III SA/Lu 698/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia (...) czerwca 2012 r., sygn. akt II Kp (...) w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu wpis od skargi. K. S. pismem z dnia (...) czerwca 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia (...) czerwca 2012 r., sygn. akt II Kp (...), w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela. Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego skarżący oparł na art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na to, że sprawa ze skargi K. S. na postanowienie Sądu Rejonowego z dnia (...) czerwca 2012 r., sygn. akt II (...), w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Prezes Sądu wyjaśnił, że w pkt I zaskarżonego postanowienia Sąd Rejonowy rozstrzygnął o swojej właściwości, a następnie rozpoznał zażalenie skarżącego na postanowienie Prokuratora Okręgowego z dnia (...) lutego 2012 r. w sprawie stanowiska wierzyciela. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw administracyjnych, to znaczy spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których stosuje się na mocy przepisów szczególnych przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 1 i 2 p.p.s.a.). Kontrola sądów administracyjnych polega na sprawdzaniu zgodności z prawem działalności administracji publicznej i polega na orzekaniu w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Z przywołanego przepisu wynika, że przedmiotem skargi do sądu mogą być tylko i wyłącznie przejawy działalności organów administracji publicznej. Obecnie obowiązująca regulacja postępowania sądowoadministracyjnego nie zawiera legalnej (ustawowej) definicji organu administracji publicznej. Nie ulega jednak wątpliwości, w świetle ugruntowanych poglądów doktryny i orzecznictwa, że chodzić może albo o organy administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym albo funkcjonalnym. W pierwszym przypadku są to podmioty, które ustawowo są umieszczone w strukturze ustrojowej administracji rządowej lub organów samorządu terytorialnego. W drugim przypadku decyduje to, czy dany podmiot, na podstawie przepisów ustawy, wykonuje funkcje organu administracji publicznej, nawet jeśli ustrojowo jest umiejscowiony poza strukturami administracji publicznej. W tym miejscu należy również zwrócić uwagę na konieczność rozdzielenia kognicji sądów administracyjnych i powszechnych. Stosownie do art. 177 Konstytucji RP sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Zgodnie z art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Z uwagi na wydzielenie tych struktur sądownictwa już na poziomie konstytucyjnym oraz przypisanie im co do zasady odmiennych funkcji, nie powinno dochodzić do sytuacji, w których ta sama rodzajowo sprawa jest rozpatrywana przez różne kategorie sądów. W związku z tym art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje odrzucenie skargi przez sąd administracyjny, jeżeli sprawa nie należy do jego właściwości. Z drugiej strony rozdzielenie pionów sądownictwa nie może prowadzić do sytuacji, w której żaden z sądów nie uzna się za kompetentny do rozpoznania danej sprawy. Stąd regulacja zawarta w art. 58 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którą sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu braku właściwości jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Sądu Rejonowego z dnia (...) czerwca 2012 r., sygn. akt II Kp (...), w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Prokuratora Okręgowego z dnia 8 lutego 2012 r. w sprawie stanowiska wierzyciela. Skarżący upatruje właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi w tym, że dotyczy ona postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Skarżący wskazał, że stanowisko wierzyciela przybiera formę postanowienia, na które służy zażalenie (art. 34 § 2 u.p.e.a.). Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Prokuratora Okręgowego z dnia (...) lutego 2012 r. w sprawie stanowiska wierzyciela do Sądu Rejonowego. Sąd zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) czerwca 2012 r. utrzymał w mocy postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela. Zdaniem skarżącego, skoro zostały wyczerpane środki zaskarżenia, które służyły skarżącemu w rozumieniu art. 52 p.p.s.a., skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna. Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić, bowiem nie można tracić z pola widzenia przedmiotu sprawy, w ramach której podjęte zostały czynności egzekucyjne. Z akt sprawy II Kp (...) wynika, że stanowisko Prokuratora Okręgowego z dnia 8 lutego 2012 r. w sprawie zarzutów zobowiązanego zostało zajęte w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego , a dotyczącego egzekucji należności wynikających z postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym wydanego w toku postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w sprawie przeciwko skarżącemu. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jako lex generalis muszą być stosowane przy uwzględnieniu odmiennych uregulowań wynikających z przepisów szczególnych. Takim przepisem szczególnym jest art. 293 § 2 Kodeksu postępowania karnego, w świetle którego na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd rejonowy, w którego okręgu prowadzi się postępowanie. Użyte w przytoczonym przepisie sformułowanie: "postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia" jest interpretowane szeroko. Przyjmuje się, że zaskarżalna w tym trybie może być każda decyzja procesowa, której przedmiotem jest kwestia zabezpieczenia majątkowego (por. S. Steinborn [w:] J. Grajewski (red.), L. K. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II, LEX 2010, wersja elektr., tezy 10 i 13 do art. 293 oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 15 lipca 2009 r., II AKz 390/09). Podsumowując stwierdzić należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Sądy administracyjne nie są właściwe do kontrolowania niezależnych sądów powszechnych i ich rozstrzygnięć. Z wyżej wskazanych przyczyn sprawa ze skargi na postanowienie Sądu Rejonowego II Wydział Karny, jako nieobjętej zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez sąd. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.