I OSK 2253/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, po rozpoznaniu w dniu 2 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 183/12 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie wystąpienia z dnia [...] lutego 1991 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z 9 maja 2013 r., II SAB/Wa 183/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie wystąpienia z dnia [...] lutego 1991 r. W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że w skardze z 12 kwietnia 2012 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Obrony Narodowej w sprawie "wystąpienia" z [...] lutego 1991 r. dotyczącego zmiany terminu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, J. D. wniósł o zobowiązanie organu do bezzwłocznego, zgodnego z prawem rozpatrzenia roszczenia zawartego w wystąpieniu z [...] lutego 1991 r. oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kwoty [...] zł tytułem odszkodowania za rażącą zwłokę w załatwieniu sprawy. W szczególności, skarżący zaznaczył, że 21 marca 2012 r. podczas rozpoznawania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jego skargi w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotychczas wydanych w sprawie decyzji administracyjnych (sygn. akt II SAB/Wa 195/11), zainteresowany wystąpił z wnioskiem o sprostowanie przedmiotu rozpoznania i stwierdził, że skarga w istocie dotyczy przewlekłego prowadzenia postępowania przez Ministra Obrony Narodowej w sprawie odwołania z [...] lutego 1991 r. od decyzji z [...] stycznia 1991 r., dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy w stopniu porucznika. J. D. stwierdził, że Sąd rozpoznał jego wniosek w sposób biurokratyczny, niezgodny z interesem społecznym i słusznym interesem strony, nie uwzględniając go. Mając na względzie prawomocne postanowienie w powyższej sprawie oraz w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 381/11, odrzucające skargę na czynności funkcjonariuszy MON w okresie od 11 stycznia 1991 r. do 15 września 2011 r. skarżący podał, że wnosi niniejszą skargę. Jego zdaniem jest ona zasadna, gdyż przedmiotowe "wystąpienie" z [...] lutego 1991 r. dotychczas nie zostało rozpatrzone, pomimo kolejnych wystąpień do Ministra Obrony Narodowej, które miały wyraźnie charakter ponagleń. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi organ podał, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (...). Natomiast skarżący nie wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa przez rozpatrzenie jego pisma z [...] lutego 1991 r., a tym samym nie wyczerpał środków zaskarżenia. Niezależnie od powyższego, zdaniem organu skarga jest bezprzedmiotowa, ponieważ decyzje (rozkazy) organów wojskowych wydane przed dniem 9 grudnia 1991 r. nie podlegały przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Stąd też od rozkazu z [...] stycznia 1991 r. skarżącemu nie przysługiwały środki odwoławcze przewidziane w k.p.a. W tej sytuacji pismo z [...] lutego 1991 r. nie mogło być wówczas traktowane jako odwołanie od powyższego rozkazu. Także obecnie, w nowym stanie prawnym, pismo to nie może być kwalifikowane jako dowołanie z uwagi na zasadę niedziałania prawa wstecz. Minister Obrony Narodowej podniósł jednocześnie, że stanowisko takie potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym postanowieniu z 9 grudnia 2008 r., II SAB/Wa 74/08, rozstrzygając, że rozkaz personalny z [...] stycznia 1991 r. jest ostateczny. W replice na odpowiedź na skargę z 19 maja 2012 r. skarżący wniósł o jej nieuwzględnienie oraz podtrzymał swoje wnioski. Podkreślił, że [...] lutego 1991 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o przedłużenie pełnienia zawodowej służby wojskowej do czasu mianowania na stopień kapitana. Minister Obrony Narodowej mianował skarżącego na stopień kapitana rozkazem personalnym nr [...] z [...] października 1991 r., lecz nie wydał rozstrzygnięcia, czy wyraził zgodę na przedłużenie pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z tego względu skarżący wielokrotnie występował do organu z żądaniem "rozpatrzenia pisma z dnia [...] lutego 1991 r.". Wystąpił też z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Z kolei organ w piśmie procesowym z 29 maja 2012 r. stwierdził, że skarżący w licznych wystąpieniach tak do sądów administracyjnych, jak i organów administracji publicznej, w zależności od bieżącego zapotrzebowania, te same pisma raz nazywa prośbą, kiedy indziej odwołaniem itp., nie przyznając jednocześnie, iż uzyskał odpowiedzi od właściwych organów stanowiące ich rozpatrzenie. Podniósł też, że w piśmie procesowym złożonym do akt sprawy II SA 841/00, skarżący sam podkreślił, iż jego "skarga" z [...] lutego 1991 r. ostatecznie została rozpoznana w październiku 1991 r. Odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy postępowanie może zakończyć się w jeden ze sposobów określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W