II SA/Kr 1553/10
WyrokWSA w Krakowie2012-10-10
Skład orzekający: Andrzej Irla, Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zinterpretowało i zastosowało wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w poprzednim wyroku, co doprowadziło do wadliwego prowadzenia postępowania wznowieniowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją akty administracyjne, stwierdzając naruszenie art. 153 PPSA. Organy administracji nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA z dnia 21 lutego 2008 r., co skutkowało wadliwym prowadzeniem postępowania wznowieniowego i błędnym odczytaniem przez SKO wskazań sądu dotyczących podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wznowienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie umorzenia postępowania po wznowieniu. Postępowanie wznowieniowe zostało zainicjowane wnioskiem Wspólnoty Mieszkaniowej, a następnie wnioskiem osób fizycznych, w tym skarżącego, dotyczącym decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z 2005 r. Organy administracji wydały szereg rozstrzygnięć, jednak Sąd uznał, że wszystkie były wadliwe z powodu błędnej interpretacji poprzedniego wyroku WSA w Krakowie z 2008 r., który miał wiążący charakter dla organów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów I i II instancji, a także zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Renata Czeluśniak (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania po wznowieniu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2010 roku numer [...] , jak również postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]maja 2009 roku numer [...] i decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2009 roku numer [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego J.T. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2005r. znak: [...] – po rozpatrzeniu wniosku Towarzystwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. – ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pn: "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług w parterze, garażem w podpiwniczeniu, miejscami postojowymi, drogami wewnętrznymi, wjazdem do ul [...] i sieciami infrastruktury technicznej (w tym stacja trafo) na działce nr [...], budowa wjazdu, sieci infrastruktury technicznej na działce nr [...] i części działki nr [...], budowa sieci infrastruktury technicznej na działce nr [...] obr. [...] w K. ".
W dniu 13 października 2005r. wpłynął wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ustalającą warunki zabudowy. Wniosek ten został podpisany przez W.K. , M.G. i J.T. - członków zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K . W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że Wspólnota nie brała udziału w postępowaniu.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2005r. Prezydent Miasta K., wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 22 marca 2005r.
Następnie Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r. stwierdził, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 22 marca 2005r. została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ pozbawiono udziału w postępowaniu ww. Wspólnotę Mieszkaniową zarządzającą działką nr [...] w imieniu współużytkowników wieczystych tej działki. Prezydent nie uchylił decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, uznając, że brak udziału Wspólnoty Mieszkaniowej nie miał wpływu na treść decyzji o warunkach zabudowy.
W wyniku odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej (podpisanego przez M.G. i J.T. ) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] lipca 2006r. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2006r., gdyż uznało, że należało dokładniej zbadać, czy brak udziału Wspólnoty Mieszkaniowej w postępowaniu miał wpływ na decyzję ustalającą warunki zabudowy, a także zbadać, czy nie zachodziły inne podstawy wznowieniowe.
Decyzja SKO w K. została zaskarżona przez [...] sp. z o.o. w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 21 lutego 2008r. sygn. akt II SA/Kr 1155/06 uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu naruszony został art. 138 § 2 kpa i brak było w sprawie podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Ponadto Sąd w uzasadnieniu wyroku zawarł ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania, orzekając, że:
1) w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy co do działki nr [...] nie może działać zarząd Wspólnoty, lecz poszczególni współużytkownicy wieczyści działki;
2) należy orzec w przedmiocie wniosku o wznowienie, traktując jako wnioskodawcę nie zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, ale osoby podpisane pod wnioskiem;
3) ewentualne ustalenie, że wadliwie wznowiono postępowanie powinno prowadzić do jego umorzenia na podstawie art. 105 kpa.
Po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Krakowie decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. znak: [...] SKO w K. uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] kwietnia 2006r. i odmówiło uchylenia decyzji ustalającej warunki zabudowy objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Zdaniem Kolegium WSA w Krakowie przesądził, że Wspólnota Mieszkaniowa nie mogła wnioskować o wznowienie, a więc należało odmówić uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ kpa nie przewiduje możliwości umorzenia postępowania wznowieniowego.
Następnie zostało wydane postanowienie SKO w K. z dnia [...] maja 2009r. znak: [...] którym Kolegium wznowiło na wniosek W.K. M.G. i J.T. , postępowanie zakończone decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 22 marca 2005r. Zdaniem Kolegium było ono właściwe do orzekania w przedmiocie wznowienia na podstawie art. 150 § 2 kpa, ponieważ wniosek o wznowienie powoływał się na przyczyny wznowienia związane z działaniami Prezydenta Miasta K. SKO w K. wyznaczyło Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie.
Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 105 i art. 104 kpa, umorzyło postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Zdaniem Prezydenta decyzja SKO w K. z dnia [...] kwietnia 2009r. ostatecznie załatwiła wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Prezydent zakwestionował prawidłowość postanowienia SKO w K. z dnia [...] maja 2009r., jednakże uznał, że był zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia co do złożonego wniosku o wznowienie. Zdaniem Prezydenta, skoro w obrocie prawnym znajduje się już decyzja SKO w K. z dnia 16 kwietnia 2009r., to postępowanie wznowieniowe należało umorzyć.
Po rozpatrzeniu odwołania J.T. SKO w K. decyzją z dnia [...] października 2010r. znak: [...] wydaną na podstawie 151 § 1 i § 2 w związku z art. 138 § 2 kpa, uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem Kolegium nie ma tożsamości między sprawą zakończoną decyzją SKO w K. z dnia [...] kwietnia 2009r., gdyż było to postępowanie wznowieniowe zainicjowane przez wniosek zarządu Wspólnoty mieszkaniowej. Natomiast postępowanie wznowieniowe z wniosku W.K. M.G. i J.T jest odrębnym postępowaniem, o czym, zdaniem Kolegium, przesądził już WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 lutego 2008r. Ponadto Kolegium wytknęło organowi I instancji skierowanie decyzji do zmarłej Z.F.
Skargę na decyzję SKO w K. wniósł J.T. , zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 i art. 150 § 2 kpa. Zdaniem skarżącego organy orzekające w przedmiocie wznowienia nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i pomimo wskazania przez WSA w Krakowie, że należy potraktować złożony w sprawie wniosek o wznowienie jako złożony przez osoby fizyczne będące współużytkownikami wieczystymi działki nr [...], nie zapewniły czynnego udziału w postępowaniu tym osobom. W ocenie skarżącego wadliwe było również wyznaczenie Prezydenta Miasta K. do rozpatrzenia wniosku o wznowienie, ponieważ powinien zostać wyznaczony inny organ niż ten, którego brak obiektywizmu leżał u podstaw wznowienia postępowania.
W odpowiedzi na skargę SKO w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 12 października 2011r. skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.
Zaskarżona przez J.T. decyzja SKO w K. została wydana w ramach postępowania wznowieniowego zainicjowanego wnioskiem z dnia 13 października 2005r. Jak wskazano wyżej, w postępowaniu tym wydawane były liczne rozstrzygnięcia, jednak kluczowe znaczenie ma to, że w sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2008r. Zgodnie bowiem z art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Niewątpliwie zaś niezastosowanie się przez organy do wskazań sądu zawartych w wyroku oraz nieuwzględnienie oceny prawnej dokonanej przez sąd stanowią naruszenie art. 153 ppsa i dają podstawę do uchylenia tak wydanych rozstrzygnięć. Jeżeli zatem w danej sprawie został wydany wyrok sądu administracyjnego, zadaniem organów jest prawidłowe odczytanie tego wyroku, ze szczególnym uwzględnieniem wskazań zawartych w jego uzasadnieniu.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie przytoczone wyżej wskazania co dalszego postępowania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2008r. zostały błędnie odczytane przez SKO w K. już przy wydawaniu decyzji z [...] kwietnia 2009r. W wyroku z dnia 21 lutego 2008r. WSA w Krakowie jednoznacznie orzekł, że "skoro działka nr [...] , bezpośrednio granicząca z terenem inwestycji, jest niezabudowana, to co do tej nieruchomości Wspólnota, jej Zarząd, nie mogą prawnie skutecznie działać". Ponadto WSA w Krakowie podkreślił, że uprawnionymi do działania są "poszczególne osoby fizyczne będące współwłaścicielami" tej działki, a "wśród tych osób są również podpisani pod wnioskiem o wznowienie". WSA w Krakowie bardzo wyraźnie nakazał potraktować wniosek z dnia 13 października 2005r. jako wniosek o wznowienie złożony nie przez zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, lecz podpisane pod nim osoby, czyli W.K., M.G. i J.T. . WSA w Krakowie uznał też, że SKO w K. w decyzji z dnia [...] lipca 2006r. bezpodstawnie orzekło kasacyjnie w sytuacji, gdy miało wystarczający materiał do rozstrzygnięcia merytorycznego. Zatem już pierwsza decyzja Kolegium z dnia [...] kwietnia 2009r. wydana po wyroku WSA w Krakowie była wadliwa i opierała się na błędnym odczytaniu wskazań Sądu. Podkreślić trzeba, że wyrok z dnia 21 lutego 2008r. uchylał jedynie orzeczenie wydane w drugiej instancji przez SKO w K. jako naruszające art. 138 § 2 kpa, co oznacza, że zamiarem WSA w Krakowie było, by Kolegium jako organ odwoławczy rozpatrzyło wniosek o wznowienie postępowania z dnia 13 października 2005r. jako wniosek osób fizycznych. Tymczasem Kolegium najpierw uznało, że istnieje wniosek o wznowienie złożony przez Wspólnotę Mieszkaniową i orzekło co do niego, a następnie zainicjowało nowe postępowanie z wniosku W.K., M.G. i J.T. , . Takie działanie Kolegium było sprzeczne ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2008r., czyli naruszało art. 153 ppsa, a ponadto zamiast zmierzać do załatwienia sprawy zainicjowanej wnioskiem o wznowienie doprowadziło do takiej interpretacji tegoż wniosku, że koniecznym było prowadzenie dwóch postępowań wznowieniowych na podstawie tego samego pisma. To zaś należy ocenić jako sprzeczne z treścią art. 12 § 1 kpa nakazującego organom działać w sprawie wnikliwie i szybko i posługiwać się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Istotnym jest też to, że wadliwość decyzji SKO w K. z dnia [...] kwietnia 2009r. sprowadziła przedmiotowe postępowanie wznowieniowe na niewłaściwy tor, co skutkowało wadliwością wszystkich kolejnych rozstrzygnięć wydawanych w tej sprawie.
Postanowienie SKO w K. z dnia [...] maja 2009r. orzekało o wznowieniu postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w sytuacji, gdy postępowanie to było już wznowione postanowieniem Prezydenta Miasta K. z dnia [...] grudnia 2005r., a przecież to postanowienie nie zostało uchylone wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2008r. Błędnie został również zastosowany przez Kolegium art. 150 § 2 kpa, ponieważ w kontrolowanym postępowaniu wznowieniowym nie miały miejsce celowe działania organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o wznowienie. Zatem nie było konieczności stosowania art. 150 § 2 kpa, a więc zgodnie z ogólną zasadą, zawartą w art. 150 § 1 kpa, właściwym organem do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku o wznowienie był Prezydent Miasta K. i niezasadnym było wydawanie przez SKO w K. postanowienia o wznowieniu i wyznaczeniu organu właściwego do orzekania w przedmiocie wznowienia.
Przytoczone powyżej okoliczności sprawiły, że konieczne było również uchylenie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] marca 2010r. oraz decyzji SKO w K. z dnia [...] października 2010r., ponieważ rozstrzygnięcia te także pozostawały w sprzeczności z przytoczonymi wyżej wskazaniami WSA w Krakowie zawartymi w wyroku z dnia 21 lutego 2008r. Prezydent Miasta K. związany był bowiem wadliwą decyzją SKO w K. z dnia [...] kwietnia 2009r. oraz wadliwym postanowieniem SKO w K. z dnia [...] maja 2009r. i dlatego orzekał w drugim postępowaniu wznowieniowym niejako sztucznie wykreowanym przez wcześniejsze rozstrzygnięcia SKO w K. Natomiast u podstaw decyzji SKO w K. z dnia [...] października 2010r. ponownie znalazła się błędna interpretacja wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2008r., a Kolegium podkreślało rzekomą odrębność postępowania wznowieniowego z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej oraz z wniosku W.K. , M. G. i J.T. ,
Podsumowując, kontrola postępowania wznowieniowego, zainicjowana skargą J.T. , ujawniła, że błędne odczytanie treści zapadłego w sprawie wyroku WSA w Krakowie skutkowało najpierw wadliwością decyzji SKO w K. z dnia [...] kwietnia 2009r., a następnie późniejszych rozstrzygnięć wydawanych w tej sprawie. Zatem w celu doprowadzenia kontrolowanego postępowania wznowieniowego do zgodności z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2008r. należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ppsa i korzystając z uprawnień przyznanych Sądowi na podstawie art. 134 § 1 i art. 135 ppsa, uchylić akty administracyjne wymienione w punkcie I sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy SKO w K. będzie zobowiązane uwzględnić wskazania zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2008r., a więc potraktować wniosek o wznowienie z dnia 13 października 2005r. jako złożony przez osoby fizyczne pod nim podpisane. Ponieważ zaś w swoim wyroku WSA w Krakowie przesądził, że nie ma podstaw do wydawania decyzji kasacyjnej, SKO będzie zobowiązane na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego merytorycznie orzec co do decyzji o warunkach zabudowy objętej wnioskiem o wznowienie. Do tego konieczne będzie również zweryfikowanie kręgu stron postępowania wznowieniowego, w tym ustalenie następców prawnych zmarłej Z.F. oraz prawidłowe doręczanie stronom pism procesowych i decyzji, zapewniając im możliwość udziału w postępowaniu ( do dnia rozprawy zaskarżona decyzja nie została doręczona R.B. a A.B. została doręczona dopiero w trakcie postępowania sądowego, ponadto osobom tym nie zostały doręczone akty adm. SKO z dnia 16 kwietnia i 15 kwietnia 2009 r.)
Odnośnie zarzutów skargi, w których podnoszono przede wszystkim niewyjaśnienie przez organy wszystkich istotnych okoliczności związanych z niezapewnieniem stronom udziału w postępowaniu, należy zauważyć, że wytknięte powyżej błędy proceduralne wywołane wadliwym odczytaniem wyroku WSA w Krakowie z dnia 21 lutego 2008r. musiały skutkować uchyleniem wskazanych wyżej aktów administracyjnych. Dopiero usunięcie wszystkich nieprawidłowości pozwoli dokonać oceny merytorycznej treści orzeczenia kończącego postępowanie zainicjowane wnioskiem z 13 października 2005r.
W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz skarżącego równowartość uiszczonego przez niego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło