II SA/Po 648/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 z późn. zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 kwietnia 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) nakazał inwestorowi – A. S.A. w Warszawie rozbiórkę wolnostojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, zlokalizowanego przy ul. D.w P. – działka nr [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. A. S.A. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, składając zarazem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżąca wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Odwołanie zostało bowiem przygotowane, podpisane i zakopertowane przez pełnomocnika Spółki już w dniu [...] lutego 2012 r. Niestety z winy nieumyślnej sprzątaczki koperta znajdująca się na biurku w sekretariacie jego Kancelarii spadła do koszta. Fakt ten wyszedł na jaw dopiero w dniu [...] lutego 2012 r. przy sprawdzaniu stanu wysłanej korespondencji. Wobec tego skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i merytoryczne rozpatrzenie środka odwoławczego. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., znak [...], Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu na podstawie art. 123 § 1 i 2, art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 1 i 2 k.p.a. odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r. został doręczona skarżącej Spółce w dniu [...] lutego 2012 r. Odwołanie od tej decyzji, datowane na dzień [...] lutego 2012 r., zostało wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nadane w dniu [...] lutego 2012 r. Termin do wniesienia odwołania upływał natomiast Spółce w dniu [...] lutego 2012 r. Biorąc pod uwagę treść wniosku o przywrócenie terminu trudno jest przyjąć, że uchybienie terminu nastąpiło w niniejszej sprawie bez winy strony. Opisana we wniosku sytuacja wskazuje bowiem na brak należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Nadto strona wnioskująca w żaden sposób nie uprawdopodobniła opisanej sytuacji, powołując się tylko na rozmowę przeprowadzoną ze sprzątaczką. Dlatego nie można uznać, że zaistniały trudne do przezwyciężenia okoliczności, które z kolei uniemożliwiałyby złożenie odwołania w ustawowym terminie. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. A. S.A. zaskarżyła opisane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że przekroczenie terminu nastąpiło bez jej winy. W uzasadnieniu skarżąca Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, zawarte we wniosku przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] lutego 2012 r., dodając przy tym, że stanowisko organu II instancji jest nie do przyjęcia, gdyż w istocie prowadzi do nałożenia na nią wymogu udowodnienia braku winy, a nie jedynie jego uprawdopodobnienia, jak przewidział to ustawodawca. Tym bardziej, że przypadek zagubienia się koperty oraz szybka reakcja strony nie pozwala przyjąć, że skarżąca nie dołożyła w tej kwestii należytej staranności. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejsze stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. W świetle z kolei z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym – jak wynika z art. 145 § 1 powołanej ustawy – sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie oraz orzeka o ich uchyleniu, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.). Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Jak wynika przy tym z art. 129 § 1 i 2 k.p.a., odwołanie należy wnieść do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji stronie. W razie przekroczenie powyższego terminu organ odwoławczy zobowiązany jest natomiast na podstawie art. 134 k.p.a. do stwierdzenie w drodze postanowienia o niedopuszczalności odwołania i o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że decyzja nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lutego 2012 r., znak [...], została doręczona pełnomocnikowi skarżącej Spółki w dniu 14 lutego 2012 r. (k. 101-102 akt adm. organu I instancji). Końcowy termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu [...] lutego 2012 r. Odwołanie skarżącej z dnia [...] lutego 2002 r. zostało natomiast wniesione dopiero w dniu [...] lutego 2012 r. (k. nienumerowana akt adm. organu II instancji). Tym samym nie ulega wątpliwości, że termin do wniesienia odwołania został w rozpatrywanej sprawie przekroczony, czego nie kwestionowała zresztą również skarżąca. W celu uchylenia negatywnych skutków związanych z uchybieniem terminu, o jakich mowa w art. 134 k.p.a., ustawodawca przewidział w art. 58 k.p.a. możliwość przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności, w tym także do wniesienia odwołania. Zgodnie z powołanym przepisem konieczne jest jednak łączne spełnienie trzech przesłanek, tzn. (1) uchybienie terminu nastąpiło bez winy osoby zainteresowanej, (2) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, a nadto (3) wraz z tym wnioskiem została dokonana czynność, której termin został przekroczony. Trzeba przy tym zauważyć, że wnioskodawca nie musi wykazać braku winy, lecz wystarczy w tej mierze jedynie uprawdopodobnienie tego braku. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że skarżąca wraz z wymienionym odwołaniem z dnia [...] lutego 2012 r. złożyła również wniosek o przywrócenie terminu z dnia [...] lutego 2011 r. (k. nienumerowana akt adm. organu II instancji). We wskazanym wyżej wniosku pełnomocnik Spółki A. S.A. wyjaśnił, że do uchybienie terminu doszło z winy nieumyślnej sprzątaczki, zatrudnionej w jego Kancelarii, której działanie spowodowało, że koperta z powyższym odwołaniem spadła do kosza na śmieci, w rezultacie czego omawianej korespondencji nie wysłano na czas. Nie ulega wobec tego wątpliwości, że dwie ostatnie przesłanki przywrócenie terminu, o jakich mowa w art. 58 § 2 k.p.a., zostały w niniejszej sprawie spełnione. Trafnie jednak organ odwoławczy zwrócił uwagę na nieuprawdopodobnienie przez skarżącą braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Trzeba bowiem podkreślić, że brak winy na gruncie art. 58 § 1 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy przekroczenie terminu nastąpiło mimo dołożenia przez stronę należytej staranności. Dotyczy to zwłaszcza przypadku, gdy niezachowanie terminu wynika z okoliczności trudnych do przezwyciężenia (np. nagła choroba, powódź, pożar bądź też niewłaściwe doręczenie rozstrzygnięcia). Niemniej, do negatywnego załatwienia wniosku o przywrócenie terminu wystarcza już wystąpienie po stronie wnioskodawcy choćby najlżejszej winy w postaci niedbalstwa. Taka sytuacja, zdaniem Sądu, miała niewątpliwie miejsce w rozpatrywanej sprawie. Nieprawidłowe zachowanie sprzątaczki obciąża bowiem bezpośrednio profesjonalnego pełnomocnika Spółki jako osobę zobowiązaną do nadzoru nad zatrudnionymi przez siebie osobami. Działania i zaniechania szeroko rozumianych pracowników należy w tej mierze traktować jak działania i zaniechania samego pełnomocnika. Niewłaściwa organizacja pracy Kancelarii radcy prawnego nie może być więc wystarczającym usprawiedliwieniem do uchylenia zarzutu niedbalstwa. Tym bardziej, że radca prawny jako profesjonalista zobowiązany jest do zachowania szczególnej dbałości o interesy osoby reprezentowanej. Podobne stanowisko podzielane jest również w orzecznictwie (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 maja 2012 r., I SA/Łd 506/12; wyrok NSA z dnia 29 listopada 2011 r., II FSK 1071/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 maja 2010 r., V SA 90/10 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa. gov.pl). Tym samym przesłanka z art. 58 § 1 k.p.a. nie została spełniona, co z kolei oznacza, że nie zaistniały także podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] maja 2012 r., znak [...] należy więc uznać za prawidłowe. W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).