II OZ 272/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 242/12 o odmowie zmiany postanowienia z dnia 20 lipca 2012 r., II SA/Sz 242/12 o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. S. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 14 marca 2013 r., II SA/Sz 242/12 (dalej postanowienie z 14 marca 2013 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił zmiany swego postanowienia z dnia 20 lipca 2012 r., II SA/Sz 242/12 (dalej postanowienie z 20 lipca 2012 r.), odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi D. S. (dalej skarżąca) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 20 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił D. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na nie wykazanie przez skarżącą, że znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z wniosku, uzyskuje ona stały dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 3 500 zł brutto miesięcznie. Nadto nie wykazała, że jej mąż nie może udzielić jej pomocy finansowej, a rozdzielność majątkowa nie zwalnia z obowiązku udzielenia pomocy drugiemu małżonkowi. Jednocześnie wskazał, że koszty sądowe stanowią należności Skarbu Państwa, zatem winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, a zobowiązania prywatne takie jak rata kredytu hipotecznego nie mają przed nimi pierwszeństwa. W niniejszej sprawie był już rozpoznawany wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z 12 września 2012 r., II OZ 739/12 Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie z 20 lipca 2012 r. Wyrokiem z 5 grudnia 2012 r., II SA/Sz 242/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej dnia 14 stycznia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 128 akt sądowych). Dnia 5 lutego 2013 r. skarżąca nadała do sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z czwórką dzieci. Osiąga comiesięczny dochód w kwocie 3 500 zł brutto z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Posiada dom o powierzchni 110 m², lokal użytkowy o powierzchni 64 m² (parter) i 92 m² (piwnica). Wnioskodawczyni oświadczyła, że ponosi wydatki związane ze spłatą rat kredytu gotówkowego zaciągniętego na zakup lokalu, w wysokości 3 550 zł miesięcznie i spłaca debet w rachunku finansowym. Na wezwanie Sądu przedłożyła wydruk z rachunku Banku [...] S.A. ze wskazaniem salda końcowego na kwotę 148,93 zł i kserokopię legitymacji studenckiej syna F. S. Skarżąca dołączyła faktury rachunków za gaz (marzec 2013 r. – 2490,19 zł wraz z potwierdzeniem zapłaty z 1 marca 2013r.; styczeń 2013 r. – 1644,63 zł; listopad 2012 r. – 539, 58 zł) i wydruk historii rachunku, z którego wynika, że na bieżąco reguluje opłaty z tytułu rachunków za gaz. Skarżąca przedłożyła faktury rachunków za energię elektryczną (styczeń 2013 r. – 1050,29 zł wraz z potwierdzeniem zapłaty; październik 2012 r. – 483,66 zł; sierpień 2012 r. – 412,63 zł) i upomnienie skierowane przez [...] SA S. do skarżącej o zapłatę 298,11 zł tytułem zapłaty zaległego rachunku za energię elektryczną; a także faktury rachunków za wodę (luty 2013 r. – 323,10 zł wraz z potwierdzeniem zapłaty; grudzień 2012 r. – 283, 09 zł; październik 2012 r. – 263,47 zł). Skarżąca dołączyła wezwanie do zapłaty za telewizję kablową w wysokości 98, 40 zł wraz z potwierdzeniem zapłaty w lipcu 2012 r. W związku z powyższym Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w wysokości 500 zł w zainicjowanym przez siebie postępowaniu, a co za tym idzie nie wykazała istnienia takich okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie lub zmianę prawomocnego postanowienia Sądu w tym przedmiocie. Zażalenie na postanowienie z 14 marca 2013 r. złożyła skarżąca, zarzucając postanowieniu błędne przyjęcie, że dochody skarżącej są większe niż wydatki, a spłata raty kredytu nie jest niezbędna.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego była już raz przedmiotem postanowień zarówno sądu wojewódzkiego (postanowienie z 20 lipca 2012 r.) jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z 12 września 2012 r., sygn. akt II OZ 739/12). Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w tym przypadku przepis art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) i wniosek z 5 lutego 2013 r. o przyznanie prawa pomocy potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia WSA w Warszawie z 20 lipca 2012 r. wskutek zmiany okoliczności. Przez pojęcie ,,zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. Kolejny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy z 5 lutego 2013 r. stanowi w istocie powtórzenie argumentacji jaką zawierał wcześniejszy wniosek z 27 marca 2012 r. Skarżąca nie wskazała na nowe, w tym dotyczące jej sytuacji majątkowej okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem jej prawa pomocy. Trafnie Sąd I instancji uznał, że skarżąca posiada środki finansowe na regularne opłacanie zobowiązań prywatnoprawnych i to w kwocie wyższej niż deklarowane dochody i pomoc ze strony rodziny. Mając powyższe na uwadze, wobec nienaruszenia prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.