II SA/Ol 845/12
WyrokWSA w Olsztynie2012-11-20
Skład orzekający: Alicja Jaszczak-Sikora, Beata Jezielska, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta zasadnie odmówił zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu, pobranej na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niezgodny z Konstytucją i prawem wspólnotowym?Ratio decidendi
Prezydent Miasta zasadnie pobrał opłatę za wydanie karty pojazdu na podstawie obowiązującego wówczas przepisu rozporządzenia. Jednakże, sąd administracyjny, kontrolując legalność odmowy zwrotu części opłaty, jest uprawniony do oceny przepisów tego rozporządzenia na datę dokonania czynności, która jest powodem żądania zwrotu. Ponieważ przepis ten był niezgodny z Konstytucją i ustawą Prawo o ruchu drogowym, a także z prawem wspólnotowym (art. 90 TWE), skarżącym należy się zwrot części opłaty przewyższającej faktyczne koszty wydania karty pojazdu. Odmowa zwrotu opłaty była niezgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący domagali się zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie kart pojazdów, argumentując, że opłata była pobierana na podstawie przepisu rozporządzenia uznanego za niekonstytucyjny i sprzeczny z prawem wspólnotowym. Prezydent Miasta odmówił zwrotu, powołując się na obowiązujący przepis w momencie pobrania opłaty oraz na prawomocne orzeczenie sądu powszechnego oddalające powództwo skarżących. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta z dnia "[...]" i zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz skarżących kwotę 477 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant referent-stażysta Anna Zofia Głażewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 roku sprawy ze skargi I. K.-S. i S. S. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie zwrotu opłat za wydanie kart pojazdów 1/ stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta z dnia "[...]"; 2/ zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżących I. K. – S. i S. S. kwotę 477 ,- zł ( czterysta siedemdziesiąt siedem zł) tytułem kosztów postępowania sądowego.
Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że I.K. i S.S. pismem z dnia 14 maja 2012 r. zwrócili się do Prezydenta Miasta O. o zwrot nadpłaconej opłaty za wydanie kart pojazdów w kwocie 20.400,- zł. Podali, że w latach 2003 – 2005, w ramach działalności gospodarczej, prowadzonej w formie spółki cywilnej, sprowadzili z krajów Unii Europejskiej 48 samochodów, wyszczególnionych w załączniku do wniosku. Wnioskodawcy dokonywali rejestracji tych samochodów, uiszczając opłaty za wydanie kart pojazdów. Działający w imieniu wnioskodawców pełnomocnik, podniósł, że opłata za wydanie karty pojazdu, w kwocie 500 zł od każdego samochodu, była pobierana na podstawie przepisu, który został uznany za niekonstytucyjny wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04. Orzeczenie to przesądza o niezgodności tegoż przepisu z Konstytucją i z ustawą od samego początku obowiązywania. Ponadto powołano się na sprzeczność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, na podstawie którego pobrano opłaty, z art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który winien być bezpośrednio stosowany. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdzono, że ubieganie się o zwrot nadpłaconych opłat za wydanie karty pojazdu dopuszczalne jest zarówno przed sądem powszechnym jak też w drodze postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 17 maja 2012 r. "[...]" Prezydent Miasta O. odmówił wnioskodawcom zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie kart pojazdu. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że organ musi bezwzględnie stosować przepisy obowiązującego prawa. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie rodzi w sprawie żadnych skutków, ponieważ, zgodnie z wymienionym wyrokiem Trybunału, przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 rokuw sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu utracił moc obowiązującą z dniem 1 maja 2006 roku.
Pismem z dnia 8 czerwca 2012 r. I.K. i S. S. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa i dokonania zwrotu części opłaty uiszczonej za wydanie przedmiotowych kart pojazdów wyszczególnionych w załączniku do wniosku z dnia 14 maja 2012 roku, tj. łącznie kwoty 20.400 złotych.
