II SAB/Ol 67/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2012r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza Miasta w rozpoznaniu wniosku z dnia "[...]" 1. zobowiązuje Burmistrza do rozpatrzenia pkt. 1 i 2 wniosku skarżącego z dnia "[...]" w zakresie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od doręczenia organowi prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa; 3. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego J. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że dnia 30 stycznia 2012 r. J.B. (dalej też jako: "wnioskodawca" lub "skarżący") złożył do Burmistrza M. ( dalej też jako: "organ") wniosek o udostępnienie następujacych dokumentów: 1) Umowy o telefonię komórkową zawarte w 2011 r. dotyczace 8 telefonów komórkowych; 2) Umowy na obsługę prawną w 2011 r. i w 2012 r. ; 3) Wniosek na "[...]" ( dotacja 250.000 zł) ; 4) Wniosek dotyczacy realizacji programu naprawczego Środowiskowego Domu Samopomocy ( dotacja 174. 000 zł) ; 5) Sprawozdanie za I, II, III i IV kwartał 2011 r. "[...]". Kolejnym wnioskiem z dnia 7 lutego 2012 r. J.B. zwrócił sie do organu o udostępnienie informacji, kto w Urzędzie M. posiada służbowe telefony komórkowe i jakie są ich numery ( chodzi o 8 telefonów) Pismem z dnia 20 lutego 2012 r. wnioskodawca wystosował ponaglenie skierowane do organu do załatwienia wniosków z dnia 30 stycznia 2012 r. i 7 lutego 2012 r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia 5 marca 2012 r., doręczonym wnioskodawcy 7 marca 2012 r., organ udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia 7 lutego 2012 z podaniem imion i nazwisk, stanowisk służbowych lub funkcji osób, które posiadają służbowe telefony komórkowe oraz numerów tych telefonów. Natomiast odnośnie do wniosku z dnia 30 stycznia 2012r. odpowiedzi udzielono wnioskodawcy pismem z dnia 6 marca 2012 r., doręczonym 12 marca 2012 r., w którym zawarto następujace informacje: Ad. 1 : umowy z telefonią komórkową są standardowymi umowami o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa i nie mogą być udostępnione osobom trzecim; Ad. 2 umowa o obsługę prawną stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa i nie może być udostępniona osobom trzecim; Ad. 3 Burmistrz nie jest organem, do którego składa się wnioski o budowę; zawarto prośbę o sprecyzowanie, czy wniosek dotyczy wniosku o zwiększenie dotacji dla Środowiskowego Domu Samopomocy. Jeśli tak, to poinformowano, że dokumenty są dostępne do wglądu u imiennie wskazanego pracownika Urzędu Miejskiego ; Ad. 4 poinformowano, że nie zaplanowano programu naprawczego Środowiskowego Domu Samopomocy. Jeżeli chodzi o dotację dotyczącą doprowadzenie Środowiskowego Domu Samopomocy do wymaganych standardów, to Gmina otrzymała od Wojewody W. dodatkową dotację. Dokumentacja dotycząca zwiększonej dotacji dostępna jest do wglądu u imiennie wskazanego pracownika UM ; Ad. 5 Sprawozdania są dostępne do wglądu u imiennie wskazanego pracownika Urzędu Miejskiego ; Zaznaczono, że udostępnione mogą być tylko części ogólne sprawozdań. W kolejnym piśmie z dnia 16 marca 2012 r. J.B. zawarł wniosek o udostępnienie informacji zwartych w punktach 1, 2, i 5 wniosku z dnia 30 stycznia 2012 r. Wnioskodawca zarzucił, że udzielając odpowiedzi organ rażąco naruszył przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem odmowa dostępu do informacji publicznej winna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto zarzucono, że organ naruszył ustawowy czternastodniowy termin, bo udzielił odpowiedzi dopiero 42 dnia. Pismem z dnia 16 kwietnia 2012 r. organ poinformował wnioskodawcę, że odnośnie do pkt 1 i 2 wniosku z dnia 30 stycznia 2012 r. podtrzymuje argumentację, że umowy stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i nie mogą być udostępnione osobom trzecim; odnośnie do pkt 5 wniosku z dnia 30 stycznia 2012 r. poinformowano, że w odpowiedzi na ten wniosek wskazano na możliwość zapoznania się z wnioskowaną dokumentacją, z której to możliwości wnioskodawca skorzystał przeglądając ją osobiście. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2012 r. wnioskodawca po raz kolejny ponaglił organ do udostępnienia dokumentów jak w piśmie z dnia 16 marca 2012 r. Na ponaglenie to organ odpowiedział pismem z dnia 8 maja 2012 r. (doręczonym wnioskodawcy 12 maja 2012 r.), z powołaniem się na odpowiedź udzieloną 16 kwietnia b.r., która, zdaniem organu, wyczerpuje zakres podania. J.B. wniósł skargę do tutejszego Sądu na bezczynność Burmistrza M. w udzieleniu mu informacji publicznej, o którą zwracał się m.in. pismem z dnia 20 lutego 2012r. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca stwierdziła, że niezałatwienie jej wniosku w sposób przewidziany prawem powoduje, iż organ pozostaje w bezczynności. Na rozprawie przed tutejszym Sądem skarżący sprecyzował, że zarzuca organowi bezczynność polegajacą na niezałatwieniu punktów 1 i 2 wniosku z dnia 30 stycznia 2012 r. t.j. nieudostępnieniu umów z operatorem telefonii komórkowej i umów o obsługę prawną. Burmistrz G. w odpowiedzi na skargę podał, że w 2011 r. skarżący złożył 26 wniosków o udzielenie informacji publicznej i podań, a do 2 lipca 2012 r. wniosków takich wpłyneło od strony 35 i tylko w kilku przypadkach został wykorzystany zapis o tajemnicy przedsiębiorcy. Organ, w miarę swoich możliwości, udziela żądanej informacji lub udostępnia ją do wglądu w siedzibie organu. Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi z powodu niewyczerpania trybu administracyjnego przed wniesieniem skargi, ponieważ strona nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi zgłoszono wniosek ewentualny o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek ewentualny o oddalenie skargi podniesiono, że organ nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracycjny zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była bezczynność Burmistrza M. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, polegająca na nieudostępnieniu wsnioskodawcy, zawartych przez organ umów z operatorem telefonii komórkowej oraz umowy o obsługę prawną urzędu miejskiego. Organ stał na stanowisku, że nie pozostaje w bezczynności, ponieważ udzielił wnioskodawcy informacji, że żądane umowy objęte są tajemnicą przedsiębiorcy i nie mogą być udostępnione osobom trzecim. Skarżacy natomist zarzucał, że organ działa niezgodnie z obowiazującym prawem, bo odmowa udzielenia informacji publicznej powinna być dokonana w formie decyzji administracyjnej. Z uwagi na wniosek strony przeciwnej o odrzucenie skargi, w pierwszej kolejności należało ocenić, czy skarga jest dopuszczalna. Orzecznictwo sądów administracyjnych w kwestii, czy skarga na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej musi być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jest już utrwalone. Niejednokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się, że : "skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Wykładnia językowa art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi bowiem do stwierdzenia, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. W przypadku, gdy ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia środka zaskarżenia, czyni to w sposób wyraźny, np. art. 37 kpa, art. 101 a ust 1 w zw. z art. 101 ust. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, ze zm.). Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa". (wyrok NSA z dnia 21 lipca 2011 r. I OSK 678/11, wyrok NSA z 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1048/11, wyrok z dnia z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05). Skoro skarga okazała się dopuszczalna, to należało dokonać oceny, czy jest ona uzasadniona. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.) każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym oraz wydatkowania publicznych środków finansowych. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Pojęcie informacji publicznej jest szerokie i obejmuje wszelkie sprawy publiczne również wówczas, gdy wiadomość nie została wytworzona przez podmiot publiczny, a jedynie odnosi się do nich (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Biorąc to pod uwagę, zważywszy na treść przedmiotowego wniosku o udostępnienie wskazanych w nim informacji, należy stwierdzić, że żądane przez stronę skarżącą dane mają charakter informacji publicznych. Żądane przez wnioskodawcę umowy stanowiły podstawę do wydania dyspozycji wypłaty ze środków Urzędu Miasta określonych kwot na rzecz podmiotów świadczących na jego rzecz usługi telekomunikacyjne oraz obsługi prawnej. Zatem domaganie się dostępu do tego rodzaju informacji, jest w pełni uprawnione na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma bowiem watpliwości co do tego, że stanowią one podstawę do wydatkowania środków finansowych gminy, a zatem podlegają udostępnianiu na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f) w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 wymienionej ustawy do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Nie ulega więc wątpliwości, że burmistrz miasta, jako organ samorządu terytorialnego, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji, mających charakter informacji publicznej, w której posiadaniu się znajduje (art. 4 ust. 3 ustawy). Skoro więc w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z informacją publiczną oraz z podmiotem zobowiązanym do jej udostępniania, to powinien mieć tu zastosowanie tryb przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku art. 14 ust. 1 u.d.i.p. Zatem, jeśli organ jest w posiadaniu informacji publicznej, o którą zwróciła się strona, to ma obowiązek jej udzielić, chyba że nie może być ona udostępniona na skutek ograniczeń przewidzianych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Właśnie na ustawowo chronioną tajemnicę przedsiębiorcy powoływał się organ w niniejszej sprawie, informując pisemnie wnioskodawcę o braku możliwości udostępnienia żądanych umów. Uwadze organu uszło jednak to, że odmowa udostępnienia informacji publicznej musi przybrać formę decyzji administracyjnej. Wynika to wprost z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Niewydanie decyzji w takiej sprawie jest bezczynnością, która musi prowadzić do uwzględnienia skargi i zobowiązanie organu do działania przewidzianego prawem. Bowiem dopiero wydanie decyzji administracyjnej i uzasadnienie jej w sposób zgodny z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 16 ust. 3 u.d.i.p. daje stronie gwarancję kontroli sądowej prawidłowości odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że organ pozostaje w bezczynności, ponieważ ani nie udostępnił wnioskodawcy żądanych umów, ani nie wydał decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z tego względu orzeczono jak w pkt I wyroku, na podstawie art. 149 p.p.s.a. wyznaczając jednocześnie termin do rozpoznania wniosku strony, stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt II wyroku, na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. stosownie do wyniku sprawy.