust.1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 20 poz. 1540) i art. 238 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), Dyrektor Izby Celnej w B. rozpatrzył odwołanie i utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [..[ grudnia 2009 r.(nr [...]), odmawiającą G. [...] spółce z o.o. z siedzibą w W. przedłużenia na [...] lat zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...].
W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej podał, że na podstawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. (nr [...]) z dnia [...] grudnia 2003 r. w/w Spółka uzyskała zezwolenie na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa lubelskiego na okres [...] lat (z datą ważności do dnia [...] grudnia 2009r.).
W dniu [...] czerwca 2009 r. Spółka złożyła do Izby Skarbowej w L. wniosek w sprawie przedłużenia jej na kolejne [...] lat dotychczasowego zezwolenia. Wniosek złożono w ustawowym terminie zgodnie z art. 36 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz.1323). W myśl tego przepisu, podmiot, któremu wygasa zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o jego przedłużenie na okres kolejnych 6 lat. Wniosek o przedłużenie zezwolenia składa się nie później niż na sześć miesięcy przed wygaśnięciem zezwolenia i nie wcześniej niż na rok przed upływem tego terminu.
W dniu 31 października 2009r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej. Przekazała ona Służbie Celnej kompetencje związane z wydawaniem zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych. W związku z tym złożony w Izbie Skarbowej w L. w/w wniosek Spółki podlegał przekazaniu Dyrektorowi Izby Celnej w B. jako właściwemu organowi do rozpatrzenia złożonego wniosku.
Stosownie do art. 238 powyższej ustawy, do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych, stosuje się przepisy dotychczasowe. Właściwość organów w sprawach z zakresu gier i zakładów wzajemnych określa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych w brzmieniu nadanym ustawą.
W toku prowadzonego postępowania w pierwszej instancji, Dyrektor Izby Celnej w B. uzyskał informację, iż w stosunku do M. S. - Prezesa Zarządu Spółki G[...]prowadzone było postępowanie karne skarbowe.
W dniu [...] listopada 2009r. Sąd Rejonowy XV Wydział Grodzki wydał wyrok nakazowy, uznający M. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 107 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks M. S. skazano na karę grzywny w wysokości [...] stawek dziennych.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż skazujący wyrok nakazowy za umyślne przestępstwo oznacza, że M. S. posiada opinię zdecydowanie naganną. Posiadanie zaświadczenia o niekaralności przez M. S. jest jedną, lecz nie jedyną przesłanką pozwalającą na ocenę, czy posiada on nienaganną opinię.
W związku z tym wniosek Spółki nie mógł być rozpatrzony pozytywnie, gdyż strona wnioskująca nie wypełniła wszystkich warunków formalnych przewidzianych przepisami ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
W tych okolicznościach decyzją Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] grudnia 2009r. (Nr [...]) odmówiono przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych z uwagi na fakt, że wobec jednej z osób wymienionych przepisem art. 33 ust 1 ustawy, sąd wydał wyrok skazujący na karę grzywny i osoba taka nie posiadała nienagannej opinii.
Od powyższej decyzji Dyrektora Izby Celnej w B., w dniu [...] stycznia 2010r. wpłynęło odwołanie z dnia [...] stycznia 2010r. do Ministra Finansów za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w B.
W odwołaniu strona działając przez pełnomocnika, adwokata J. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i jej zmianę poprzez orzeczenie o przedłużeniu zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa l.
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, że doszło do rażącego naruszenie przepisów prawa :
- materialnego art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych, poprzez ustalenie, iż Prezes Zarządu Spółki M. S. nie posiada nienagannej opinii;
- przepisów prawa procesowego, to jest art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie ustaleń wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu, a w szczególności wbrew dokumentowi urzędowemu w postaci zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego o braku karalności Prezesa Zarządu Spółki i dokonanie zupełnie dowolnej sprzecznej z dokumentem i oświadczeniami oceny w tym zakresie;
- prawa procesowego, to jest art. 76 § 1 k.p.a. poprzez zignorowanie urzędowego dokumentu poświadczającego okoliczność braku karalności za popełnienie umyślnego przestępstwa karnego i karno-skarbowego przez Prezesa Zarządu Spółki M. S. oraz
- pominięcia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa, wynikającej z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, stanowiącej, iż "każdego uważa się za niewinnego, dopóki wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu",
Dyrektor Izby Celnej w B. wyjaśnił, że w dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540). Zgodnie z jej art. 8, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa.
Jak wynika z art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej, od przedmiotowej decyzji wydanej w pierwszej instancji służyło stronie odwołanie tylko do jednej instancji.
Zgodnie z art. 221 w/w ustawy, w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez dyrektora izby celnej, odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym.
Organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania stał się Dyrektor Izby Celnej w B.
W rozpoznawanej sprawie wniosek strony został złożony i rozpatrzony jeszcze pod rządami ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych.
Postępowanie odwoławcze przypadło na czas, w którym ustawa ta przestała obowiązywać, bowiem jej miejsce w dziedzinie organizacji i urządzania gier zajęła wspomniana wyżej ustawa o grach hazardowych, w której zawarto również normy intertemporalne regulujące kwestie międzyczasowe.
Nowa ustawa o grach hazardowych przewiduje w art. 121, który jest przepisem przejściowym, instytucję wygasania zezwoleń. Instytucja ta była przewidziana w art. 36 ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Przed dniem wejścia w życie ustawy o grach hazardowych, postępowania dotyczące udzielenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz o przedłużenie tych zezwoleń, były prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. (Nr [...]), Dyrektor Izby Celnej w B., odmówił przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie wówczas obowiązujących przepisów prawnych ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych, ponieważ wobec jednej z osób wymienionych przepisem 33 ust. 1 ustawy, prowadzono postępowanie karne skarbowe, w związku z tym osoba taka nie posiadała nienagannej opinii.
Zgodnie z art. 33 ust.1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, osoby fizyczne będące wspólnikami spółki prowadzącej działalność w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 5 ust. 1, przedstawiające sobą jedną setną kapitału oraz osoby fizyczne będące członkami władz (zarządu, rady nadzorczej) spółki ubiegającej się o zezwolenie, a także osoby fizyczne zarządzające podmiotem lub reprezentujące podmiot ubiegający się o zezwolenie na urządzanie loterii fantowych i gry bingo fantowe, powinny posiadać nienaganną opinię, w szczególności muszą przedstawić zaświadczenie, że nie były skazane prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
W toku toczącego się postępowania administracyjnego ustalono, iż w dniu [...] listopada 2009r. Sąd Rejonowy XV Wydział Grodzki wydał wyrok nakazowy, uznający Prezesa Zarządu Spółki G[...], M. S. za winnego popełnienia zarzucanego czynu z art. 107 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks. M. S. skazano na karę grzywny w wysokości [...] stawek dziennych, określając wysokość jednej stawki na kwotę [...]złotych.
Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, nie stanowi, iż o nienaganności opinii osób wymienionych w tym przepisie można mówić jedynie w sytuacji, gdy te osoby nie są karane za przestępstwo z winy umyślnej.