Organ nie odpowiedział na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W dniu 7 sierpnia 2012 r. K. i S.S. wnieśli skargę do tutejszego Sądu na czynność Prezydenta Miasta O. z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie zwrotu przedmiotowych opłat. Zaskarżonej czynności zarzucono:
naruszenie przepisów postępowania:
a) art. 6 w związku z art. 7 oraz z art. 8 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie aktu polegającego na odmowie zwrotu kwoty 20.400 złotych tytułem nadpłaconej opłaty za wydanie kart pojazdów za samochody wyszczególnione w załączniku do wniosku z dnia 14 maja 2012 r. , w oparciu o treść § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, pomimo sprzeczności tego przepisu prawa z prawem wspólnotowym oraz uznania wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 roku, sygn. akt U 6/04 jego niezgodności z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP;
b) art. 77 §1 i § 4 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie przez organ aktu, w którym nie ustosunkowano się do poszczególnych argumentów skarżących.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
a) § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo tego, iż wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 roku, sygn. akt U 6/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł o jego niezgodności z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP;
b) art. 90 akapit pierwszy Traktatu Wspólnot Europejskich (obecnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) poprzez jego niezastosowanie w przedmiotowym stanie faktycznym, pomimo tego, iż sprzeciwia się on opłacie związanej z wydaniem pierwszej karty pojazdu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego;
c) art. 10 Traktatu Wspólnot Europejskich poprzez:
- jego niezastosowanie i odmowę zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie kart pojazdu wbrew zasadzie lojalności obligującej państwo członkowskie do zapewnienia wykonania zobowiązań wynikających z Traktatu Wspólnot Europejskich;
- jego niezastosowanie i wydanie aktu w oparciu o uznany za niezgodny z prawem wspólnotowym - §1 ust. Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku rozporządzenia Ministra w sprawie wysokości opłat kartę pojazdu, pomimo związania Państwa Polskiego "acquis communautaire" wspólnotowego, w tym wykładnią i stosowaniem prawa wynikającą z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
Z powołaniem się na te zarzuty pełnomocnik skarżących wniósł o:
1) uchylenie czynności Prezydenta Miasta O. polegającej na odmowie zwrotu opłaty uiszczonej przez skarżących za wydanie kart pojazdów wyszczególnionych w załączniku do wniosku z dnia 14 maja 2012 roku, tj. łącznie kwoty 20.400 złotych,
2) stwierdzenie bezskuteczności czynności opisanej w punkcie 1 i zobowiązanie Prezydenta Miasta O. do zwrotu części opłaty uiszczonej przez skarżących za wydanie kart pojazdów wyszczególnionych w załączniku do wniosku z dnia 14 maja 2012 roku, tj. łącznie kwoty 20.400 złotych,
3) zasądzenie od Prezydenta Miasta O. na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi ponownie powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego
z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 , w świetle którego opłata z tytułu wydania karty pojazdu przekraczająca kwotę 75 złotych jest bezprawna, jako sprzeczna z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym i Konstytucją RP.
