I OZ 62/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K., M. K., Z. K., K. K., M. W. i W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 738/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wywłaszczenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 27 listopada 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 738/12 odmówił W. K., M. K., Z. K., K. K., M. W. i W. S. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wywłaszczenia nieruchomości uznając, że nie została spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu terminu do jej złożenia. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie zaskarżoną decyzję skutecznie doręczono w dniu 24 lipca 2012 r. ówczesnemu pełnomocnikowi skarżących – I. P., zatem 30 – dniowy termin do wniesienia skargi upływał w dniu 23 sierpnia 2012 r., zaś czynności tej faktycznie dokonano w dniu w dniu 24 sierpnia 2012 r. (data stempla pocztowego), a więc po terminie. Zdaniem Sądu we wniosku o przywrócenie terminu skarżący nie wykazali, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy. Sąd podał, że okoliczność, na którą powołują się we wniosku o przywrócenie terminu, to jest, że winę za uchybienie terminu ponosi żona I. P. (ówczesnego pełnomocnika skarżących), która odebrała korespondencję z Sądu i błędnie poinformowała męża o dacie wpłynięcia korespondencji – nie jest przesłanką uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu. Wobec tego Sąd uznał, że twierdzenie obecnego pełnomocnika skarżących o tym, że były pełnomocnik wprowadził go w błąd co do daty doręczenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi, gdyż – w ocenie Sądu – obecny pełnomocnik nie dochował należytej staranności w prowadzeniu spraw swego mocodawcy. Na to postanowienie zażalenie złożyli skarżący, w imieniu których działa adwokat B. H. – S., podnosząc, że przez poprzedniego pełnomocnika (I. P.) zostali wprowadzeni w błąd co do daty otrzymania decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r., a na obecnym pełnomocniku nie ciążył obowiązek weryfikowania podanej daty, która została mu podana jako data pewna. Podkreślono, iż poprzedni pełnomocnik poinformował skarżących, że zaskarżoną decyzję otrzymał w dniu 26 lipca 2012 r., zatem składając skargę, nie mieli oni świadomości, że w istocie termin do jej złożenia już upłynął. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Natomiast jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika (§ 2). Stosownie zaś do art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W niniejszej sprawie decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r., została doręczona ówczesnemu pełnomocnikowi skarżących (I. P.) w dniu 24 lipca 2012 r. Przesyłkę odebrała jego żona, M. P., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Wobec tego skarżący nie mogą się skutecznie powoływać na nieprawidłowe doręczenie w trybie zastępczym określonym w art. 43 k.p.a., co podniesiono we wniosku o przywrócenie terminu. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powołanej ustawy). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Jak wynika z akt sprawy decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r., zawierała pouczenie w jakim terminie i trybie można złożyć skargę do sądu administracyjnego. Pomimo tego jednak, tryb wskazany w pouczeniu nie został zachowany przez skarżących. Natomiast brak należytej komunikacji pomiędzy ówczesnym pełnomocnikiem skarżących, skarżącymi a ich obecnym pełnomocnikiem oraz powstałe nieporozumienia, nie są przesłanką uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Uznać zatem należy, że skarżący nie wykazali, aby w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 86 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi to jest okoliczność, uzasadniająca przywrócenie uchybionego terminu Skarżący nie wykazali bowiem, aby bez swojej nie dochowali terminu do złożenia skargi. Oznacza to, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2012 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.