Ustawodawca posłużył się bowiem klauzulą ogólną "nienagannej opinii" a z użytego w tym przepisie zwrotu "w szczególności" wynika, iż przedstawione zaświadczenie o braku karalności z winy umyślnej jest jedną lecz nie jedyną przesłanką posiadania nienagannej opinii. Zaświadczenie o nie karalności stanowi jedną z przesłanek, ale nie jedyną do sformułowania pojęcia nienagannej opinii.
Na uwzględnienie nie zasługiwał więc zarzut odnośnie naruszenia art. 33 ust. 1 w/w ustawy w związku z art. 42 pkt 3 Konstytucji RP, wprowadzającym zasadę, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.
Toczące się przeciwko prezesowi spółki postępowanie karne budziło wątpliwości odnośnie nienagannej opinii tej osoby.
Ograniczenia związane z prowadzeniem działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zostały dokonane w drodze ustawy - a więc zgodnie z Konstytucją. Nadto nowa ustawa regulująca kwestie gier hazardowych, powstała właśnie z myślą o ochronie interesu publicznego, a przede wszystkim z myślą o ochronie bezpieczeństwa i moralności obywateli, a zwłaszcza z myślą o ochronie społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu.
W odwołaniu strona zwróciła uwagę, iż stosownie do treści art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych osoby wymienione w/w przepisem winny przedstawić zaświadczenie o braku skazania prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
W myśl wskazanego przepisu Spółka uznała, iż wystarczającym dowodem potwierdzającym powyższą okoliczność jest przedłożenie stosownego zaświadczenia o braku karalności M.S.
Zdaniem strony prowadzone postępowanie karne skarbowe nie zostało dotychczas prawomocnie zakończone.
Nie sposób zgodzić się z argumentacją strony, ponieważ organ pierwszej instancji powołując się na treść art. 33 ustawy o grach i zakładach wzajemnych uznał, iż fakt toczącego się przeciwko prezesowi spółki postępowania karnego skarbowego może budzić wątpliwości co do nienagannej opinii.
Strona nie zgadza się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji podnosząc, że miarodajnym w tej sytuacji dokumentem potwierdzającym jego niekaralność jest zaświadczenie uzyskane z Krajowego Rejestru Karnego.
W tym miejscu, należy podkreślić, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy uznając, iż przepis art. 33 ust. 1 powołanej ustawy, jedynie przykładowo wymienia jako okoliczność mogącą wskazywać na nienaganną opinię fakt niekaralności za popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo karne skarbowe. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności" muszą przedstawić zaświadczenie, że nie były skazane prawomocnym wyrokiem za popełnione przestępstwo lub przestępstwo karne skarbowe.
Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (nie wyczerpujący), przy tym należy podzielić stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii, że nawet legitymowanie się zaświadczeniem o niekaralności nie może być jednym wykładnikiem posiadania przez tę osobę nienagannej opinii. Jednocześnie zarówno organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy w tej sprawie nie przesądzają kwestii winy i odpowiedzialności karnej M. S. za zarzucane mu czyny.
W toku prowadzonego śledztwa przez Prokuraturę Apelacyjną w B. zabezpieczone zostały automaty do gier o niskich wygranych należących do Spółki G[...]. Budziło to również zastrzeżenia co do prowadzonej przez Spółkę działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a tym samym mogło stanowić dodatkowo podstawę do odmowy przedłużenia tego zezwolenia.
Nie sposób zgodzić się z argumentacją strony o naruszeniu przepisów prawa procesowego, to jest art. 76 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie zupełnie dowolnej i sprzecznej oceny zaświadczenia o braku karalności Prezesa Zarządu Spółki M. S. oraz zignorowanie tego dokumentu.
W prowadzonym postępowaniu administracyjnym, Dyrektor Izby Celnej w B. nie przeprowadzał dowodu co do treści tego dokumentu, ale ocenił na podstawie tego dokumentu jego przydatność do prowadzonego postępowania dowodowego.
Organ pierwszej instancji przy wydaniu przedmiotowej decyzji słusznie uznał, iż przedstawione zaświadczenie z dnia [...] października 2009r. z Krajowego Rejestru Karnego o braku karalności M. S. pełniącego wówczas funkcję Prezesa Zarządu Spółki G[...] nie mogło być miarodajnym dokumentem potwierdzającym jego niekaralność.
Zgodnie z przedstawionym organowi pierwszej instancji odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego, osoba ta pełniła w dacie złożenia wniosku o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, funkcję Prezesa Zarządu Spółki z o.o. G[...].
Podstawę do odmowy przedłużenia tego zezwolenia dodatkowo stanowił zarówno fakt toczącego się postępowania karnego skarbowego w stosunku do Prezesa Spółki, jak również fakt postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Apelacyjną w B., w stosunku do zabezpieczonych automatów do gier o niskich wygranych należących do spółki G[...].
Powyższy pogląd podzielił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 maja 2006r. sygn. akt VI SA/Wa 472/06.
Dyrektor Izby Celnej zauważył, że organ wydając zaskarżoną decyzję trafnie argumentował, iż ustawa o grach i zakładach wzajemnych wraz z wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi stanowiła regulację szczególnej działalności związanej z organizowaniem i urządzaniem gier i zakładów wzajemnych.
Działalność ta nie mogła być prowadzona z uszczerbkiem dla społeczeństwa. Chodzi tu o obszar, który z jednej strony mógł stać się i staje się często źródłem wielu zjawisk patologicznych, czego potwierdzeniem jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 1999r.(sygn. akt II SA 453/99) podkreślający, że interes publiczny wymaga aby urządzanie najróżniejszego rodzaju gier i zakładów wzajemnych było ograniczane i kontrolowane.
W świetle poczynionych ustaleń, należy uznać za trafny pogląd organu pierwszej instancji, że pojęcie nienagannej opinii, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, nie mogło sprowadzać się do przedstawienia przez odpowiednią osobę zaświadczenia, że nie była skazana prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
Jak wykazało zresztą postępowanie w tej sprawie, wobec osoby prezesa, istniały uzasadnione zastrzeżenia z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego, co w świetle art. 27b ust. 1 pkt 1 w/w ustawy wykluczało samoistnie możliwość przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych.
W przedmiotowym postępowaniu organy działały w oparciu o przepisy obowiązującego powszechnie prawa, podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Działały również w sposób pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z prawdą obiektywną w możliwie najkrótszym czasie.
Szybkie zebranie materiału dowodowego oraz jego prawidłowa ocena wymaga jednak równoczesnego przestrzegania innych zasad prawa, w tym dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym.
Dyrektor Izby Celnej podniósł, że oceniając zaskarżoną decyzję należało uwzględnić nowy porządek prawny obowiązujący od 1 stycznia 2010r., ponieważ w niniejszej sprawie wniosek Spółki został rozpatrzony pod rządami ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, natomiast jej miejsce w dziedzinie organizacji i urządzania zajęłaby z dniem 1 stycznia 2010r. nowa ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych.
W ustawie tej zawarto normy intertemporalne regulujące kwestie międzyczasowe, a więc opisujące sposób rozstrzygania w sprawach uruchomionych przed jej wejściem w życie.
Przepisy przejściowe, a mianowicie art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, objęły również częściowo przedmiotowe postępowanie,.
Według art. 129 ust. 1, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy, jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Z kolei według art. 138 ust. 1 w/w ustawy, zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane.
Za odmową przedłużenia zezwolenia przemawia również przepis art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zgodnie, z którym zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie mogą być przedłużane oraz fakt, że pod rządami tej ustawy wykorzystanie automatów będzie mogło zachodzić jedynie w kasynach i po uprzednim uzyskaniu w tym zakresie koncesji.
W toczącym się postępowaniu przed wydaniem decyzji zapewniono stronie czynny udział. Zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, umożliwiono stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. O uprawnieniach w tym zakresie informowało postanowienie z dnia [...] marca 2010r. skutecznie doręczone Spółce w dniu [...] marca 2010 r.
W skardze sądowej na powyższą decyzję pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie:
- art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992 roku o grach i zakładach wzajemnych stosowanego w związku z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych poprzez bezzasadne przyjęcie, iż Prezes Zarządu Spółki, M. S. nie posiada nienagannej opinii, mimo że postępowanie dowodowe przeprowadzone w tej sprawie nie pozwala na wyprowadzenie takiego wniosku;
- przepisów procedury, polegające w szczególności na wydaniu orzeczenia w oparciu o akt prawny, który na tle prawa Unii Europejskiej powinien zostać uznany przez organ za nieobowiązujący i co skutkować powinno odmową jego zastosowania, a to przede wszystkim z uwagi na doniosłe uchybienie w procedurze prawotwórczej - brak realizacji obowiązku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej, wynikającego w szczególności art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy nr 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r.;
- fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r. zwany "Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej" (Dz. U. z 2009 r. Nr 203 poz. 1569; dalej: TFUE) tj. przepisów:
- art. 34 TFUE (poprzednio art. 28 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską; dalej: TWE),
- art. 49 TFUE (poprzednio art. 43 TWE),
- art. 56 TFUE (poprzednio art. 49 TWE) oraz
- zasad (demokratycznego państwa prawnego, legalizmu, ochrony praw podmiotowych słusznie nabytych, zaufania obywateli do państwa prawa, obowiązku informacyjnego organów władzy publicznej, przyzwoitej legislacji), wynikających z treści art. 2, art. 7, art. 22, art. 31 ust. 3, art. 61 i art. 123 Konstytucji RP;
- art. 210 § 4 i art. 235 Ordynacji podatkowej, polegające na braku prawidłowego uzasadnienia prawnego wydanego rozstrzygnięcia.
We wnioskach skargi pełnomocnik Spółki domagał się uchylenia w całości zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji tego samego organu, wydanej w I instancji.
Zdaniem pełnomocnika, występują okoliczności uzasadniające wystąpienie przez Sąd z wnioskiem do Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym :
- ustalenia istnienia obowiązku notyfikacyjnego obciążającego Rzeczpospolitą Polską w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych;
- ustalenia skutków prawnych wywodzonych z faktu uchybienia przez Rzeczpospolitą Polską takiemu ewentualnie istniejącemu obowiązkowi notyfikacyjnemu, zwłaszcza w odniesieniu do ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. grach hazardowych, w tym co do jej obowiązywania i skuteczności;
- ustalenia zakresu obowiązków krajowej administracji publicznej, w tym celnej, w kierunku badania prawidłowości procesu legislacyjnego pod kątem jego zgodności z zasadami i przepisami prawa Unii Europejskiej oraz ustalenie obowiązków organu w przypadku ewentualnego stwierdzenia naruszenia tych zasad lub przepisów.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że skazanie prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe oznacza utratę nienagannej opinii, o której mowa w art. 33 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych.
Tymczasem wydany w dniu [...] listopada 2009 r. wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w L. skazujący M. S. z uwagi na wniesione zarzuty, w obliczu regulacji art. 506 § 3 Kodeksu karnego stosowanego w zw. z art. 113 §1 Kodeksu karnego skarbowego, z mocy prawa upadł (utracił moc), co oznacza, iż niedopuszczalnym jest powoływanie się przez organ celny na faktycznie nieistniejące orzeczenie.
Ewentualne uniewinnienie oskarżonego M. S. oznaczać będzie przecież nie odzyskanie przez niego nienagannej opinii, a tylko uchronienie się przed utratą takiej pozytywnej opinii, którą posiada obecnie.
Pełnomocnik Spółki argumentował dalej, odwołując się do podstawowych celów Unii Europejskiej, zasad funkcjonowania wspólnego rynku, wynikających między innymi z norm traktatowych dotyczących swobody przepływu towarów, osób, kapitałów i świadczenia usług, że nie mogą być wprowadzane przez Państwa Członkowskie działania (w tym przepisy) utrudniające wewnątrzwspólnotową wyminę handlową, czego potwierdzeniem jest stanowisko Trybunału Sprawiedliwości zaprezentowane w orzeczeniach :
- Dassonville z dnia 11 lipca 1974 r. (8/74), gdzie Trybunał stwierdził, że wszelkie przepisy Państw Członkowskich dotyczące obrotu handlowego mogące bezpośrednio lub pośrednio, rzeczywiście lub potencjalnie utrudnić wewnątrzwspólnotową wymianę handlową uznać należy za środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych (punkt 5);
- Cassis de Dijon z dnia 20 lutego 1979 r. (120/78), w którym Trybunał wprowadził regułę swobodnej komercjalizacji produktów legalnie wyprodukowanych w innych Państwach Członkowskich;
- Keck i Mithouard z dnia 24 listopada 1993 r. (267/91 i 268/91), gdzie Trybunał uznał, że "przeszkody w swobodnym przepływie towarów, będące - w braku harmonizacji ustawodawstw wynikiem stosowania do towarów pochodzących z innych państw członkowskich, w których są zgodnie z prawem produkowane i wprowadzane do obrotu, przepisów określających wymogi, które te produkty muszą spełniać (takich jak dotyczące ich oznaczania, formy, rozmiarów, wagi, składu, prezentacji, etykietowania, konfekcjonowania), stanowią środki o skutku równoważnym, zakazane na mocy art. 30, nawet jeśli przepisy te są stosowane bez rozróżnienia do wszystkich produktów, chyba że ich stosowanie może zostać uzasadnione celem dotyczącym interesu ogólnego przeważającym nad wymogami swobody przepływu towarów."
Z dalszych wywodów pełnomocnika Spółki wynikało, że ustawa o grach hazardowych z 2009 r. zawiera przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 wobec czego brak uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej projektu tej ustawy jest istotnym błędem proceduralnym, czego potwierdzeniem jest stanowisko Trybunału w orzeczeniu CIA Security International z dnia 30 kwietnia 1996 r. (C- 194/94). Trybunał uznał, że naruszenie obowiązku notyfikacji powoduje bezskuteczność przepisów technicznych, co oznacza, że nie można się na nie powołać wobec jednostek" (pkt 54) i wskazał, że: "jednostki mogą się na nie powoływać przed sądem krajowym, na którym ciąży obowiązek odmowy zastosowania krajowego przepisu technicznego, który nie został notyfikowany zgodnie z dyrektywą" (pkt 55).