niniejszej sprawie J. D. w piśmie z [...] lutego 1991 r. zatytułowanym "Prośba", zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej o przedłużenie zawodowej służby wojskowej do 10 maja 1991 r., tj. do czasu otrzymania awansu na stopień kapitana. Poinformował, że 4 lutego 1991 r. zapoznano go z rozkazem o zwolnieniu ze służby z uwagi na orzeczenie niezdolności do zawodowej służby wojskowej. Podał przy tym, że zwolnienie przed terminem otrzymania awansu jest "formalnie poprawne", ale "nie honorowe" w jego przypadku. Już sama treść powyższego pisma oraz brak jakichkolwiek zarzutów w odniesieniu do rozkazu personalnego nr [...] z [...] stycznia 1991 r. Szefa Departamentu Kadr i Szkolenia Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskazuje, zdaniem Sądu I instancji, że nie stanowiło ono odwołania od powyższego rozkazu. Podkreślić też trzeba, że skarżący przedmiotowe pismo raz nazywa "wystąpieniem", innym razem "skargą" lub "prośbą", a jeszcze innym "odwołaniem". Za tym, że nie stanowiło ono odwołania przemawia ponadto okoliczność, że przed dniem 9 grudnia 1991 r. rozkazy personalne (decyzje) organów wojskowych, nie podlegały przepisom ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Dopiero z tym dniem weszła w życie ustawa z 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 113, poz. 491), w tym ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 16, poz. 134 ze zm.). Na podstawie art. 2 pkt 70 ustawy zmieniającej, do ustawy pragmatycznej dodano przepis art. 79a, wprowadzający procedurę administracyjną określoną w k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, że również po wprowadzeniu ww. zmiany przedmiotowe pismo nie mogło być uznane za odwołanie z uwagi na zasadę lex retro non agit. Zatem, pismo z [...] lutego 1991 r. należało potraktować zgodnie z jego treścią, a więc jako prośbę o pozostawienie skarżącego w służbie do 10 maja 1991 r. Tak też postąpił organ wojskowy, udzielając skarżącemu odpowiedzi w piśmie z 12 marca 1991 r., że z uwagi na uznanie skarżącego przez komisję lekarską za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, co wyklucza możliwość dalszego jej pełnienia, nie ma podstaw prawnych do zadośćuczynienia prośbie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ówcześnie obowiązująca ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie zawierała przepisu, który mógłby stanowić podstawę prawną do rozpoznania prośby poprzez wydanie jednego z rozstrzygnięć, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Przepis art. 50 wojskowej ustawy pragmatycznej z 1970 r. przewidywał możliwość zatrzymania żołnierza w zawodowej służbie wojskowej na jego prośbę lub za jego zgodą, lecz jedynie w sytuacji, kiedy zwolnienie ze służby nastąpiło z uwagi na osiągnięcie określonego wieku (ust. 3). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Jednocześnie, Sąd nie podzielił poglądu organu, że przesłanką odrzucenia skargi jest niewyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia przysługujących przed właściwym organem. Skarżący wielokrotnie występował do organu z różnymi wezwaniami, ponagleniami lub żądaniami, dotyczącymi jego prośby z [...] lutego 1991 r. W skardze kasacyjnej, J. D. zaskarżył opisane postanowienie w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: 1. art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. w zw. z art. 50, art. 54, art. 55, art. 63 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na mylnym przyjęciu, że "ówcześnie obowiązująca ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie zawiera przepisu, który mógłby stanowić podstawę prawną do rozpoznania prośby poprzez wydanie jednego z rozstrzygnięć, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.", 2. przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na mylnym przyjęciu, że przed dniem 9 grudnia 1991 r. rozkazy personalne (decyzje) organów wojskowych nie podlegały przepisom k.p.a.; oraz naruszenie postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 3 § 2 pkt 1-4a i pkt 8 p.p.s.a. poprzez nieskontrolowanie legalności działań "organu wojskowego", który rozpatrzył wystąpienie z [...] lutego 1991 r., 2. art. 18 p.p.s.a. poprzez udział sędziego wyłączonego z mocy ustawy, 3. art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 zd. 