I FZ 581/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1060/12, odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. Będącym przedmiotem zażalenia postanowieniem z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1060/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił W. B. przywrócenia terminu do złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 czerwca 2012 r., wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. Przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, że w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu - załączonego do skargi wniesionej, przez adwokata skarżącego S. L., pismem dnia 13 sierpnia 2012 r. – podniesiono, iż skarżący reprezentowany w postępowaniu podatkowym przez pełnomocnika adwokata W. M. otrzymał 3 lipca 2012 r. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. Termin do wniesienia skargi upływał 2 sierpnia 2012 r. Skarżący w dniu 20 lipca 2012 r. wypowiedział pełnomocnictwo adwokatowi W. M., albowiem miał zamiar we własnym zakresie sporządzić i wnieść skargę na przedmiotową decyzję. Skarżący w dniu 24 lipca 2012 r. w związku z ostrym, kamicznym zapaleniem pęcherza żółciowego został umieszczony w szpitalu w W., gdzie wykonano mu zabieg operacyjny. W dniu 30 lipca 2012 r. skarżący został wypisany ze szpitala do domu po czym przebywał na zwolnieniu lekarskim. Wskazano dalej, że stan zdrowia skarżącego po zabiegu nie pozwalał mu na samodzielne sporządzenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. i z tej przyczyny dopiero w dniu 9 sierpnia 2012 r. zlecił adwokatowi S. L. reprezentowanie go w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe pełnomocnik sporządził skargę i wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Do wniosku załączono: kartę informacyjną leczenia szpitalnego, zwolnienie lekarskie, wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokatowi W. M., pełnomocnictwo procesowe z dnia 9 sierpnia 2012 r. dla adwokata S. L. do reprezentowania skarżącego w sprawach skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 czerwca 2012 r. w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące 2003 i 2004 r. W dniu 15 września 2012 r. pełnomocnik skarżącego adwokat S. L. załączył do akt sprawy udzielone mu przez skarżącego pełnomocnictwo ogólne z dnia 9 grudnia 2011 r. Dokonując merytorycznej oceny wniosku Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż podatnik nie wykazał, że uchybienie terminu do złożenia skargi było niezawinione. Według Sądu okoliczności niniejszej sprawy wskazują na sytuację wręcz przeciwną, ponieważ ze złożonego w dniu 15 września 2012 r. pełnomocnictwa wynika, że w trakcie 30 - dniowego okresu do złożenia skargi (również w trakcie choroby skarżącego i po wypowiedzeniu pełnomocnictwa adwokatowi W. M.) skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata S. L., na mocy pełnomocnictwa ogólnego z dnia 9 grudnia 2011 r. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie, reprezentujący skarżącego adwokat, wnosząc o uchylenie postanowienia WSA w Łodzi zarzucił naruszenie w nim art. 86 § 1 zdanie pierwsze oraz art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze z., dalej również jako P.p.s.a.). Zdaniem skarżącego okoliczność, że jego pełnomocnik dysponował ogólnym pełnomocnictwem opatrzonym datą 9 grudnia 2011 r. nie dowodzi, iż ten pełnomocnik reprezentował go w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku VAT, albowiem pełnomocnictwo to nie zostało zgłoszone do tego postępowania, i w związku z tym przedmiotowemu pełnomocnikowi nie doręczono nawet decyzji organu podatkowego. Ponadto przedstawiony we wniosku zbieg okoliczności, uprawdopodobniony stosownymi dokumentami świadczy zdaniem podatnika o tym, że uchybienie terminu do złożenia skargi nie nastąpiło z jego winy co uzasadnia przywrócenie uchybionego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przed oceną zaskarżonego postanowienia jak również argumentów podnoszonych w zażaleniu przypomnieć trzeba, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, zgodnie bowiem z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, bez swojej winy sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W myśl natomiast art. 87 § 2 P.p.s.a., to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jednocześnie w judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (vide: postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 577/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), gdyż z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia, niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W kontekście, utrwalonej już w orzecznictwie sądów administracyjnych, zaprezentowanej wyżej wykładni przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odnoszących się do instytucji przywrócenia terminu stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi trafnie ocenił, że niezłożenie w terminie skargi przez stronę było zawinione. Po pierwsze zauważyć należy, że choroba skarżącego nie obejmowała całego okresu w jakim możliwe było złożenie skargi. W szczególności podatnik nie wskazywał na trudności z zapoznaniem się z decyzją Dyrektora Izby Skarbowej, którą doręczono jego ówczesnemu pełnomocnikowi w dniu 3 lipca 2012 r., ani też nie przebywał na zwolnieniu lekarskim do czasu umieszczenia w szpitalu w dniu 24 lipca 2012 r. Z pewnością w ciągu 21 dni skarżący mógł jak to zamierzał "we własnym zakresie" sporządzić i wnieść skargę. Przeszkoda ku temu nie było pełnomocnictwo udzielone adwokatowi W. M., podatnik mógł bowiem własnoręcznie podpisać skargę i wnieść ją do Sądu, a dopiero potem wypowiedzieć pełnomocnictwo tej osobie. Działania pełnomocnika procesowego są przecież uzależnione od dyspozycji mandanta. Gdyby zatem skarżący nie wyraził takiej woli pełnomocnik nie wniósł by w jego imieniu skargi. Wbrew też twierdzeniom zawartym w zażaleniu nie jest ważne kto reprezentował podatnika w postępowaniu podatkowym które zakończyło się wydaniem kwestionowanej decyzji. Ważne natomiast jest to, że skarżący nawet jeśli niezbędnym w jego ocenie było wypowiedzenie pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi mógł powierzyć sporządzenie skargi S. L. na podstawie pełnomocnictwa ogólnego z dnia 9 grudnia 2011 r., zwłaszcza że, jak wyżej wspomniano nie wskazywał na trudności z zapoznaniem się z decyzją od czasu doręczenia jej dotychczasowemu pełnomocnikowi do czasu choroby. W świetle tych wszystkich okoliczności z całą pewnością można powiedzieć, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi w niniejszej sprawie nastąpiło z winy podatnika, co wyklucza przywrócenie uchybionego terminu, zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 P.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.