Trybunał powtórzył tę argumentację w orzeczeniu Unilever Italia z dnia 26 września 2000 r., stwierdzając, że wręcz obowiązkiem sędziego krajowego jest odmówić stosowania wewnętrznych przepisów technicznych, które nie były przedmiotem uprzedniej notyfikacji, jak również tych co do których procedura notyfikacji nie została zakończona.
W orzeczeniu Komisja p-ko Grecji z dnia 26 października 2006 r. (C-85/05), ETS uznał, że wprowadzenie środków, które zabraniają korzystania z wszelkich gier elektrycznych, elektromechanicznych i elektronicznych, w tym wszelkich gier komputerowych, we wszelkich miejscach publicznych i prywatnych, z wyjątkiem kasyn, jak również korzystania z gier na komputerach znajdujących się w przedsiębiorstwach świadczących usługi internetowe oraz poddają prowadzenie tych przedsiębiorstw obowiązkowi uzyskania specjalnego pozwolenia, należy uznać za przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34, i że jako takie podlegają uprzedniej notyfikacji.
Zdaniem pełnomocnika Spółki, w tym ostatnim orzeczeniu ETS wyraźnie przyznał, że zakaz instalowania wszelkich gier we wszelkich miejscach publicznych i prywatnych z wyjątkiem kasyn, stanowi środek o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych, i jako taki może być uzasadniony jedynie nadrzędnymi względami interesu ogólnego, jeśli jednocześnie jest proporcjonalny do realizowanych w ten sposób celów.
W zakresie norm, reguł czy innych specyfikacji technicznych dotyczących towarów obowiązują zasady i definicje zawarte w/w dyrektywie, ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie.
Dyrektywa ta wprowadza rzeczywisty system zmierzający do wyeliminowania przeszkód w wymianach wewnątrzwspólnotowych, w myśl którego Państwo Członkowskie, chcące wprowadzić do swojego wewnętrznego porządku prawnego normę, regułę, specyfikację techniczną czy inne wymagania mające zastosowanie co do produkcji, użytkowania bądź komercjalizacji produktu zobowiązane jest uprzednio poinformować o tym Komisję.
W orzeczeniu Bic Benelux z dnia 20 marca 1997 r. (C-13/96) Trybunał sprecyzował, że celem dyrektywy 98/34 jest chronić za pomocą kontroli prewencyjnej wolny przepływ towarów i że kontrola ta jest obowiązkowa za każdym razem, gdy reguły techniczne objęte dyrektywą mogą zagrozić bezpośrednio lub pośrednio rzeczywiście bądź potencjalnie wewnątrzwspólnotowej wymianie towarów. Badanie ryzyka wystąpienia zagrożenia dla swobodnego przepływu powinno najpierw odbywać się na poziomie krajowym.
Traktat przewiduje sytuacje, w których Państwo Członkowskie może wprowadzić restrykcje w swobodnym przepływie pod warunkiem, że będą one uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, takimi jak ochrona moralności, porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz, że będą proporcjonalne do realizowanych w ten sposób celów.
W orzeczeniu Campus Oil Limited z dnia 10 lipca 1984 r. (72/83) oraz orzeczeniu Komisja p-ko Niemcy z dnia 12 lipca 1979 (153/78), Trybunał wskazał, że postanowienia traktatowe (art. 30) pozwalające w szczególnych przypadkach na zastosowanie ograniczeń w wolnym przepływie nie mają na celu przekazania do wyłącznej kompetencji Państw Członkowskich niektórych zadań, ale dopuszczają jedynie, że ustawodawca krajowy może w drodze wyjątku odstąpić od zasady swobody przepływu towarów, jeżeli jest to uzasadnione osiągnięciem zamierzonych celów wynikających z tych postanowień.
W orzeczeniu Komisja p-ko Irlandii z dnia 17 czerwca 1981r. ETS sprecyzował, że wyjątki zawarte w art. 30 nie mogą absolutnie być interpretowane rozszerzająco.
Powołując się na zasadę prymatu prawa Unii Europejskiej nad prawem krajowym, stanowiącą jeden z fundamentów prawa Unii Europejskiej, a znajdującą wyraz w trwałej linii orzeczniczej ETS ( wyroki z dnia 5 lutego 1963 r. (sygn. 26/62) w sprawie Van Gend en Loos przeciwko holenderskiej administracji celnej, z dnia 15 lipca 1964 r. (sygn. 6/64) w sprawie Costa przeciwko E.N.E.L., z dnia 9 marca 1978r. (sygn. 106/77) w sprawie Amministrazione delie Finanze delio Stato (Włochy) przeciwko spółce Simmenthal i inne), pełnomocnik Spółki podniósł, iż podmiot prawa krajowego ma prawo i możliwość powoływania się przed organami i sądami krajowymi na sprzeczność działań administracji krajowej z prawem Unii Europejskiej.
Zasady nadrzędności prawa wspólnotowego i jego skutek bezpośredni muszą być respektowane i stosowane zarówno przez sądy jak i wszystkie inne organy władzy publicznej, co odzwierciedla wyrok ETS z dnia 22 czerwca 1989 r. (sygn. 103/88) w sprawie Fratelli Constanzo przeciwko Commune di Milano, w którym Trybunał stwierdził, że obowiązek niestosowania prawa krajowego sprzecznego z prawem wspólnotowym i wynikający z niego obowiązek stosowania tego ostatniego odnosi się nie tylko do sądów, ale również do wszystkich organów administracji publicznej.
Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r, stanowi bezpośrednio źródło obowiązku notyfikacyjnego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Wobec tego strona ma prawo powołać się na naruszenie tego obowiązku, który został złamany podczas uchwalania ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w wyniku czego do obrotu prawnego wszedł akt prawny naruszający prawo Unii Europejskiej, a będący jednocześnie podstawą zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej.
Uchybienie w zakresie procedury notyfikacyjnej oznacza faktyczne pozbawienie Komisji Europejskiej możliwości prewencyjnej kontroli projektowanych rozwiązań prawnych, uznać należy za istotny błąd proceduralny, pozbawiający tak uchwalony akt prawny mocy obowiązującej.
Wobec tego instytucje władzy publicznej w kraju członkowskim nie mogą na takiej wadliwej podstawie prawnej orzekać na niekorzyść jednostki w jakimkolwiek postępowaniu, nie tylko więc administracyjnym, ale nawet i w karnym ( wyroki ETS z dnia 30 kwietnia 1996 r. (C-194/94) w sprawie CIA International oraz z dnia 26 września 2000r. (C-443/98) w sprawie Unilever).
Pełnomocnik Spółki podniósł, że tryb uchwalenia nowej ustawy o grach hazardowych był przedmiotem licznych i krytycznych opinii prawnych.
Według dołączonej do skargi opinii prof. P. K., ustawowe przepisy krajowe zakazujące korzystania z gier hazardowych za wyjątkiem kasyn, należy uznać za przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 i w związku z tym przepisy te powinny zostać notyfikowane Komisji na podstawie art. 8 ust. 1 tejże dyrektywy, zaś uchybienie obowiązkowi notyfikacji stanowiące uchybienie proceduralne przy przyjmowaniu danych przepisów technicznych, powoduje bezskuteczność tych przepisów, co oznacza, że nie można się powołać na nie wobec jednostek, to jest wobec podmiotów prawa prywatnego.
