II OZ 317/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. S. – M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 242/12 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 242/12 w sprawie ze skargi D. S. – M. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia oddalić zażalenie 1 Postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 242/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 242/12 oddalającego skargę D. S.– M. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że na mocy art. 190 p.p.s.a. był związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie II OZ 1112/13, którym NSA uchylił postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 27 września 2013 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia 31 stycznia 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd I instancji wskazał następnie, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o przywrócenie terminu został złożony w związku z uchybieniem ustawowego trzydziestodniowego terminu do złożenia skargi kasacyjnej, który upłynął dnia 13 lutego 2013 r., liczony od dnia 14 stycznia 2013 r., w którym doręczono skarżącej, w trybie zastępczym, odpis wyroku sądu z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie II SA/Sz 242/12. Sąd I instancji wskazał, że oceniając określony w przepisie art. 86 § 1 p.p.s.a. brak winy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd podał, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu można zaliczyć np. stany nadzwyczajne takie jak powódź, pożar, czy też nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy. Sąd stwierdził, że podniesiona przez wnioskodawczynię kwestia rozległego w czasie rozpoznania jej wniosku o prawo pomocy stanowiła niezależną od niej przyczynę uchybienia terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że o prawomocnym zakończeniu tego postępowania skarżąca dowiedziała się w dniu 22 kwietnia 2013 r., otrzymując odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego jej zażalenie, jednakże czynności zmierzające do sporządzenia skargi kasacyjnej podjęła dopiero w sierpniu 2013 r. Powołane okoliczności świadczą o braku należytej staranności w prowadzeniu sprawy, bowiem zdaniem Sądu, wnioskodawczyni zwlekała z podjęciem stosownych czynności zmierzających do sporządzenia środka odwoławczego obwarowanego przymusem adwokacko – radcowskim. W ocenie Sądu, o braku winy nie świadczy mylne przeświadczenie wnioskodawczyni o konieczności oczekiwania na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy skarżąca takiej czynności nie dokonała. Sąd dodał, że przy doręczaniu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, skarżąca została poinformowana, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd wskazał, że przywołane w treści wniosku sytuacje, w których skarżąca była wzywana przez sąd do uregulowania należności związanych ze swoim udziałem w sprawie, wynikają z podjętych przez nią w toku postępowania sądowego czynności. Sąd stwierdził, że na uwzględnienie nie zasługuje również argumentacja odnosząca się do udzielonej wnioskodawczyni, w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem sądu, informacji dotyczącej oczekiwania na wezwanie sądu do zapłaty wpisu od skargi kasacyjnej, w sytuacji braku możliwości ustalenia rzeczywistego przebiegu rozmowy, która nie była nagrywana i skonfrontowania go z oświadczeniem skarżącej przekonanej o udzieleniu jej takiej mylnej informacji. Sąd dodał, że odnosząc się do stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia 15 stycznia 2014 r., stanowiącego uzupełnienie wniosku, należało stwierdzić, że nie jest możliwe, aby skarżąca mogła uzyskać taką informację od pracownika sądu - mężczyzny, bowiem w dniu 10 maja 2013 r. osobą odbierająca telefon na numer ([...]) była wyłącznie pracownica Wydziału Informacji Sądowej, która ewentualnie mogła przełączyć rozmowę do sekretariatu Wydziału II, w którym nie pracuje żaden mężczyzna (vide: notatka urzędowa z dnia 29 stycznia 2014 r.). Sąd stwierdził w konkluzji, że D.S.– M. nie uprawdopodobniła, że niedochowanie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nastąpiło bez jej winy. W zażaleniu na powyższe postanowienie D. S. – M. wskazała, że jest błędne, nie uwzględnia oceny i wykładni zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie jest spójne wewnętrznie i z tych też powodów winno być uchylone. Skarżąca wskazała, że została błędnie pouczona co do konieczności oczekiwania na wezwanie Sądu do opłacenia wpisu od skargi kasacyjnej. Dodała, iż nawet mimo zapewnienia, że oczekiwać ma na pismo z sądu, udała się w końcu do osoby, która udzieliła jej porady prawnej i w terminie tygodniowym dopełniła wymaganych prawem formalności. Skarżąca wskazała w tym miejscu, że postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego doręczone skarżącej w dniu 22 kwietnia 2013 r., nie zawiera pouczeń o terminach, wysokości opłat, przymusie adwokackim związanym z wniesieniem skargi kasacyjnej. Skarżąca otrzymała te informacje wraz z doręczeniem wyroku wydanego przez WSA w Szczecinie w niniejszej sprawie. Skarżąca wskazała, że wielowątkowość lub różnorodność terminów do podejmowania czynności prawnych wydaje się być trudna do ogarnięcia, co wynika z zapadłego w sprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. postanowienia. WSA dokonując oceny wniosku o przywrócenie terminu dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego sprzecznie z wykładnią NSA zawartą w tym orzeczeniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ww. ustawy), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2), równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ). Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy. Należy wskazać w ślad za Sądem I instancji, że w istocie o prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, skarżąca dowiedziała się w dniu 22 kwietnia 2013 r., otrzymując odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie II OZ 1112/13. Jak wynika z akt sprawy czynności zmierzające do sporządzenia skargi kasacyjnej podjęła dopiero w sierpniu 2013 r. Powołane okoliczności faktycznie świadczą o braku należytej staranności w prowadzeniu sprawy, bowiem w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnioskodawczyni zwlekała z podjęciem stosownych czynności zmierzających do złożenia skargi kasacyjnej. Wskazać przy tym należy, że przy doręczaniu odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 242/12 wraz z uzasadnieniem, skarżąca została poinformowana o sposobie i trybie złożenia skargi kasacyjnej oraz o tym, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (karta nr 127). Ponadto podkreślić należy, że skarżąca przed wskazywanym przez nią okresem oczekiwania na wezwanie sądu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, nie złożyła skargi kasacyjnej. W takiej sytuacji nie można uznać, iż błędne przeświadczenie o konieczności uprzedniego uiszczenia wpisu świadczy o braku winy po jej stronie w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Odnosząc się do zarzutu sprzeczności zaskarżonego orzeczenia z wykładnią NSA zawartą w postanowieniu z 3 grudnia 2013 r. należy wskazać, że stanowisko NSA odnosiło się do uchybienia terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Przedmiotem kontrolowanego postanowienia jest natomiast kwestia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o której to możliwości jak wskazano już wyżej skarżąca dowiedziała się wprost z pouczenia zawartego w dostarczonym jej wyroku WSA w Szczecinie. Jasność tego pouczenia w sposób oczywisty przeczy brakowi winy skarżącej w dochowaniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, którą wniosła po kilku miesiącach tj. 27 sierpnia 2013 r. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia. ----------------------- 3