II SA/Wa 1350/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Stanisław Marek Pietras, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na orzeczenie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby 1) uchyla zaskarżone orzeczenie, 2) stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 129 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 09 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. Nr 104, poz. 708 z późn. zm.), po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko J. W. – [...], funkcjonariuszowi Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w K., obwinionemu o to, że: a) pomimo mianowania decyzją personalną nr [...] z dnia [...] września 2011 r. na stanowisko [...] w Wydziale [...] Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w K., nie stawił się w miejscu pełnienia służby i nie podjął obowiązków służbowych, czym zaniechał wykonania czynności służbowej, tj. o przewinienie dyscyplinarne, o którym mowa w art. 107 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 09 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, b) wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi wynikającemu z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. Nr 177, poz. 1311), nie uprzedził bezpośredniego przełożonego Naczelnika Wydziału [...] Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w K. o niemożności stawienia się do służby, przyczynie takiej nieobecności oraz przewidywanym okresie jej trwania, a także nie usprawiedliwił swojej nieobecności, tj. o przewinienie dyscyplinarne, o którym mowa w art. 107 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 09 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, uznał J. W. winnym zarzucanych mu czynów oraz orzekł karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. W piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. J. W. zawarł wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu ww. wniosku obwiniony przedstawił przebieg zdarzeń z dnia [...] września 2011 r. (mianowanie na stanowisko [...] w Wydziale [...] Delegatury CBA w K.) do dnia [...] października 2011 r. (stawienie się do służby w Delegaturze CBA w K.). Wskazał, że po mianowaniu go na stanowisko [...] w Delegaturze CBA w K. do dnia [...] października 2011 r. wykonywał badania lekarskie (w tym całodniowe badania [...]). Stwierdził, że [...] września 2011 r. na rozmowie kadrowej nie został poinformowany jakie dokładnie czynności będzie wykonywał. Podniósł, że [...] września 2011 r. skontaktował się z Dyrektorem Delegatury CBA w K. i poinformował go o skierowaniu na badania lekarskie i aktualnie posiadanym orzeczeniu komisji lekarskiej MSWiA dopuszczającym go do wykonywania czynności administracyjno-technicznych. Stwierdził, że Dyrektor nie wydał mu polecenia stawienia się do służby w dniu [...] września 2011 r., ale po zakończeniu badań lekarskich. Podkreślił, że w dniu [...] września 2011 r. nie posiadał aktualnych badań lekarskich, przez co pełnienie służby byłoby niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Wyjaśnił, że w okresie jego nieobecności w dniach [...] września 2011 r. – [...] października 2011 r. Dyrektor CBA w K. nie podjął żadnych prób ustalenia dlaczego nie stawił się do służby, a jedynym kontaktem było przesłanie mu informacji o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego oraz wezwania na przesłuchanie. Przedstawił również argumentację związaną z niezapewnieniem mu przez pracodawcę noclegu w K. (obwiniony na stałe zamieszkiwał w W.) oraz podwójnym ukaraniem go za przewinienie dyscyplinarne – karą dyscyplinarną i potrąceniem wynagrodzenia za okres jego nieobecności w służbie. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, działając na podstawie art. 133 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 09 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. Nr 104, poz. 708 z późn. zm.), orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania dyscyplinarnego zostało udowodnione, że J. W. po wyrażeniu w dniu [...] września 2011 r. zgody na przeniesienie na stanowisko [...] w Wydziale [...] Delegatury CBA w K., nie stawił się do służby w wyznaczonym przez przełożonego terminie i miejscu. Szef CBA podniósł, że nie zaprzecza temu sam obwiniony, twierdząc jednak, że zarówno na rozmowie kadrowej w dniu [...] września 2011 r., jak i w rozmowie telefonicznej z Dyrektorem Delegatury CBA w K. nie otrzymał takiego polecenia, twierdząc, że wydanie mu polecenia służbowego stawienia się do służby byłoby żądaniem wykonania czynności niezgodnej z prawem. Organ II instancji wskazał, że obwiniony nie stawił się do służby, pomimo tego, że jego przełożony wyznaczył mu zakres obowiązków i odpowiedzialności odpowiedni do posiadanego przez niego orzeczenia lekarskiego. Obwiniony nie usprawiedliwił swojej nieobecności w służbie, a po rozmowie telefonicznej z Dyrektorem Delegatury z dnia [...] września 2011 r. nie podejmował dalszego kontaktu z bezpośrednim przełożonym i nie określił czasu trwania swojej nieobecności w służbie. Szef CBA wyjaśnił, że obwiniony stawił się do siedziby Delegatury CBA w K. dopiero w związku z toczącym się postępowaniem dyscyplinarnym, po otrzymaniu wezwania z dnia [...] października 2011 r. na przesłuchanie w charakterze obwinionego w dniu [...] października 2011 r. W ocenie organu II instancji, wobec udowodnionego stanu faktycznego bez znaczenia pozostaje twierdzenie obwinionego, że stawił się do służby w Delegaturze CBA w K. niezwłocznie po otrzymaniu orzeczenia komisji lekarskiej. Podkreślono, że orzeczenie nr [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA, stwierdzające niezdolność do pełnienia służby związanej z wykonywaniem czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych przez obwinionego, zostało wydane w dniu [...] października 2011 r., natomiast obwiniony stawił się do służby dopiero w dniu [...] października 2011 r., na wezwanie wystawione w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym. Szef CBA wskazał, że udokumentowana nieobecność obwinionego w służbie skutkowała tym, że funkcjonariusz, który w dniu [...] września 2011 r. przyjął stanowisko służbowe, z określonymi obowiązkami w strukturze jednostki organizacyjnej CBA, nie wykonywał swoich obowiązków przez okres od [...] września do [...] października 2011 r. W ocenie organu odwoławczego, fakt posiadania przez obwinionego stosownego orzeczenia lekarskiego, jest nieistotny dla oceny stwierdzonych naruszeń dyscypliny służbowej, albowiem sam obowiązek stawienia się do służby nie jest równoznaczny z obowiązkiem podjęcia czynności służbowych. Szef CBA podkreślił, że do warunków bezpieczeństwa i higieny służby w CBA odpowiednie zastosowanie mają przepisy działu dziesiątego Kodeksu pracy. Zgodnie z art. 211 pkt 5 Kodeksu pracy, obowiązkiem pracownika jest poddanie się wstępnym, okresowym i kontrolnym badaniom lekarskim. Zgodnie zaś z art. 2373 § 1 Kodeksu pracy, nie wolno dopuszczać pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Organ odwoławczy zaznaczył, że istotą przedmiotowego postępowania jest popełnienie przez J. W. przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niewykonaniu podstawowego obowiązku służbowego, jakim jest stawienie się do służby i powiadomienie o przyczynie ewentualnej nieobecności bezpośredniego przełożonego, nie zaś dopuszczenie go do wykonywania konkretnych obowiązków służbowych i odmowa ich wykonania z uwagi na brak odpowiednich badań lekarskich. Szef CBA podkreślił, że bezsprzeczenie udowodnione zostało, że obwiniony nie powiadomił bezpośredniego przełożonego o przyczynie nieobecności i przewidywanym czasie jej trwania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązek wykonania polecenia służbowego jest obowiązkiem funkcjonariusza, którego niewykonanie lub nieprawidłowe wykonanie jest podstawą do pociągnięcia do odpowiedzialności służbowej. Pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz rodzaj zastosowanej kary należy rozważać z uwzględnieniem zadań funkcjonariusza. Wskazano, że przy wykonywaniu zadań obowiązuje nie tylko dyscyplina służbowa, ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej. Organ dyscyplinarny decydując o wymiarze kary ocenia popełnione przewinienie i stopień zawinienia oraz uwzględnia okoliczności popełnienia czynu, jego skutki i następstwa dla służby oraz rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków. Szef CBA wskazał, że obwiniony od dnia przyjęcia do służby w CBA sprawował wysoką funkcję kierowniczą [...], co w ocenie organu odwoławczego, powinno przesądzić o profesjonalnej znajomości prawa, zasad organizacji CBA oraz szczególnej dbałości o zgodność z prawem podejmowanych czynności. Zdaniem Szefa CBA, J. W. posiadał doświadczenie i umiejętności zawodowe, aby zakwalifikować swoje zachowanie jako niezgodne z przepisami i pragmatyką służbową. Wymieniony po wyrażeniu zgody na przeniesienie do służby w Delegaturze CBA w K., będąc mianowanym na stanowisko [...], nie wykonał polecenia przełożonego, nie dochował podstawowego obowiązku funkcjonariusza CBA. Zdaniem Szefa CBA, skoro nieusprawiedliwione niestawienie się w pracy stanowi naruszenie obowiązku pracowniczego o charakterze podstawowym i jako takie uzasadnia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, to w przypadku funkcjonariusza odpowiedzialność za podobne naruszenie obowiązków służbowych, tym bardziej powinna być bezwzględnie egzekwowana. W ocenie organu odwoławczego, zgromadzone w sprawie materiały jednoznacznie wskazują na konieczność uznania obwinionego winnym naruszenia dyscypliny służbowej. Szef CBA, odnosząc się do twierdzenia obwinionego, dotyczącego ponoszenia przez stronę kosztów zakwaterowania w K., stwierdził, że zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 94 ustawy o CBA, funkcjonariuszowi CBA przysługują świadczenia pieniężne z tytułu przeniesienia do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości, m.in. zwrot kosztów przejazdu i zasiłku osiedleniowego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że do dnia wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy obwiniony nie złożył zarówno wniosku o wypłatę świadczeń z tytułu przeniesienia lub delegowania do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości, jak i wniosku o sfinansowanie kosztów zakwaterowania tymczasowego. Tym samym, w ocenie organu II instancji, nie można mówić, że kierujący obwinionego do służby w Delegaturze CBA w K. Szef CBA jest zobowiązany zapewnić funkcjonariuszowi miejsce zamieszkania. Odnosząc się natomiast do kwestii potrącenia obwinionemu wynagrodzenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że potrącenie wynagrodzenia jest niezależne od przewinienia dyscyplinarnego, a zostało dokonane w związku z pozostawaniem poza miejscem pełnienia służby i niepodejmowaniem służby, na podstawie decyzji personalnej. W piśmie z dnia 18 lutego 2012 r. J. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Szefa CBA z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ, uznając skargę za bezzasadną, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinno ono zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżone orzeczenie, dokonał ustalenia stanu faktycznego zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. W myśl wyżej powołanej normy prawnej na organie ciąży obowiązek przedstawienia w uzasadnieniu rozstrzygnięcia jednolitego i spójnego przebiegu zdarzeń. W sytuacji gdy materiał dowodowy, stanowiący podstawę ustalenia stanu faktycznego, był rozbieżny, organ winien wyjaśnić to, które twierdzenia uznał za udowodnione i dlaczego. Winien też wyjaśnić motywy jakimi się kierował, nie dając wiary twierdzeniom przeciwnym. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w ocenie tutejszego Sądu, organ nie ustalił stanu faktycznego w sposób odpowiadający powyższym wymogom wynikającym z treści art. 107 § 3 K.p.a. Treść uzasadnienia skarżonego orzeczenia świadczy o tym, iż organ przytoczył w nim jedynie twierdzenia poszczególnych świadków i strony skarżącej. Nie dokonał jednakże ich oceny pod kątem wiarygodności, a w konsekwencji nie zbudował na ich podstawie spójnej i jednolitej wersji zdarzeń. W szczególności organ nie wyjaśnił kluczowej w niniejszej sprawie kwestii rozbieżności pomiędzy twierdzeniami Dyrektora Delegatury CBA w K., że wydał stronie polecenie służbowe stawienia się do służby w dniu [...] września 2011 r., a twierdzeniem skarżącego, że otrzymał od Dyrektora Delegatury CBA w K. polecenie stawienia się do służby dopiero po zakończeniu badań lekarskich. Bez wyjaśnienia zaś tej materii kwestią niezbadaną pozostaje to, czy w istocie doszło do naruszenia przez stronę dyscypliny służbowej zarzucanej skarżonym orzeczeniem. Podkreślić należy, że ww. uchybienie organu jest na tyle istotne, że uniemożliwia tutejszemu Sądowi dokonania analizy poprawności merytorycznej zapadłego rozstrzygnięcia. Brak ustalenia stanu faktycznego przez organ sprawia, że Sąd nie posiada materiału, w odniesieniu do którego można by dokonać oceny zasadności zastosowania przepisów prawa powołanych w skarżonym orzeczeniu. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do poprawnego ustalenia stanu faktycznego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. W związku z powyższym, uznając że skarżone orzeczenie narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ----------------------- 3