Zdaniem prof. M. K., poważne wątpliwości konstytucyjne budzi sam tryb uchwalenia ustawy o grach hazardowych, bowiem projekt ustawy nie był konsultowany z organizacjami pracodawców reprezentatywnymi w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno – Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego. Zastrzeżenia budzi zgodność art. 120 ust. 1 w związku z art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Dotyczy to również art. 139 ust. 1 ustawy, który podwyższył podatek obciążający podmioty prowadzące gry na niskich automatach do kwoty 2 000 zł.
Według opinii autorstwa T. G. i M. J., projekt ustawy o grach hazardowych w sposób znaczny ingeruje w prawa nabyte podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, narusza istotę wolności gospodarczej tych podmiotów, narusza również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz jej art. 2 w zakresie ochrony praw nabytych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie. Stwierdził przy tym, że zakazane między Państwami Członkowskimi ograniczenia ilościowe w przywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym (art. 34 TFUE), podobnie jak ograniczanie przedsiębiorczości obywateli jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego Państwa Członkowskiego (art. 49 TFUE), czy ograniczenia w swobodnym świadczeniu usług wewnątrz Unii (art. 56 TFUE), są uregulowaniami traktatowymi, dotyczącymi w szczególności ograniczania wykonywania działalności przez przedsiębiorcę jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego kraju Wspólnoty.
Tymczasem ustawa o grach hazardowych z 2009 r. nie wprowadza takich ograniczeń i jej postanowienia nie zakazują prowadzenia działalności hazardowych, a jedynie ograniczają je co do świadczenia tych usług, w celu kontroli przestrzegania warunków urządzania takich gier. Strona zaś nie dowiodła, że prowadzi działalność w tym zakresie w innym Państwie Unii Europejskiej i rygoryzm działania ustawy hazardowej uniemożliwił jej transpozycję świadczenia w/w usług na grunt krajowy.
Brak jest więc oznak, że stronę dotknęły ograniczenia zakazane prawem.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, że obecnie organizowanie gier hazardowych na terenie poszczególnych państw nie jest przedmiotem żadnych przepisów regulujących bądź harmonizujących tę kwestię na szczeblu wspólnotowym.
Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem krajowym obowiązuje wówczas, gdy przepisy krajowe są sprzeczne z przepisami pierwotnego i wtórnego prawa Unii Europejskiej. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, gdyż polska ustawa o grach hazardowych nie posiada swojego odpowiednika na gruncie przepisów wspólnotowych i nie jest możliwe zastosowanie zasady pierwszeństwa wobec aktu, który fizycznie nie istnieje.
Dyrektor Izby Celnej argumentował dodatkowo, że ustawa o grach hazardowych nie podlegała procedurze notyfikacji z uwagi na brak przepisów technicznych. Ze względu na obowiązek notyfikowania norm i przepisów technicznych stosownie do wymogów dyrektywy 98/34 z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących społeczeństwa informacyjnego, przepisy dotyczące takich zagadnień wyłączono do odrębnego projektu, to jest projektu ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, które w dniu 19 stycznia 2010 r. zostały przyjęte przez Radę Ministrów.
Wskazane wyłączenie – zdaniem Dyrektora Izby Celnej - umożliwiło przeprowadzenie procesu legislacyjnego i uchwalenie przepisów ustawy o grach hazardowych, bez obowiązku notyfikacji.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2010 r. stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik Spółki wystąpił z wnioskiem o rozważenie przez Sąd wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w kwestii zgodności z Konstytucją RP ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Tytułem wstępu należy stwierdzić, że z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w systemie ochrony prawnej i wymiarze sprawiedliwości sądy administracyjne wykonują funkcje określone nie tylko przepisami prawa krajowego (Konstytucji RP, ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, przewidującej w art. 1 sądową kontrolę działalności administracji publicznej, ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, konkretyzującej w art. 3 zasady tej kontroli, wykonywanej głównie poprzez orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia organów administracji publicznej), ale i funkcje związane ze stosowaniem od dnia 1 maja 2004 r. przepisów prawa wspólnotowego.
Przepisy te stanowią część krajowego porządku prawnego. Zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, regulacje prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami prawa krajowego, co wynika z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP.
Charakter prawny sprawy wspólnotowej bądź krajowej (wewnętrznej) ma decydujące znaczenie dla oceny, które przepisy będą wchodziły w grę, czy wspólnotowe, czy tylko krajowe, a w konsekwencji dla dalszego toku postępowania w konkretnej sprawie. Rzutuje ona na zakres praw przysługującym osobom dochodzącym swoich racji.
Przechodząc do szczegółowych rozważań na temat legalności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w B., będącej odpowiedzią organu na wniesiony przez Spółkę G[...] wniosek z dnia [...] czerwca 2009 r. o przedłużenie na 6 lat zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa l., trzeba wyjaśnić, że decyzja ta została wydana na podstawie przepisów krajowych, to jest ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 168, poz.1323).
Postępowanie odwoławcze od niekorzystnego dla Spółki orzeczenia Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2009 r. przeprowadzono w okresie, kiedy od dnia 1 stycznia 2010 r. obowiązywała ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 20 poz. 1540).
Zakończono to postępowanie rozstrzygnięciem organu z dnia [...] marca 2010 r. W tym czasie nie obowiązywały już przepisy ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, stanowiące podstawę odmowy przedłużenia zezwolenia i wydania w tej sprawie po raz pierwszy merytorycznego orzeczenia.
U jego podstaw leżało ustalenie organu, że były Prezes Zarządu Spółki, M. S. nie posiada nienagannej opinii.
W myśl art. 33 ust. 1 ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, osoby fizyczne będące wspólnikami spółki prowadzącej działalność w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 5 ust. 1, przedstawiające sobą jedną setną kapitału oraz osoby fizyczne będące członkami władz (zarządu, rady nadzorczej) spółki ubiegającej się o zezwolenie, a także osoby fizyczne zarządzające podmiotem lub reprezentujące podmiot ubiegający się o zezwolenie na urządzanie loterii fantowych i gry bingo fantowe, powinny posiadać nienaganną opinię, w szczególności muszą przedstawić zaświadczenie, że nie były skazane prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
Jak wynika z akt sprawy M. S., ówczesny Prezes Zarządu Spółki złożył w dniu [...] listopada 2009 r. pisemne oświadczenie, że nie toczy się przeciwko jego osobie postępowanie przed organami wymiaru sprawiedliwości w sprawach przestępstw określonych w art. 299 Kodeksu karnego (k. 203 akt adm.). Przedstawił też zaświadczenie z dnia [...] października 2009 r. z Krajowego Rejestru Karnego (k.197 akt adm.) wskazujące, iż jest osobą nie figurującą w tym Rejestrze.
O tym, że przeciwko M. S. toczy się postępowanie karne skarbowe i jest on osobą oskarżoną o to, że jako Prezes Zarządu Spółki G[...], będąc upoważniony do zajmowania się sprawami gospodarczymi tejże Spółki, w okresie od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...]sierpnia 2008 r. na terenie Galerii [...] w L. urządzał wbrew warunkom zezwolenia określonym w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...]marca 2008 r. (Nr [...]) gry na automatach o niskich wygranych, wynikało z własnych ustaleń Dyrektora Izby Celnej.
Wskazywały one, że w dniu [...] listopada 2009r. Sąd Rejonowy XV Wydział Grodzki w L. wydał wyrok nakazowy, uznający M. S. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 107 § 1 kks w zw. z art. 9 § 3 kks.
M. S. skazano na karę grzywny w wysokości [...] (czterdziestu) stawek dziennych. .
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w tych okolicznościach Dyrektor Izby Celnej w B. słusznie uznał, iż skazujący wyrok nakazowy za umyślne przestępstwo oznacza, że M. S. posiada opinię naganną i wobec tego nie może być pozytywnie załatwiony wniosek Spółki o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa l.
Bez znaczenia jest okoliczność, że w/w wyrok nakazowy utracił moc wobec wniesienia sprzeciwu (art. 506 § 3 Kodeksu postępowania karnego w związku z art. 113 § 1 Kodeksu karnego skarbowego) i sprawa podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych, skoro nadal aktualne są wyniki przeprowadzonej przez funkcjonariuszy i pracowników Urzędu Celnego w L. kontroli świadczącej, że automaty do gier nie były eksploatowane w miejscu wskazanym w udzielonym Spółce zezwoleniu z dnia [...] marca 2008 r. Ustalenia te stanowiły podstawę do przedstawienia zarzutów M. S. w postępowaniu karnym skarbowym.
Jak wyżej wykazano przepis art. 33 ust. 1 ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wymagał, aby osoby zarządzające podmiotem lub reprezentujące podmiot ubiegający się o zezwolenie, posiadały nienaganną opinię.
Takiej M. S. nie posiadał w dacie złożenia przez Spółkę wniosku o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, jak również w okresie późniejszym, między innymi w dniu [...] listopada 2009 r. kiedy złożył własne oświadczenie, iż nie toczy się przeciwko jego osobie postępowanie przed organami wymiaru sprawiedliwości w sprawach przestępstw określonych w art. 299 Kodeksu karnego
Skład orzekający WSA podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 września 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 826/07, iż pojęcie nienagannej opinii nie może sprowadzać się do przedstawienia przez odpowiednie osoby zaświadczenia, że nie były skazane prawomocnym wyrokiem za popełnione umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (publ. LEX 372756) i stanowisko, że nawet legitymowanie się zaświadczeniem o niekaralności nie może być jednym wykładnikiem posiadania przez tę osobę nienagannej opinii (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt VI Sa/Wa 472/06;publ. LEX 230513).
Z akt sprawy wynikało (z pism Prokuratury z dnia [...] i [...] grudnia 2009 r. stanowiących k. 534 i 536 akt adm.), że Prokuratura Apelacyjna w B. Wydział V do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji prowadzi postępowanie przygotowawcze o sygn. akt ApV Ds. [...]w przedmiocie urządzania i prowadzenia gier na automatach wbrew przepisom ustawy o grach i zakładach wzajemnych, to jest o czyn z art. 107 k.k.s. Postępowaniem tym objęto automaty do gier o niskich wygranych należące do Spółki G[...].
W świetle powyższych rozważań decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiająca przedłużenia zezwolenia była orzeczeniem prawidłowym.
Z uwagi na datę złożenia przedmiotowego wniosku (wniosek podpisany przez prokurenta Spółki wpłynął w dniu [...] czerwca 2009 r. do Dyrektora Izby Skarbowej w L.) należy wyjaśnić, że w dniu 31 października 2009r. weszła w życie ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323). Na podstawie jej art. 243 utraciła moc obowiązującą ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.).
W myśl nowej ustawy, organy Służby Celnej realizują zadania, w szczególności organów celnych i organów podatkowych, na zasadach określonych w odrębnych przepisach (art. 9 ust. 2).
Do zadań dyrektora izby celnej należy rozstrzyganie w I instancji w sprawach określonych w przepisach odrębnych (art. 19 ust. 1 pkt 3 ustawy z 2009 r. o Służbie Celnej ).
Ustawa ta wprowadziła zmiany do ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Zgodnie z art. 197 pkt 11 ustawy o Służbie Celnej, zmianie uległo brzmienie art. 24 ust. 1 i 1 a ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. W jej art. 24 po ust. 1 a/ dodano ust. 1 b/ w brzmieniu "Zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, loterii fantowej, loterii audioteksowej, gry bingo fantowe i loterii promocyjnej urządzanych na obszarze właściwości miejscowej jednego dyrektora izby celnej udziela dyrektor izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone takie gry".
Artykuł 24 ust.1 a/ ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, w wersji obowiązującej do dnia 31 października 2009 r., przewidywał, że zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udziela izba skarbowa, na której obszarze działania są urządzane i prowadzone takie gry.
Zmiana stanu prawnego dokonana z dniem 31 października 2009 r. oznaczała więc, że organem właściwym do rozpoznania wniosku stał się Dyrektor Izby Celnej w B. Jemu też przekazano w listopadzie 2009 r. przedmiotowy wniosek.
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 238 ust. 1 ustawy z 2009 r. o Służbie Celnej). Właściwość organów w sprawach, o których mowa w ust. 1, określa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych w brzmieniu nadanym ustawą (art. 238 ust. 2 nowej ustawy o Służbie Celnej).
W tym miejscu należy wyjaśnić, że do dnia 31 grudnia 2009 r. wnioski o wydanie zezwoleń na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych oraz wnioski o przedłużanie tych zezwoleń rozpoznawane były w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Na podstawie tych przepisów wydawane były także decyzje w tego rodzaju sprawach.
Ten stan uległ zmianie z dniem 1 stycznia 2010 r., to jest z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, określającej w art. 8, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
Nowa ustawa o grach hazardowych znowelizowała ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. W świetle jej art. 2 ust. 1 pkt 8 – w brzmieniu ustalonym art.116 pkt 1 litera c/ ustawy z 2009 r. o grach hazardowych - Służba Celna wykonuje zadania wynikające z tejże ustawy, związane w szczególności z udzielaniem koncesji oraz zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów oraz rejestracją urządzeń.
W myśl przepisów przejściowych i dostosowujących zawartych w Rozdziale 12 nowej ustawy o grach hazardowych, udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia (art. 117 ust. 1).
Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 117 ust. 2 ustawy z 2009 r. o grach hazardowych).
Zgodnie z jej art. 129 ust. 1, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Przepis ten w ust. 2 określa, że postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie, umarza się.
Zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane (art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych).
Zgodnie z jej art. 144, straciła moc ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (z wyjątkiem przepisów art. 14, art. 15 b ust. 1 i innych niemających zastosowania w rozpoznawanej w sprawie).
W świetle powołanych wyżej przepisów nowej ustawy o grach hazardowych oraz mających zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Celnej w B. stał się organem właściwym do rozpatrzenia odwołania Spółki od decyzji podjętej przez organ w dniu [...] grudnia 2009 r.
Zgodnie z art. 221 Ordynacji podatkowej, w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez (...) dyrektora izby celnej odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym.
Pouczenie zawarte w decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., że przysługuje od niej odwołanie do Ministra Finansów przestało być aktualnym.
W ocenie Sądu, decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2010 r. akceptująca stanowisko wyrażone w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. nie narusza prawa. Organ słusznie wskazał, że wniosek Spółki został rozpoznany pod rządami ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, podnosząc jednocześnie, iż dziedzinę organizacji i urządzania gier zajęłaby z dniem 1 stycznia 2010 r. nowa ustawa o grach hazardowych, której przepisy przejściowe odnoszące się do kwestii międzyczasowych należało zastosować w rozpoznawanej sprawie.
Z treści art. 129 ust. 1 nowej ustawy o grach hazardowych wynika wprost, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Przepis powyższy oznacza, że ustawodawca honoruje nie tylko dotychczasowe zezwolenia, o ile zostały one wcześniej udzielone zainteresowanej osobie, ale również decyzje o przedłużeniu zezwolenia. Nie oznacza jednak, iż dotychczasowe zezwolenie będzie przedłużone. Rozstrzyga o tym art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
W rozpoznawanej sprawie nie miał zastosowania przepis art. 129 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, określający, iż postępowania w sprawie wydania zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie, umarza się.
Umorzenie postępowania dotyczy spraw o wydanie zezwolenia, a nie o przedłużenie wcześniejszego zezwolenia (jak w rozpoznawanej sprawie).
W tych warunkach nieusprawiedliwiony był zarzut naruszenia przepisu art. 33 ust. 1 ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych w związku z art. 129 ust. 1 nowej ustawy o grach hazardowych.
Podobnie należy ocenić zarzuty i wnioski dotyczące naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nie tylko wymienia niezbędne elementy składające się na uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, ale również obliguje organ ją podejmujący do wskazania dowodów (ich oceny) oraz przytoczenia i wyjaśnienia przepisów prawa materialnego i procesowego, leżących u podstaw rozstrzygnięcia.
Dyrektor Izby Celnej uczynił zadość powyższym wymaganiom skoro po pierwsze, jednoznacznie wyjaśnił z jakich powodów były Prezes Zarządu Spółki, M. S. nie mógł być uznany za osobę posiadającą nienaganną opinię, a po drugie, jakie względy w świetle obowiązujących przepisów zdecydowały o wydaniu rozstrzygnięcia odmawiającego przedłużenia zezwolenia.
Wymaga wyjaśnienia, że nowa ustawa o grach hazardowych w art. 12 ust. 1 przewiduje również wymóg posiadania nienagannej opinii przez członków zarządu spółki.
Odnosząc się do zarzutu, że zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o akt prawny, który na tle prawa Unii Europejskiej powinien zostać uznany przez organ za nieobowiązujący, co skutkować powinno odmową jego zastosowania, przede wszystkim z uwagi na uchybienie w procedurze prawotwórczej, polegające na braku realizacji obowiązku notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych Komisji Europejskiej (obowiązku wynikającego w szczególności z art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę informacji w zakresie norm i przepisów technicznych) należy stwierdzić, że wniosek Spółki o przedłużenie zezwolenia został złożony w trybie ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.
Świadczy o tym wyraźnie treść wniosku (k. 60 akt adm.). Rozpoznano go w trybie przepisów powyższej ustawy, poprzez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w dniu [...] grudnia 2009 r.
Przyjęcie założenia, że nowa ustawa o grach hazardowych powinna zostać uznana za akt prawny nieobowiązujący, oznacza, iż w dacie orzekania przez organ w dniu [...] marca 2010 r. zastosowanie miałyby nadal przepisy poprzedniej ustawy z 1992 r. Tak jednak nie jest.
Nie można uchwalonych przepisów nowej ustawy o grach hazardowych (przepisów o charakterze przejściowym z art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1) traktować jako przepisów technicznych w rozumieniu w/w dyrektywy. Wskazane wyżej przepisy nowej ustawy o grach hazardowych zostały zastosowane przez Dyrektora Izby Celnej w zakresie niezbędnym do rozpatrzenia odwołania pełnomocnika Spółki. Dodatkowo należy podnieść, że w/w wniosek Spółki wyznaczał ramy skontrolowanego postępowania administracyjnego. Stąd też organ słusznie argumentuje w uzasadnieniu decyzji, że przepisy przejściowe ustawy z 2009 r. o grach hazardowych objęły częściowo przedmiotowe postępowanie.
Zdaniem Sądu, w tym stanie rzeczy odpadała więc kwestia obowiązku notyfikacyjnego.
Stąd nie mogły być uwzględnione przez Sąd wnioski wywiedzione na bazie orzeczeń Trybunału zapadłych w sprawach - CIA Security International z dnia 30 kwietnia 1996 r. (C- 194/94), Unilever Italia z dnia 26 września 2000 r., w zakresie odmowy zastosowania przez sąd krajowy bezskutecznych przepisów technicznych podjętych z naruszeniem wymogu ich notyfikacji Komisji Europejskiej,
Podkreślenia - w kontekście orzeczenia Komisja p-ko Grecji z dnia 26 października 2006 r. (C-85/05), w którym ETS uznał, że wprowadzenie środków, które zabraniają korzystania z wszelkich gier elektrycznych, elektromechanicznych i elektronicznych, w tym wszelkich gier komputerowych, we wszelkich miejscach publicznych i prywatnych, z wyjątkiem kasyn, jak również korzystania z gier na komputerach znajdujących się w przedsiębiorstwach świadczących usługi internetowe oraz poddają prowadzenie tych przedsiębiorstw obowiązkowi uzyskania specjalnego pozwolenia, należy uznać za przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34, i że jako takie podlegają uprzedniej notyfikacji - wymaga okoliczność, iż skarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej nie jest wynikiem zastosowania przez ten organ przepisów nowej ustawy o grach hazardowej dotyczących wykorzystania automatów do gier w kasynach po uprzednim uzyskaniu koncesji.
Zatem problematyka notyfikacji przepisów technicznych nie mogła być odrywana od realiów rozpoznawanej sprawy.
Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez organ fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, wynikających z postanowień art. 34, art. 49 i art. 56 Traktatu z Lizbony zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 203 poz. 1569), zakazujących ograniczania swobody przedsiębiorczości oraz swobodnego świadczenia usług wewnątrz Unii.
Powyższe uregulowania dotyczące zakazu wprowadzania barier handlowych i ograniczania wykonywania działalności przez przedsiębiorcę jednego Państwa Członkowskiego na terytorium innego kraju Wspólnoty, nie mogą wykluczać możliwości podejmowania negatywnych dla zainteresowanego podmiotu rozstrzygnięć, jeśli organ dysponuje informacją o naruszeniu prawa krajowego przez osobę zajmującą się sprawami gospodarczymi tego podmiotu, zwłaszcza, gdy naruszenie to polegało na nieprzestrzeganiu warunków udzielonego zezwolenia na prowadzenie takiej działalności (w rozpoznawanej sprawie – eksploatacja i wykorzystywanie automatów do gier hazardowych wbrew warunkom pozwolenia).
Jak wykazano M. S. nie posiadał nienagannej opinii – co wyżej wykazano w związku ze sprawą zarządzania przez niego Spółką eksploatującą i wykorzystującą automaty do gier hazardowych wbrew warunkom pozwolenia. Wobec tego niezasadny jest zarzut naruszenia prymatu prawa wspólnotowego przed prawem krajowym i nieusprawiedliwiony wniosek, że działania Dyrektora Izby Celnej godziły w powyższe zasady normujące swobodny przepływ towarów oraz świadczenie usług
Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika Spółki, że sygnalizowane przez niego kwestie dotyczące naruszenia fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej uzasadniają wystąpienie przez Sąd z wnioskiem do ETS w Luksemburgu z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym :
- ustalenia istnienia obowiązku notyfikacyjnego obciążającego Rzeczpospolitą Polską w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych;
- ustalenia skutków prawnych wywodzonych z faktu uchybienia przez Rzeczpospolitą Polską takiemu ewentualnie istniejącemu obowiązkowi notyfikacyjnemu, zwłaszcza w odniesieniu do ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. grach hazardowych, w tym co do jej obowiązywania i skuteczności;
- ustalenia zakresu obowiązków krajowej administracji publicznej, w tym celnej, w kierunku badania prawidłowości procesu legislacyjnego pod kątem jego zgodności z zasadami i przepisami prawa Unii Europejskiej oraz ustalenie obowiązków organu w przypadku ewentualnego stwierdzenia naruszenia tych zasad lub przepisów;
należy wyjaśnić, że przedmiotem pytania prejudycjalnego skierowanego do ETS może być sprawa wykładni prawa wspólnotowego bądź ważności aktu prawnego instytucji Wspólnoty (art. 234 Traktatu). Powyższy przepis stanowi ogólną podstawę w prawie wspólnotowym do orzekania w trybie prejudycjalnym przez Trybunał Sprawiedliwości. Do jego właściwości nie należy ocena zgodności przepisów prawa wewnętrznego z przepisami prawa wspólnotowego.
Prowadzony spór dotyka w istocie kwestii prawnych związanych z wejściem w życie nowej ustawy o grach hazardowych, czyli przepisów krajowych, a nie interpretacji i wykładni prawa wspólnotowego. W praktyce oznacza to, nieuzasadnionym, a przez to niedopuszczalnym byłoby pytanie w dziedzinie unormowanej prawem wewnętrznym.
W aspekcie podnoszonej przez pełnomocnika Spółki problematyki chodzi o szeroko rozumianą ważność ustawy z 2009 r. o grach hazardowych (o jej obowiązywanie w porządku prawnym, jak też o wykładnię przepisów tej ustawy) oraz o zgodność tego aktu prawnego (krajowego) z prawem wspólnotowym.
Prowadzi to do wniosku, że między stronami nie realnego sporu na tle legalności ustawy z 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, będącej podstawą wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. o odmowie przedłużenia zezwolenia. W rezultacie ewentualne pytanie prejudycjalne wiązałoby się z kwestią drugorzędną (marginesową) na tle wyjaśnionego już zagadnienia niezgodnej z prawem wspólnotowym wykładni przepisów lub naruszenia przepisów postępowania przez Dyrektora Izby Celnej, zwłaszcza, że powoływana przez pełnomocnika Spółki dyrektywa nr 98/34 nie stwarza praw i obowiązków dla jednostek (w tym dla skarżącej Spółki).
Wniosek o wystąpienie przez Sąd z pytaniem prejudycjalnym do ETS nie został więc uwzględniony.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również wniosek (uzupełniający skargę), zawarty w piśmie procesowym pełnomocnika Spółki z dnia [...] czerwca 2010 r. o rozważenie przez Sąd przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych z Konstytucją RP.
Zgodnie z jej art. 193, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Ustawodawca wypowiedział się w przepisach przejściowych i dostosowujących zamieszczonych w Rozdziale 12 nowej ustawy o grach hazardowych w kwestii skutków wejścia w życie tejże ustawy dla stanów prawnych, które zaistniały w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy o grach i zakładach wzajemnych, w odniesieniu do - udzielonych zezwoleń na urządzanie i prowadzenie gier i zakładów wzajemnych (zezwolenia te zachowują ważność do czasu ich wygaśnięcia - art. 117 ust. 1), postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy (stosuje się do nich przepisy ustawy, o ile ustawa nie stanowi inaczej - art. 117 ust. 2), działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy (działalność ta jest prowadzona do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej - art. 129 ust. 1) oraz samych zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy (zezwolenia te nie mogą być przedłużane - art. 138 ust. 1).
Jak wynika z akt sprawy w grudniu 2009 r. wygasło zezwolenie udzielone Spółce.
Prawo przewidywało możliwość przedłużenia takiego zezwolenia. Podmiot, któremu wygasało zezwolenie, mógł wystąpić z wnioskiem o jego przedłużenie na okres kolejnych 6 lat. Wniosek w tej sprawie należało złożyć nie później niż na sześć miesięcy przed wygaśnięciem zezwolenia i nie wcześniej niż na rok przed upływem tego terminu (art. 36 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. grach i zakładach wzajemnych).
W sytuacji, gdy Prezes Zarządu Spółki, M. S. nie spełniał określonego w art. 33 ust.1 w/w ustawy kryterium nienagannej opinii i dlatego odmówiono przedłużenia zezwolenia, brak było uzasadnionych podstaw do przyjęcia, iż Dyrektor Izby Celnej wydając w dniu [...] marca 2010 r. decyzję na mocy przepisów przejściowych (art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1) nowej ustawy o grach hazardowych naruszył konstytucyjne zasady dotyczące ochrony wolności i praw oraz ochrony nabytych praw podmiotowych, ograniczył Spółce możliwość działalności gospodarczej i działał w sposób wykraczający poza granice wyznaczone prawem.
Przenosząc te uwagi na grunt konstytucyjności uregulowań nowej ustawy o grach hazardowych należy zauważyć, że brak jest przesłanek do wystąpienia z pytaniem prawnym w trybie art. 193 Konstytucji RP, skoro wątpliwości pełnomocnika Spółki w tym zakresie dotyczyły głównie samego trybu uchwalenia tej ustawy, prawa ustawodawcy do pomięcia obowiązku notyfikacji i uchwalenia przepisów krajowych zakazujących korzystania z gier hazardowych za wyjątkiem kasyn oraz możliwości ingerencji prawodawcy w prawa nabyte podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie gier hazardowych.
Dołączone do skargi krytycznie opinie prawne na temat uchwalenia ustawy o grach hazardowych – zdaniem pełnomocnika Spółki – mające potwierdzać wątpliwości o konstytucyjności tej ustawy, nie były dla Sądu wiążące.
Poza tym, wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Dlatego też skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania Trybunałowi (zob. postanowienie WSA w Olsztynie w z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 861/07; publ. LEX 303725).
Podsumowując należy stwierdzić, że nieusprawiedliwione były podniesione zarzuty i wnioski mające świadczyć, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej pomija zasadę prymatu prawa Unii Europejskiej nad prawem krajowym, narusza konstytucyjne zasady – demokratycznego państwa prawnego, w tym ochrony praw podmiotowych nabytych, proporcjonalności, zaufania obywateli do państwa prawa, legalizmu i przyzwoitej legislacji oraz opiera się na akcie prawnym, którego przepisy nie powinny być przez organ zastosowane jako niezgodne z Konstytucją RP.
Z tych powodów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło