I SA/Wa 1753/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2011 r. sprawy ze skargi G. B., W. Z. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], orzekającą o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną we wsi P. gm. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Starosta [...] odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną we wsi P. gm. [...] oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Rozpoznając odwołanie złożone od tej decyzji organ wojewódzki stwierdził, iż nieruchomość położona w P., oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiąca własność H. Z., została objęta zarządzeniem nr [...] Naczelnika Powiatu w G. z dnia [...] października 1974 r. w sprawie ustalenia granic terenów budowlanych przejmowanych na własność państwa we wsi P. Przejście na własność Państwa przedmiotowej nieruchomości nastąpiło z mocy prawa z dniem ogłoszenia ww. zarządzenia w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1974 r., na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na terenach wsi (Dz. U. Z 1969 r. Nr 27 poz. 216 ze zm.). Zaś ustalenie odszkodowania następowało na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Pismem z dnia 3 listopada 2005 r. K. K., G. B. i W. Z. (następcy prawni po zmarłej H. Z.) wystąpili z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr [...] o pow. [...] m2 zajętą pod drogę publiczną. Następnie pismem z dnia 28 grudnia 2005 r. rozszerzyli żądanie wypłaty odszkodowania do całej działki nr [...]. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Starosta [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr [...] o pow. [...] ha. Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Natomiast rozpoznając odwołanie złożone od decyzji Starosty [...] z dnia z dnia [...] listopada 2009 r., wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wojewódzki stwierdził, że rozstrzygniecie Starosty [...] zostało wydane po przeprowadzeniu wyczerpującego i dokładnego postępowania wyjaśniającego. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty: pismo archiwum Państwowego w S. z dnia [...] kwietnia 2008 r. i z dnia [...] maja 2008 r., pismo archiwum Państwowego w O. z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz pismo Urzędu W. z dnia [...] maja 2008 r., wskazują iż w istniejących archiwach brak jest akt w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w P., oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Przesłuchał również świadków: B. W. , Z. W. i M. T. byłych pracowników Urzędu Gminy w P. oraz G. B. i W. Z. spadkobierców H. Z.. Również z informacji Banku Spółdzielczego w G. z dnia [...] stycznia wynika, ze nie posiada on dokumentacji księgowej z lat 1974-1980, z uwagi na to, że dokumenty księgowe banku przechowywane są przez okres pięcioletni. Biorąc pod uwagę powyższe dowody, organ wojewódzki uznał za słuszne ustalenia dokonane przez Starostę [...], że za wiarygodny dowód wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w P. oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha należy uznać pisma G. B. i W. Z. z dnia [...] października 1991 r. i z dnia [...] maja 1992 r. skierowane do Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, w których wskazane osoby przyznają iż w dniu 28 stycznia 1978 r. otrzymały niewielkie odszkodowanie za działkę oznaczona nr [...] położoną we wsi P. Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie złożyły K. K., G. B. i W. Z. wnosząc o jej uchylenie. W skardze w sposób szczegółowy przedstawili swoje czynności przed wieloma instytucjami i urzędami, zmierzające do odzyskania nieruchomości stanowiące wcześniej własność ich matki H. Z. W końcowej części skargi domagali się przyznania odszkodowania za grunt stanowiący działkę nr [...] o pow. [...] ha. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszym postępowaniu obowiązkiem sądu było zbadanie pod względem ww. kryteriów decyzję Wojewody [...] dotyczącą umorzenia i wypłaty odszkodowania. Podstawę rozstrzygnięcia przyjętą przez organy administracji w rozpatrywanej sprawie o umorzeniu postępowania stanowił art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy "w inny sposób" w rozumieniu art. 104 § 1 K.p.a. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowym oraz piśmiennictwie nie budzi wątpliwości, iż bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do jej istoty prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. jedynie wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (por. np. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2005r., II OSK 286/05 – Lex nr 190997 i z dnia 21 lutego 2006r., I OSK 967/05 – Lex nr 201507; B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2000, s. 426 – 428; M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2000, s. 577). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest bardzo skromny. Jednak należy zwrócić uwagę, że sprawa jest rozpatrywana przez organy po raz drugi. Powodem wcześniejszego uchylenia decyzji Starosty [...] był niedostatecznie zgromadzony materiał dowodowy, który w tym postępowaniu organy starały się zgromadzić. Jednak podjęte czynności nie doprowadziły do odnalezienia akt dotyczących wypłaty odszkodowania za przejętą nieruchomość. Wynika to z informacji uzyskanych z Archiwum Państwowego, Urzędu W., Banku Spółdzielczego w G., Banku Polskiej Spółdzielczości w W. oraz z zeznań przesłuchanych świadków oraz stron . W świetle tak przeprowadzonego postępowania, zdaniem sądu należy przyjąć za prawidłowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji, że ustalone fakty wypłaty odszkodowania dokonane na podstawie informacji skarżących zawartych w pismach skierowanych do Prezydenta RP z dnia [...] października 1991 r. oraz [...] maja 1992 r. w kontekście innych dowodów stanowią wiarygodny dowód. Tak więc organ prawidłowo ustalił, że roszczenie o ustalenie odszkodowania w rozpoznawanej sprawie wygasło na skutek jego wypłacenia stronom uprawnionym w dniu 28 stycznia 1978 roku. Oznacza to , że wniosek o wypłatę odszkodowania z dnia 28 grudnia 2005 roku złożony przez następców prawnych wywłaszczonej właścicielki jest bezskuteczny i powoduje oczywistą bezprzedmiotowość postępowania. Przepis art. 145 § 1 ustawy ppsa stanowi, w jakich przypadkach sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie. W rozpoznawanej sprawie żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek uwzględnienia przez sąd skargi nie zachodzi. Przesłanki takie nie wynikają z treści skargi, ani też nie dopatrzył się którejkolwiek z nich ich sąd kontrolując legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z dyspozycją przepisu art. 134 ppsa. Stosownie zatem do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.