II SA/Ke 578/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2012r. sprawy ze skargi M.M. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Zarządzeniem zastępczym z dnia [...], wydanym na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej W. M. M.. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny: Radny Rady Miejskiej W. M. M. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II K 805/10 za popełnienie czynu określonego w art. 290 § 1 kk w zw. z art. 278 § 3 kk, tj. za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 24 listopada 2011 r. na skutek utrzymania w mocy wyroku pierwszej instancji przez Sąd Okręgowy w Kielcach (sygn. akt IX Ka 1009/11). W tej sytuacji, w ocenie Wojewody ego wystąpiła obligatoryjna przesłanka do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego M. M., stosownie do postanowień art. 190 ust. 2 pkt. 3 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.), ponieważ utrata prawa wybieralności (bierne prawo wyborcze) następuje w przypadku skazania radnego za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. W myśl art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190 ze zm.) wygaśnięcie mandatu radnego z powodu utraty prawa wybieralności stwierdza rada gminy w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Rada Miejska wbrew powyższemu obowiązkowi nie podjęła stosownej uchwały. Również po wystosowaniu przez Wojewodę ego wezwania w trybie art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do podjęcia przedmiotowej uchwały Rada Miejska nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego. Wojewoda dnia 18 czerwca 20012 r., wypełniając dyspozycję art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, poinformował Ministra Administracji i Cyfryzacji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego, a dnia [...] wydał zaskarżone zarządzenie zastępcze znak: [...] o wygaśnięciu mandatu radnego Rady Miejskiej W. M. M.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższe zarządzenie zastępcze z dnia [...] wniósł M. M., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzucił naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnie i zastosowanie art. 98a ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Zaskarżonemu zarządzeniu skarżący zarzucił brak podstawy prawnej do jego podjęcia, gdyż wskazany przepis art. 98a cytowanej ustawy, po zmianach wprowadzonych przez ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy i ustawę z 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw – nie może stanowić podstawy prawnej skarżonego zarządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewoda wskazał, że zarządzenie zastępcze wydane zostało zgodnie z prawem i zachowaniem określonych procedur. Niniejsza sprawa dotyczy wygaśnięcia mandatu radnego wybranego w dniu 21 listopada 2010 r. na kadencję 2010 – 2014 i stosownie do art. 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy ( Dz. U. Nr 21, poz. 113 ) do zmian w składach i stwierdzenia wygaśnięcia mandatu mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Zdaniem organu wolą ustawodawcy było aby do całej kadencji miał zastosowanie ten sam reżim prawny na co wskazuje również pismo Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 25 października 2011 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd na mocy art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że jest władny uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytoczyła strona skarżąca. W rozpoznawanej sprawie problem sprowadza się w istocie do rozstrzygnięcia, które przepisy: Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw czy Kodeksu wyborczego – mają zastosowanie w sprawach wygaśnięcia mandatu radnego wybranego w wyborach samorządowych w 2010 r. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowane zarządzenie zastępcze nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jego legalności, gdyż jest zgodne z regulacją prawną, powołaną jako podstawa prawna zarządzenia zastępczego. Przedmiotowe zarządzenie zastępcze dotyczy wygaśnięcia mandatu radnego Rady Miejskiej wybranego na kadencję 2010 – 2014.Te wybory samorządowe przeprowadzone zostały zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Z dniem 1 sierpnia 2011r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113,) oraz ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (Dz. U. nr 21, poz. 112 ze zm.). Na mocy art. 10 pkt 2 ustawy wprowadzającej ustawodawca derogował Ordynację wyborczą. Jednocześnie w art. 16 ust. 3 ustawy wprowadzającej postanowiono o dalszym jej stosowaniu – do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostki samorządu terytorialnego przeprowadzonych w trakcie kadencji, w czasie której weszła w życie ustawa Kodeks wyborczy. W ocenie Sądu treść norm prawnych zawartych w art.16 ust.3 i art.16 ust.2 ustawy wprowadzającej (którego niezgodność z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny) różni się w istotny sposób, co ma wpływ na interpretację tych przepisów. W ust. 2 mowa jest o wyborach zarządzonych przed dniem wejścia w życie ustawy Kodeks wyborczy, który mógł dotyczyć w istocie tylko wyborów do Sejmu i Senatu RP, które odbyły się jesienią 2011r. W obowiązującym zaś art. 16 ust. 3, który nie był objęty orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011 w sprawie K 9/11, mowa jest o wyborach przeprowadzonych w trakcie kadencji, w czasie której weszła w życie ustawa Kodeks wyborczy. Przepis ten należy odnosić, jak słusznie wskazał Wojewoda, do wyborów samorządowych kadencji trwającej już od 2010r. Z porównania brzmienia tych dwóch norm wynika wyraźnie, że wolą ustawodawcy było, aby do całej kadencji miał zastosowanie ten sam reżim prawny. W związku z tym, zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy wprowadzającej, Wojewoda prawidłowo rozstrzygnął w zarządzeniu zastępczym o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego M. M. w oparciu o art. 190 ust. 1 pkt 3 Ordynacji wyborczej. Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w aktualnym dorobku orzeczniczym Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r. w sprawie II OSK 1305/12 stwierdził " w kadencji organów samorządu terytorialnego rozpoczętej w 2010 r., do wygaśnięcia mandatów radnych oraz wójtów, burmistrzów, prezydentów mają zastosowanie przepisy Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw". Podobne stanowisko zostało zaprezentowane również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie II OSK 304/12. Tak więc wobec prawomocnego skazania radnego M. M. za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego utracił on prawo wybieralności (art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw - Dz.U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.), co powoduje wygaśnięcie jego mandatu (art. 190 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy). W takim przypadku rada stwierdza wygaśnięcie mandatu w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od dnia wystąpienia przesłanek wygaśnięcia mandatu. Zatem w sytuacji, gdy rada wbrew temu obowiązkowi nie podejmowała prawnie nakazanych działań, obowiązkiem ustawowym wojewody było wydanie zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu. Zgodnie bowiem z przepisem art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1 wojewoda, po zawiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze, a zatem wydanie takiego zarządzenia ma charakter obligatoryjny. Ustawowa procedura stwierdzenia wygaśnięcia mandatu musi być przeprowadzona w sytuacji wydania prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo umyślne. Nie można zatem skutecznie stawiać wojewodzie zarzutu, iż działał bez podstawy prawnej. Warunkiem skutecznego wydania zarządzenia zastępczego jest uprzednie powiadomienie przez wojewodę ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Wymóg ten również został spełniony w niniejszej sprawie. Bezspornym natomiast jest w sprawie niniejszej, że wyrok skazujący radnego M. M. był prawomocny w dniu wydania zarządzenia zastępczego. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżone zarządzenie zastępcze jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) oddalił skargę.