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, 4. art. 127 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wystąpienie z [...] lutego 1991 r. nie stanowiło odwołania od rozkazu personalnego Szefa Departamentu Kadr MON nr [...] z [...] stycznia 1991 r., 5. art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez niezastosowanie środków prawnych w celu usunięcia naruszenia prawa i brak zobowiązania Ministra Obrony Narodowej do wydania decyzji uchylającej zaskarżony rozkaz personalny z [...] stycznia 1991 r., 6. art. 32, art. 45, art. 184 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka poprzez: - rozpoznanie sprawy w sposób dyskryminujący J. D. a faworyzujący organ wojskowy oraz Ministra Obrony Narodowej, - niezapewnienie J. D. sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, przez bezstronny i niezawisły sąd, - niesprawowanie w zakresie określonym w k.p.a. kontroli działalności "organu wojskowego", który [...] lutego 1991 r. oraz [...] marca 1991 r. rozpatrzył żądanie J.D.. Z uwagi na powyżej przedstawione zarzuty, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Janusz Walawski, który był wyłączony z mocy ustawy ponieważ orzekał w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 208/10 mającej merytoryczny związek z niniejszą sprawą. Ponadto, zaznaczono, że ówcześnie obowiązująca ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zawiera przepisy, które mogłyby stanowić podstawę prawną do rozpoznania prośby J.D. poprzez wydanie jednego z rozstrzygnięć, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Wymieniono: art. 54, który stanowi, że żołnierz który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego może być w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej mianowany na kolejny stopień wojskowy; art. 55, który stanowi, że zwolnienie nie może nastąpić w okresie obłożnej choroby żołnierza oraz art. 63, który stanowi, że żołnierzy zwolnionych ze względu na stan zdrowia przenosi się w stan spoczynku. J.D. nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego, w czasie od 22 listopada 1990 r. do 4 lutego 1991 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu bólu kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego z rwą kulszową lewostronną, więc zwolnienie mogło nastąpić najwcześniej w dniu 23 listopada 1991 r., podczas gdy skarżący prosił o zwolnienie w dniu 10 maja 1991 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 p.p.s.a.). Z urzędu Sąd bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Jak przyznał wnoszący skargę kasacyjną, w sprawie złożony został wniosek o wyłączenie sędziego Janusza Walawskiego od orzekania w niniejszej sprawie. Został on oddalony prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 17 października 2012 r., II SAB/Wa 183/12. Niezależnie, Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że nie zaistniała podstawa do wyłączenia określona w art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Niniejsza sprawa nie została wcześniej uchylona do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, nie można więc uznać, że sędzia orzekający w tej sprawie brał wcześniej udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Nie zachodzi również podstawa wyłączenia wskazana w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a., ponieważ w sprawie nie zachodzi tożsamość przedmiotowa spraw (ten sam akt będący przedmiotem skargi) a jedynie tożsamość podmiotowa (ten sam skarżący). Sprawa o sygnaturze akt II SA/Wa 208/10 dotyczy z kolei innego aktu niż ten, który jest przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu. Wniosek o zawieszenie postępowania złożony przed rozprawą w Wojewódzkim Sądem Administracyjnym został złożony w piśmie, w którym skarżący stwierdził, że będzie nieobecny na rozprawie, ponieważ stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe a "Sąd już rozpoznał sprawę i ustalił rozstrzygnięcie". Poza tym, we wniosku o zawieszenie postępowania skarżący nie wykazał, że istnieją podstawy do zawieszenia postępowania. Przekonanie skarżącego, że Sąd "ustalił" już rozstrzygnięcie, tak jak brak zgody na wydanie rozstrzygnięcia dopóki Sąd "nie zmieni niepraworządnych orzeczeń", nie stanowią podstawy zawieszenia postępowania określonej w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnoszący skargę kasacyjną zarzuca, że Sąd pierwszej instancji skupił się wyłącznie na niedopuszczalności skargi i nie rozpoznał sprawy merytorycznie. Badanie dopuszczalności skargi jest jednak obowiązkiem Sądu, ponieważ zgodnie z art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi, jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna. Następnie, w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej i w granicach wyznaczonych przez zarzuty w niej zawarte, Naczelny Sąd Administracyjny bada, czy postanowienie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny było zgodne z prawem. Przechodząc do badania zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że prośba skarżącego zawarta w piśmie z [...] lutego 1991 r. "o przedłużenie" "służby zawodowej do dnia 10.05.1991 r. (tj. do czasu otrzymania awansu na stopień kapitana)" nie pozwala na uznanie, że stanowi wniosek złożony w trybie art. 54 wówczas obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten dotyczy żołnierza zawodowego, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego z tytułu wysługi lat, natomiast podstawą zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej był art. 50 ust. 1 pkt 1 (ustalenie przez wojskową komisję lekarską niezdolności do zawodowej służby wojskowej). Z kolei, art. 55 stanowił, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej z przyczyn określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 51 ust. 1 pkt 1, 4 i 5 i ust. 2, nie może nastąpić w okresie obłożnej choroby żołnierza, chyba że od dnia zachorowania upłynął okres 12 miesięcy albo mimo choroby żołnierz prosi o zwolnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego, okoliczność "przebywania na zwolnieniu lekarskim" powołana została przez niego w kontekście jakości odbywanej służby, która, jak twierdził, nie dawała podstaw do pozbawienia awansu. Dalej, skarżący wskazał, że w roku 1990 jego zdrowie uległo znacznemu pogorszeniu, co wykorzystali byli przełożeni – Wojskowa Komisja Lekarska orzekła o jego niezdolności do służby zawodowej na czas określony. Na koniec, art. 63 ust. 3 stanowił, że żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej, którzy ze względu na wiek albo stan zdrowia nie podlegają obowiązkowi służby wojskowej, przenosi się w stan spoczynku. Wniosku (żądania) o takiej treści również nie można wyinterpretować z pisma skarżącego z [...] lutego 1991 r. Należy podkreślić, że aby przyjąć, iż prośba skarżącego dotyczy określonych uprawnień przewidzianych przepisami prawa, trzeba najpierw znaleźć do tego podstawę w tym piśmie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartość pisma z [...] lutego 1991 r. wskazuje na niezadowolenie skarżącego z faktu, że zwolnienie ze służby nastąpiło przed momentem otrzymania awansu na stopień kapitana. Z tego można co najwyżej wyprowadzić żądanie uchylenia rozkazu o zwolnieniu ze służby w części dotyczącej daty tego zwolnienia. Niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący mylnego przyjęcia, że przed dniem 9 grudnia 1991 r. rozkazy personalne (decyzje) organów wojskowych nie podlegały przepisom k.p.a., z uwagi na związanie Sądu poglądem wyrażonym w prawomocnym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 listopada 2010 r., II SA/Wa 1051/10. W postanowieniu z 3 listopada 2010 r. Sąd ten odrzucił skargę J. D. na rozkaz personalny Szefa Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z [...] stycznia 1991 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Od postanowienia nie wniesiono skargi kasacyjnej, jest więc ono prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na przepis art. 79a ustawy z 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 16, poz. 134 ze zm.), zgodnie z którym "od decyzji wydanych przez organy wojskowe w sprawach określonych w ustawie żołnierz zawodowy (kandydat na żołnierza zawodowego) może wnieść, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia mu decyzji, odwołanie do organu wojskowego wyższego stopnia, a także skargę do sądu administracyjnego – na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego", który został dodany przez art. 2 pkt 70 ustawy z 25 października 1991 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 491). W związku z tym, że powołany przepis wszedł w życie z dniem 9 grudnia 1991 r., to decyzje (rozkazy) organów wojskowych wydane przed 9 grudnia 1991 r. nie podlegały przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym skarga na rozkaz personalny Szefa Departamentu Kadr MON nr [...] z [...] stycznia 1991 r. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Ponieważ ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 p.p.s.a.), zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie przesądzono, że skarga na rozkaz personalny Szefa Departamentu Kadr MON nr [...] z [...] stycznia 1991 r. jest niedopuszczalna. Z tego względu, nawet przyjęcie poglądu, że pismo z [...] lutego 1991 r., stanowi odwołanie od decyzji z [...] stycznia 1991 r., nie zmieni obowiązku stwierdzenia niedopuszczalności skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu takiego odwołania. Czyni to nieskutecznym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 127 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wystąpienie z [...] lutego 1991 r. nie stanowiło odwołania od rozkazu personalnego Szefa Departamentu Kadr MON nr [...] z [...] stycznia 1991 r. Z uwagi na odrzucenie skargi, nie mogą być rozpatrywane merytoryczne zarzuty wykazujące wadliwe postępowanie organów, powoływane również w skardze kasacyjnej. Zasada sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej została uszczegółowiona i poddana ograniczeniom w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 3 p.p.s.a.) i w przepisach szczególnych. Ustawodawca przyjął więc pewne granice dopuszczalności kontroli zgodności z prawem wykonywanej przez sądy administracyjne. Tak ukształtowane zasady, podobnie jak określenie, w jakich przypadkach Sąd może orzekać na posiedzeniu jawnym nie stanowią jednak bezprawnego pozbawienia skarżącego możliwości obrony swoich praw. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.