Ponadto zarzucono organowi lekceważące podejście do rozpoznawanej sprawy, wyrażające się w lakonicznym uzasadnieniu swego stanowiska, mimo że wnioskodawcy w uzasadnieniu wniosku z dnia 14 maja 2012 r. szczegółowo odnieśli się do kwestii utraty mocy obowiązującej przepisu § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 roku w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu. Skarżący podtrzymali stanowisko, że przepis ten jest niekonstytucyjny od momentu wejścia w życie, a nie od daty wydania wyroku w tym przedmiocie. Ponownie przytoczono argumentację dotyczącą sprzeczności zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny regulacji prawnej z treścią art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który winien być bezpośrednio stosowany. Powołano się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w z dnia 10 grudnia 2007 r., wydane w sprawie C-134/07, zgodnie z którym sporna opłata jest objęta zakazem z art. 90 akapit pierwszy TWE. Postanowienia Traktatu są bezpośrednio stosowane i mają walor nadrzędności nad prawem krajowym państw członkowskich, co znajduje odzwierciedlenie wart. 87 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 3 i art. 91 Konstytucji RP oraz Traktatu akcesyjnego dotyczącego przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej, Polska jest związana postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Stwierdzono, że zgodnie z art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, żadne Państwo Członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych Państw Członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych, które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Ponadto przytoczono obszerne orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym sprawę administracyjną, której przedmiotem jest zwrot opłaty za kartę pojazdu, organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skarga taka jest dopuszczalna obok możliwości dochodzenia roszczenia przed sądem powszechnym. Wskazano też, że w tego rodzaju sprawach nie podlega badaniu kwestia przedawnienia, bowiem na gruncie prawa administracyjnego o przedawnieniu roszczenia można mówić wyłącznie wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie o tym stanowi. Tymczasem przepisy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym nie przewidują przedawnienia roszczenia o zwrot nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta O. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zaskarżona czynność była zgodna z prawem, ponieważ sprawa zwrotu przedmiotowych opłat została już prawomocnie osądzona przez sądy powszechne. Wyrokiem z dnia 22 października 2009 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo I.K i S.S. i obciążył ich kosztami procesu. Wyrokiem z dnia 2 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie zmienił wyrok Sądu I instancji jedynie w zakresie orzeczenia o kosztach a oddalił apelację w pozostałym zakresie. Wskazano, że możliwe jest dochodzenie zwrotu opłat za wydanie karty pojazdu na drodze cywilnej jak i administracyjnej. Jednak nie może to zmierzać do sytuacji, w której prawomocnie osądzona sprawa przez sąd powszechny będzie odmiennie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona czynność organu administracji publicznej jest niezgodna z prawem. Przedmiotem tej czynności była odmowa zwrotu na rzecz skarżących określonej kwoty pieniężnej z tytułu części opłat za karty pojazdu, uiszczonych przez nich w latach 2003 – 2005. Kwestia dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej w tego rodzaju sprawach była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r.
w sprawie sygn. akt I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008/2/21). Wyrażono w niej pogląd, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu – jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia
w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: "p.p.s.a."). Przesądzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionej uchwale, że czynność w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu ma charakter czynności materialno – technicznej, dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających
z przepisów prawa oznacza, że strona zamierzająca poddać taką czynność kontroli sądu powinna wyczerpać, przed wniesieniem skargi, drogę postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący wyczerpali drogę administracyjną przed wniesieniem skargi, bowiem wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa, pismem z dnia 8 czerwca 2012 r. Skarga jest zatem dopuszczalna, została wniesiona w terminie, podlega zatem rozpoznaniu co do istoty.
Skarżący uiścili sporną opłatę za wydanie kart pojazdów, wymienionych
w załączniku do wniosku z dnia 14 maja 2012 r., podczas obowiązywania § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem
z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04 (OTK-A 2006/1/3) stwierdził niezgodność tego przepisu z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo
o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) i z art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie Trybunał odroczył utratę jego mocy obowiązującej do dnia 1 maja 2006 r. W ocenie Trybunału, niezgodność wymienionego § 1 ust. 1 rozporządzenia z powołanymi przepisami rangi ustawowej
i konstytucyjnej, polega na zawyżeniu wysokości opłaty, z przekroczeniem granic delegacji ustawowej. W art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdzono bowiem, że wysokość opłaty za kartę pojazdu powinna odpowiadać wysokości kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, powinna być ekwiwalentna
w stosunku do usługi administracyjnej. Ustalenie opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę 500 zł, podczas gdy w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu ustalona była ona na wysokość 75 zł, nie pozostaje, jak stwierdził Trybunał, w związku z kosztami usługi, co jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Opłata w części podwyższonej jest już daniną publiczną, a taka może być wprowadzona tylko na podstawie ustawy.
W związku z tym wyrokiem Minister Transportu i Budownictwa w dniu 28 marca 2006 r. wydał nowe rozporządzenie (Dz. U. Nr 59, poz. 421), w którym określił wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 zł. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r., to jest jeszcze przed datą ustaloną przez Trybunał jako data utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu. Z tym też dniem utraciło moc poprzednie rozporządzenie z 28 lipca 2003 r. Rację ma organ, że w dacie pobierania opłat obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r.
a zatem organ pobierał opłatę na podstawie obowiązującego przepisu prawa. Argument ten nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Stosownie do art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, sędziowie są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji oraz ustawom. Z kolei przepis art. 8 ust. 2 Konstytucji stanowi, że jej przepisy można stosować bezpośrednio. Niezawisłość sędziowska uprawnia zatem sędziów do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu rozporządzenia (aktu rangi podustawowej), który jest niezgodny z Konstytucją lub ustawą (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2009 r. I OSK 773/09, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2010 r. I FSK 1415/08 - dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz wyrok NSA z dnia 23 lutego 2006 r.
II OSK 1403/05 – Wokanda 2006/5/35). Stanowisko to Wojewódzki Sąd Administracyjny, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, w pełni podziela. Zatem sąd, kontrolując legalność odmowy zwrotu części opłaty jako zawyżonej, uprawniony jest do oceny przepisów tego rozporządzenia na datę dokonania czynności, która jest powodem żądania zwrotu, czyli uiszczania zawyżonych opłat. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, późniejsze przesądzenie przez Trybunał Konstytucyjny kwestii niezgodności § 1 ust. 2 rozporządzenia z Konstytucją i ustawą Prawo o ruchu drogowym uprawnia do oceny, iż powołany przepis (z powodów powołanych przez Trybunał Konstytucyjny), nie był zgodny z w/w ustawą i Konstytucją również w dacie jego obowiązywania. Kwota 500 zł opłaty nie pozostawała bowiem
w związku z kosztami świadczonej czynności administracyjnej (wydanie karty pojazdu), a przez to nabierała cech daniny publicznej. Było to sprzeczne z art. 217 Konstytucji, który zastrzega prawo ustanawiania przedmiotowych danin wyłącznie dla przepisów rangi ustawowej. Zgodnie z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym Minister Infrastruktury był upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu, mając na uwadze znaczenie tych kart dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart. Tymczasem wydając sporny przepis określający wysokość przedmiotowej opłaty na kwotę 500 zł Minister Infrastruktury przekroczył upoważnienie ustawowe i wkroczył w sferę działania ustawodawcy, co było działaniem nieuprawnionym. W konsekwencji, uprawnia to sąd orzekający w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest odmowa zwrotu części opłat za karty pojazdu, uiszczonych w czasie obowiązywania § 1 ust. 1 rozporządzenia z 28 lipca 2003 r., do niezastosowania tegoż przepisu. W konsekwencji pozwala to na ocenę, że pobranie od skarżących opłat w części przewyższającej faktyczne koszty wydania kart pojazdów, było niezgodne z prawem. Jeżeli zatem opłata za wydanie karty pojazdu w rozporządzeniu z 28 lipca 2003 r. była zawyżona w stosunku do wysokości związanych z jej drukiem i dystrybucją, to skarżącym należy się zwrot różnicy pomiędzy kwotą faktycznie uiszczoną a kwotą obowiązującą obecnie, uwzględniającą rzeczywiste koszty wydania karty.
Oceniając legalność działalności organu w niniejszej sprawie, należy również mieć na uwadze sprzeczność przepisu, na podstawie którego zostały pobrane opłaty za wydanie karty pojazdu z art. 90 TWE. W dniu 16 kwietnia 2003 r. Polska podpisała
z Państwami Członkowskim Unii Europejskiej Traktat o przystąpieniu do Unii Europejskiej (Dz. U nr 90, poz. 864). Stosownie do art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu od dnia przystąpienia do Unii Polska jest związana postanowieniami Traktów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Od dnia 1 maja 2004 r. normy prawa wspólnotowego stały się częścią polskiego porządku prawnego. Zgodnie z powyższymi uregulowaniami pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa ma prawo wspólnotowe w tym art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Z treści tego przepisu wynika, że Państwa członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z Państw Członkowskich jakichkolwiek podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Europejski Trybunał Sprawiedliwości w postanowieniu z dnia 10 grudnia 2007 r. w trybie prejudycjalnym w sprawie C-134/07 Piotr Kawala v. Gmina Miasta Jaworzna orzekł, że sporna opłata objęta jest zakazem z art. 90 akapit 1 TWE, który "należy interpretować
w ten sposób, że przepis ten sprzeciwia się opłacie takiej, jak przewidziana w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., która to opłata jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku
z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeżeli jest on tam już zarejestrowany". Z wymienionych względów nie zasługuje na uwzglednienie stanowisko organu, iż nie ma on obowiązku zwrotu nadpłaconych opłat.
W niniejszej sprawie organ argumentował odmowę zwrotu przedmiotowych opłat tym, że sprawa tychże opłat została już prawomocnie osądzona przez sąd powszechny, który oddalił powództwo skarżących. Zatem uwzględnienie skargi prowadziłoby do sytuacji, w której orzeczenie sądu administracyjnego stałoby w sprzeczności
z wyrokiem sądu powszechnego. Stosownie do art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Brak jest jakichkolwiek podstaw aby przyjąć, że związanie wyrokiem sądu powszechnego nie dotyczy sądu administracyjnego. Jednakże z innym charakterem związania mamy do czynienia w przypadku, gdy jest to wyrok kształtujący prawo, a z innym, jeśli jest to wyrok oddalający powództwo. W tym ostatnim przypadku zakres związania jest znacznie węższy. Ma to miejsce w niniejszej sprawie. Należy zwrócić uwagę na to, że sąd cywilny oddalił powództwo I.K i S.S. o zapłatę. Z uzasadnienia wyroku sądu powszechnego, zarówno I jak i II instancji, znajdujących sie w aktach sprawy administracyjnej, wynika, że powództwo o zapłatę z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, wskutek nienależnego świadczenia, w rozumieniu art. 410 § 2 k.c., zostało oddalone z uwagi na przedawnienie roszczenia, z uwzględnieniem terminów przedawnienia, określonych przepisami prawa cywilnego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną, której przedmiotem jest zwrot opłaty administracyjnej za wydanie kart pojazdu, a dochodzenie zwrotu takiej opłaty, w dniu jej uiszczenia nie było ograniczone żadnym terminem. W sprawie o tak zakreślonym przedmiocie dopuszczalna jest zarówno droga sądowa przed sądem powszechnym, jak i przed sądem administracyjnym. O dopuszczalności dochodzenia przedmiotowych roszczeń przed sądem powszechnym wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., III CZP 35/07 (OSNC 2008/7-8/72). Strona może zatem skierować żądanie albo na drogę procesu cywilnego, albo na drogę administracyjną. Wbrew przekonaniu organu, nie może być jednak mowy o sprzeczności pomiędzy orzeczeniami sądu powszechnego i sądu administracyjnego, albowiem w sprawie cywilnej i w sprawie sądowoadministracyjnej ocenie podlegały zupełnie inne przesłanki, a kwestia przedawnienia, która stała się przyczyną oddalenia powództwa przez sąd powszechny, w prawie cywilnym i w prawie administracyjnym podlegają zupełnie odmiennym regulacjom prawnym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie,
w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, ocenił zaskarżoną czynność Prezydenta Miasta O., którą odmówiono skarżącym zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdów, za niezgodną z prawem.
Z tych względów, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a., stosownie do wyniku sprawy, orzeczono
o zasądzeniu na rzecz skarżących od organu kosztów postępowania sądowego, które obejmują kwotę 200,- tytułem wpisu od skargi, 240,- zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego i 34,- zł tytułem kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło