I OSK 329/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-09-17

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Małgorzata Borowiec, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę na decyzję Ministra uchylającą decyzję Wojewody, prawidłowo ocenił legalność tej decyzji, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów skargi i uznając badanie części z nich za przedwczesne?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że WSA naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 141 § 4 i art. 151 PPSA. Sąd I instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów skargi, nie wyjaśnił, dlaczego uznał je za nieuzasadnione, a jego uzasadnienie uniemożliwiło pełną kontrolę instancyjną. WSA nie rozważył wszystkich istotnych kwestii, w tym zarzutów dotyczących interesu prawnego odwołujących się podmiotów oraz dopuszczalności wyrażenia odmiennego stanowiska przez organ odwoławczy w decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości w 1977 r. Wnioskiem z 2009 r. W. P. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność tej decyzji, ale Minister Transportu uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę W. P. na decyzję Ministra. W skardze kasacyjnej W. P. zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz W. P. kwotę 380 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok, Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda, po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 537/12 w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz W. P. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 537/12, oddalił skargę W. P. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji. Wyrok został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] września 1977 r. Urząd Miejski w Poznaniu Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr 537/2, o powierzchni 24000 m2, stanowiącej własność W. P. Odszkodowanie w kwocie 413.178 zł zostało przyznane za grunt, budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy. Wnioskiem z dnia 29 października 2009 r. W. P. wystąpił o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewoda Wielkopolski stwierdził nieważność decyzji Urzędu Miejskiego w Poznaniu z dnia [...] września 1977 r., uznając, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o nieważną decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny inwestycji, uznał również, że wysokość odszkodowania została ustalona na podstawie aneksów do opinii szacunkowej sporządzonych po rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Odwołanie od tej decyzji złożył Prezydent Miasta Poznania wykonujący zadania starosty z zakresu administracji rządowej, wskazując na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych oraz wątpliwości co do aktualnego stanu prawnego, oraz Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu, podnosząc zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że archiwalne dokumenty wywłaszczeniowe wskazują, że wnioskowana do wywłaszczenia nieruchomość oznaczona jako działka nr 537/2 o pow. 2,4 ha została ujęta w planach zagospodarowania terenów jeziora [...] dla celów rekreacyjno-wypoczynkowych. Plan zagospodarowania tego terenu przewidywał budowę pawilonów sanitarno-usługowych, gastronomicznych i handlowych, urządzenie placu zabaw dla dzieci, boiska sportowego oraz plaży z kąpieliskiem. Cel inwestycji polegający na stworzeniu warunków do rekreacji i wypoczynku spełniał, zdaniem organu, przesłankę celu użyteczności publicznej, bowiem łączył się z powszechnością i ogólną dostępnością dla całego społeczeństwa. Niezbędność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na wskazany powyżej cel potwierdziła decyzja Naczelnika Powiatu Poznańskiego z dnia [...] września 1974 r. zatwierdzająca plan realizacyjny inwestycji. Zdaniem organu, decyzja ta była dokumentem o jakim mowa w art. 16 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej, bowiem stanowiła dowód uzgodnienia miejsca realizacji inwestycji z właściwym terenowym organem administracji państwowej i tym samym spełniona została przesłanka dopuszczalności wywłaszczenia. Organ podał, że w dokumentach archiwalnych nie ma jakiegokolwiek dokumentu wskazującego, iż decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny budowy ośrodka wypoczynkowego w K. z dnia [...] września 1974 r. utraciła ważność. Natomiast z wnioskiem o pozwolenie na budowę można było wystąpić dopiero po uregulowaniu stanu własnościowego działki, co nie było możliwe przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej. Zdaniem organu, dopóki w odrębnym postępowaniu nie zostanie prawomocnie stwierdzona nieważność decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub jej wygaśnięcie, dopóty zarzut naruszenia tych przepisów nie może być skutecznie podnoszony. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zalecił, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w celu ustalenia ważności decyzji Naczelnika Powiatu Poznańskiego z dnia [...] września 1974 r. zatwierdzającej plan realizacyjny Wojewoda Wielkopolski wystąpił do odpowiedniego organu z wnioskiem o ocenę legalności decyzji z dnia [...] września 1974 r. Wskazał jednocześnie, że postępowanie nadzorcze w stosunku do decyzji z dnia 16 września 1974 r. będzie stanowiło zagadnienie wstępne wobec postępowania nadzorczego prowadzonego w stosunku do decyzji Urzędu Miejskiego w Poznaniu z dnia [...] września 1977 r., gdyż od jego rozstrzygnięcia będą zależały losy postępowania nadzorczego prowadzonego z wniosku W. P. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie w dniu 21 stycznia 1977 r. odbyła się rozprawa, w której udział wzięli właściciel nieruchomości W. P., jego ojciec I. P., biegły inż. W. K. oraz przedstawiciele wnioskodawcy wywłaszczenia. Biegły przedstawił opinię z grudnia 1975 r., sporządzoną na podstawie oględzin nieruchomości przeprowadzonych na wniosek I. P., która znana była właścicielowi nieruchomości, bowiem otrzymał ją wraz z ofertą o dobrowolne odstąpienia nieruchomości. Wyceny gruntu dokonał biegły W. R. w opinii z dnia 28 września 1975 r., również tę opinię wysłano właścicielowi wraz z ofertą. Biegły też nie był obecny na rozprawie, ale został zobowiązany do uzupełnienia opinii poprzez uwzględnienie aktualnych cen gruntu, co nastąpiło 10 lutego 1977 r. Również W. K. zaktualizował swoją opinię, dostosowując ją do obowiązujących przepisów. W tej sytuacji organ uznał, że brak jest podstaw by stwierdzić, że odszkodowanie zostało ustalone z rażącym naruszeniem art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wskazał ponadto, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w skład wywłaszczonej nieruchomości wchodzi obecnie także działka oznaczona nr 537/10 oraz część działek oznaczonych nr 538/1 i 543/1, w stosunku do których Wojewoda Wielkopolski nie wypowiedział się co do ich stanu prawnego i zaistnienia – lub nie – nieodwracalnych skutków prawnych. W ocenie organu, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wyjaśnień wymaga także kwestia umocowania organu orzekającego o przedmiotowym wywłaszczeniu za odszkodowaniem. Skargę na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2011 r. wniósł W. P. wskazując, że błędnie uznano, iż organ pierwszej instancji winien wystąpić do organu nadzoru z wnioskiem o stwierdzenie legalności decyzji Kierownika Urzędu Powiatowego w Poznaniu z dnia [...] września 1974 r. nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny, które to zagadnienie będzie stanowić zagadnienie wstępne w sprawie. Zdaniem skarżącego, niezasadnie też uznano, że Prezydent Miasta Poznania oraz Komendant Wojewódzki Policji ma interes prawny w zaskarżeniu decyzji Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności co do ustalenia odszkodowania. Wskazano także na błędne uznanie, iż odwołanie Prezydenta Miasta Poznania oraz Komendanta Wojewódzkiego Policji dotyczyło podstawy stwierdzenia nieważności oraz niewłaściwe przyjęcie, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość zostało ustalone w sposób prawidłowy. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 537/12, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podzielając stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd wskazał, że jeśli do sądu administracyjnego zaskarżona została decyzja kasacyjna, to obowiązkiem sądu jest wyłącznie dokonanie oceny, czy organ drugiej instancji nie przekroczył swoich uprawnień określonych w przepisie art. 138 § 2 k.p.a., co zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Sąd I instancji wskazał, że skoro z decyzji organu I instancji wynika, iż skutki prawne zostały ocenione jedynie w stosunku do dwóch działek, tj. działki nr 537/9 i 537/11, a Wojewoda Wielkopolski nie wypowiedział się co do stanu prawnego działek nr 538/1 i 543/1 i zaistnienia – lub nie – nieodwracalnych skutków prawnych oraz nie poczynił żadnych ustaleń, które jednoznacznie wskazywałyby, że decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny budowy ośrodka wypoczynkowego w K. z [...] września 1997 r. utraciła ważność ani nie podał w oparciu o jakie przepisy uznał, że najemcy parkingu przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, jak również nie zbadał umocowania organu orzekającego o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości – to w ocenie Sądu uznać należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd I instancji podniósł, że zaskarżona decyzja z dnia 6 lutego 2011 r. została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 11 kwietnia 2011 r. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wykazał, że w rozpoznawanym przypadku zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego jest na tyle znaczny, że dokonanie ustaleń w opisanym zakresie przez organ II instancji polegałoby praktycznie na wyjaśnieniu całości sprawy, co naruszyłoby przepis art. 136 k.p.a., określający granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Sąd podzielił stanowisko Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy jest na tyle znaczny, że dokonanie ustaleń w opisanym zakresie przez organ drugiej instancji polegałoby praktycznie na wyjaśnieniu całości sprawy, co naruszałoby zawartą w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Sąd I instancji stwierdził jednocześnie, że w takich okolicznościach przedwczesne było badanie zarzutów skargi dotyczących naruszeń prawa materialnego oraz innych naruszeń podniesionych w skardze. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2012 r. skargę kasacyjną złożył W. P., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie tego wyroku w całości przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej jego uzasadnienia. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych uwzględniających stopień skomplikowania sprawy oraz nakład pracy pełnomocnika procesowego. Wniesiono także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu – pisma ZGiKM GEOPOZ z dnia 13 listopada 2012 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. Przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1) art. 1 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 i art. 28 k.p.a. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, iż odwołującym się od decyzji Wojewody Wielkopolskiego jest Skarb Państwa, a nie Miasto Poznań, 2) art. 1 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 128 art. 134 k.p.a., poprzez uznanie, iż odwołujący się od decyzji Wojewody Wielkopolskiego kwestionowali w całości ustalenia i poglądy prawne Wojewody Wielkopolskiego, w szczególności zastosowanie art. 21 pkt 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, gdy podmioty odwołujące kwestionowały jedynie błędne ich zdaniem zastosowanie art. 156 § 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, a co zdaniem skarżącego nie umożliwiło organowi II instancji wydania decyzji dalej idącej, aniżeli żądały tego strony odwołujące i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a co najwyżej umożliwiało organowi II instancji jedynie rozstrzygnięcie, czy kontrolowana decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne czy też nie, co też organ uczynił przychylając się do stanowiska organu I instancji co do działek 537/9 i 537/11, a z uwagi na fakt, iż działka 537/10 stanowi własność Skarbu Państwa, natomiast działki 538/1 i 543/1 nie wchodzą w skład dawnej działki 537/2, nie było potrzeby uchylania zaskarżonej decyzji z uwagi na wyjaśnienie kwestii spornych i możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji samodzielnie, 3) art. 1 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., art. 134 i art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż Skarb Państwa-Prezydent Miasta Poznania oraz Komendant Wojewódzki Policji mają interes prawny w zaskarżeniu decyzji Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności co do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość stanowiącą własność skarżącego, pomimo konieczności wydania przez organ II instancji decyzji/postanowienia o umorzeniu postępowania odwoławczego w części dotyczącej decyzji Wojewody Wielkopolskiego stwierdzającej nieważność punktu 2 i 3 decyzji Urzędu Miejskiego w Poznaniu z dnia 28 września 1977 r. znak ZGT-W-1/103/76, 4) art. 151 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. zw z art. 21 pkt 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 16 ust. 3 pkt 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (poprzez przyjęcie, iż niezbędnym dla wyjaśnienia sprawy jest konieczność wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Powiatowego w Poznaniu z dnia 16 września 1974 r., znak GKP 440/323/74, zatwierdzającej plan realizacyjny, które to zagadnienie będzie stanowić zagadnienie wstępne w sprawie, 5) art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., poprzez przyjęcie w stanie faktycznym sprawy, iż w skład działki 537/2 wchodzą obecne działki 537/9, 537/10, 537/11, 538/1, 543/1, 6) art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez przesądzenie kwestii materialnoprawnej w wydanej decyzji przez organ II instancji, iż decyzja Wojewody Wielkopolskiego co do stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w Poznaniu z dnia [...] września 1977 r., znak [...], w zakresie ustalenia odszkodowania jest błędna, czym przekroczono kasacyjny charakter decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji braku zarzucenia przez organ II instancji naruszeń proceduralnych decyzji Wojewody Wielkopolskiego w tej części i w rzeczywistości pozbawienie Wojewody Wielkopolskiego możliwości podtrzymywania w dalszym ciągu swego stanowiska wskutek innego zapatrywania organu II instancji, oraz poprzez uchylenie decyzji w sytuacji braku konieczności wyjaśnienia dalszego sprawy i możliwość prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji samodzielnie, 7) art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej jej uzasadnienia i niezbadanie prawidłowo uzasadnienia organu II instancji oraz nieustosunkowanie się do zarzutów skarżącego zaprezentowanego w skardze i piśmie procesowym. II. Przepisów prawa materialnego, to jest: 1) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 21 pkt 4 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 16 ust. 3 pkt 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości poprzez przyjęcie w uzasadnieniu swego orzeczenia, iż niezbędnym dla wyjaśnienia sprawy jest konieczność wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Powiatowego w Poznaniu z dnia [...] września 1974 r., znak [...] zatwierdzającej plan realizacyjny, które to zagadnienie będzie stanowić zagadnienie wstępne w sprawie w sytuacji gdy plan realizacyjny tracił moc z mocy prawa z upływem terminu 2 letniego i braku pozyskania w tym terminie prawa własności terenu, 2) art. 151 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a w zw. art. 138 § 2 k.p.a., poprzez przesądzenie kwestii materialnoprawnej w wydanej decyzji przez organ II instancji, iż decyzja Wojewody Wielkopolskiego co do stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Miejskiego w Poznaniu z dnia [...] września 1977 r., znak [...], w zakresie ustalenia odszkodowania jest błędna, czym przekroczono kasacyjny charakter decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., w sytuacji braku zarzucenia przez organ II instancji naruszeń proceduralnych decyzji Wojewody Wielkopolskiego w tej części i w rzeczywistości pozbawienie Wojewody Wielkopolskiego możliwości podtrzymywania w dalszym ciągu swego stanowiska wskutek innego zapatrywania organu II instancji, jak również poprzez błędność poglądu co do prawidłowości ustalonego odszkodowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono obszerną argumentacje, służącą wykazaniu zasadności wskazanych wyżej zarzutów. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu – podzielając argumentację Sądu I instancji, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważnościowych, wyliczonych w art. 183 § 2 tej ustawy. Wobec tego zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony jest wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami kasacyjnymi. Skarga kasacyjna wniesiona przez W. P., chociaż nie została prawidłowo sporządzona, zasługiwała na uwzględnienie. Sformułowane w tej skardze zarzuty, zarówno znajdujące oparcie w podstawie zaskarżenia wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., jak i przewidzianej w pkt 2 powołanego artykułu, dotyczy jednocześnie naruszenia przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a także ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości i ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Tymczasem zarzuty kasacyjne winny być kwestionowane odrębnie w ramach każdej z podstaw, o których mowa w art. 174 p.p.s.a. Chociaż jednak skarga kasacyjna została sformułowana wadliwie, to uchybienia te nie uniemożliwiają rozpoznania zawartych w niej zarzutów. W świetle materiału dokumentacyjnego sprawy, na podstawie którego zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd obowiązany jest wydać wyrok i mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 lutego 2012 r. oraz treść podniesionych w skardze zarzutów, należy zgodzić się ze skarżącym, że Sąd I instancji, oddalając skargę, naruszył w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisy postępowania, to jest art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. Oddalając wniesioną przez W. P. skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji akceptując w całości przedstawione przez organ odwoławczy stanowisko. Sąd nie odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów i nie wyjaśnił dlaczego uznał je za nieuzasadnione. Uchylając się od zajęcia w tym względzie stanowiska Sąd I instancji stwierdził, że przedwczesne było badanie zarzutów skargi dotyczących naruszeń prawa materialnego oraz innych naruszeń podniesionych w skardze. Taka treść uzasadnienia Sądu I instancji uniemożliwia przeprowadzenie pełnej kontroli instancyjnej co do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej uzasadnienie. Z uzasadnienia wyroku powinno wynikać dlaczego sąd uznał zaskarżone rozstrzygniecie za zgodne bądź niezgodne z prawem. Motywacja zawarta w uzasadnieniu orzeczenia winna być przejrzysta i przekonująca. Przedstawienie stanu sprawy nie może ograniczać się do przytoczenia ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, sąd winien przedstawić stan faktyczny sprawy jaki przyjął za podstawę wyrokowania. Szczególnej staranności winien dołożyć sąd przy sporządzaniu pisemnych motywów orzeczenia w przypadku, gdy podzielając stanowisko organów nie podziela argumentów strony skarżącej. W takim przypadku, gdy tak jak w sprawie niniejszej, strona zarzucała zaskarżonej decyzji naruszenie wielu konkretnie wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i norm zawartych w innych ustawach oraz przedstawiła w skardze na czym, jej zdaniem te uchybienia organu polegały, Sąd I instancji obowiązany jest odnieść się do poszczególnych zarzutów. Nie można bowiem uznać za wystarczające powtórzenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji i stwierdzenie, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej uchylając decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie naruszył art. 138 § 2 k.p.a. Sąd I instancji niesłusznie uznał, że badanie zasadności podniesionych w skardze zarzutów było przedwczesne. Skarżący twierdził, że Minister naruszył wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego m.in. poprzez uznanie, że odwołujący się Prezydent Miasta Poznania i Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu mają interes prawny w zaskarżeniu decyzji Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji co do ustalenia odszkodowania, a ponadto że odwołania te dotyczyły podstawy stwierdzenia nieważności, podczas gdy wskazane podmioty kwestionowały jedynie błędne ich zdaniem zastosowanie art. 156 § 2 k.p.a. i przyjął, że nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, co ograniczało zakres postępowania odwoławczego. Ponadto, W. P. zakwestionował w skardze dopuszczalność wyrażenia w zaskarżonej decyzji odwoławczej, wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., odmiennego stanowiska od przyjętego przez Wojewodę co do kwestii ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i uznania, że w okolicznościach rozpatrywania sprawy nie doszło do rażącego naruszenia - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Sąd I instancji, rozpoznając sprawę, nie ustosunkował się do powyższych zarzutów skarżącego. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził w zaskarżonej decyzji, że ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda Wielkopolski powinien wystąpić do odpowiedniego organu z wnioskiem o ocenę legalności decyzji Naczelnika Powiatu Poznańskiego z dnia [...] września 1974 r. zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji i postępowanie nadzorcze w stosunku do tej decyzji będzie stanowiło zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie. Również ten pogląd prawny Ministra, którego zasadność została w skardze zakwestionowana w kontekście wystąpienia przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., nie został przez Sąd I instancji rozważony. W takim stanie sprawy jak wyżej przedstawiono, niewątpliwie wystąpiły przesłanki do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu, oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd I instancji winien szczegółowo rozważyć wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia kwestie. Ocena legalności decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r. przedstawiona w pisemnych motywach wyroku, winna być sporządzona w sposób w pełni odpowiadający wymogom wynikającym z art. 141 § 4 p.p.s.a., w tym m.in. zawierać wyczerpujące ustosunkowanie się do podniesionych w skardze zarzutów, a także przedstawienie przekonującego stanowiska Sądu I instancji co do zgodności zaskarżonej decyzji z art. 138 § 2 k.p.a. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygniecie w przedmiocie kosztów postępowania kasacyjnego wydane zostało na zasadzie art. 204 pkt 2 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło