I GZ 403/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia S. Spółki z o.o. w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Op 349/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi S.Spółki z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNINIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. postanowieniem z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Op 349/12, odmówił S. S. z o.o. w D. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi S. Spółki z o.o. w D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: Odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu doręczono stronie w dniu 24 września 2012 r., zaś termin do dokonania tej czynności upłynął bezskutecznie w dniu 1 października 2012 r. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 17 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucił skargę spółki S. Pismem z dnia 25 października 2012 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu podniesiono, że o uchybieniu terminu spółka dowiedziała się z postanowienia o odrzuceniu skargi, które otrzymała w dniu 18 października 2012 r. Skarżąca wskazała, że bezpośrednią przyczyną uniemożliwiającą zachowanie terminu było naganne postępowanie pracowników spółki – U. G. i Z. G.. U. G., zatrudniona w siedzibie spółki w D., jako upoważniony pracownik do odbierania przesyłek pocztowych, odebrała korespondencję z Sądu w dniu 24 września 2012 r., po czym przekazała ją, wraz z pozostałą korespondencją skierowaną w tym dniu do spółki, Z. G. (kierowcy) w celu przewiezienia do biurowca spółki w B. Pracownik ten, przekazując inne listy, korespondencję z Sądu zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu pozostawił w samochodzie, którym następnie udał się w podróż służbową trwającą do 20 października 2012 r. Skarżąca wskazała, że Zarząd spółki, mimo sprawowanego nadzoru nad pracownikami i ingerowania we wszelkie przejawy niesumienności, nie mógł przewidzieć zaistnienia powyższej sytuacji. Zarząd nie wiedział o wpłynięciu do spółki wezwania do uiszczenia wpisu, w związku z czym nie uchybił terminowi wskutek zaniedbania, czy też z innych przyczyn leżących po jego stronie. Do wniosku dołączono dowód wpłaty wymaganej kwoty wpisu oraz oświadczenia pracowników U. G. i Z. G., potwierdzające opisaną sytuację. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz zwrócił skarżącej wpis uiszczony po terminie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wskazane przez spółkę okoliczności, mające świadczyć o braku zawinienia w nieterminowym uiszczeniu wpisu od skargi, nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wynika, że strona, która uchybiła terminowi, powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. W ocenie Sądu pierwszej instancji podmiot prowadzący profesjonalnie działalność gospodarczą powinien czuwać nad tym, aby zapewnić prawidłowy obieg korespondencji w firmie, w tym zatrudniać w tej sferze odpowiednio przeszkolony personel. W rozpoznawanej sprawie nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych czy szczególnych, których nie można było uniknąć i które mogłyby usprawiedliwiać działanie pracowników skarżącej. Sąd wskazał, że zwykłe przeliczenie ilości doręczonych w danym dniu do skarżącej przesyłek listowych w trakcie przekazywania ich kierowcy przez odbierającego z upoważnienia spółki pracownika zapobiegłoby sytuacji, w której część doręczonych pism została zagubiona w samochodzie. Nie istniały również żadne przeszkody, by w celu uniknięcia przewożenia przesyłek listowych do biurowca firmy w B. skarżąca wskazała ten właśnie adres do korespondencji. Sąd pierwszej instancji podniósł ponadto, że zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za powierzone mu obowiązki, w tym terminowość składanej korespondencji, nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminy, gdyż wszelkie błędy i zaniedbania personelu zatrudnionego w danym podmiocie gospodarczym obciążają ten właśnie podmiot. S. spółka z o.o. złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmówienie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi do WSA w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] sierpnia 2012 r. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że spółka zatrudnia łącznie 180 pracowników i wbrew twierdzeniom Sądu pierwszej instancji, dokłada wszelkich starań, aby w poszczególnych zakresach jej funkcjonowania pracownicy wypełniali powierzone im zadania w sposób należyty. Pracownik, który zaniechał sprawdzenia, czy całość korespondencji dotarła do rąk zarządu spółki, od wielu lat zajmuje się tego typu czynnościami, został także zapoznany z zakresem obowiązków i pouczony o konieczności dokładnego ich wykonywania. Mimo wieloletniej pracy tego pracownika, nigdy nie było przypadku, aby korespondencja nie trafiła do rąk zarządu, w związku z czym nie było żadnych przesłanek, w oparciu o które zarząd mógłby mieć wątpliwości co do prawidłowego wykonywania obowiązków. Spółka podniosła, że w sytuacji sprawowania należytego nadzoru nad pracownikami przypisywanie jej niedbalstwa, czy też winy w uchybieniu terminu jest niezasadne. Nie sposób bowiem ustrzec się przed nierzetelnością pracowników mimo zapoznania ich z powierzonymi obowiązkami, pouczenia o konsekwencjach zaniedbań, wieloletniego wykonywania tych samych czynności bez uchybień oraz sprawowania nadzoru przez zarząd spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu jest możliwe jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. Wskazać należy, że ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony (co do wykazania braku winy), co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została ocenie sądu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., II SA/Wr 1329/01, niepubl.), czy też nie zachowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2000 r., SA/Sz 1117/99, niepubl). Zatem o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślenia wymaga również fakt, iż osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi odpowiedzialność za zaniedbania personelu administracyjnego, którym posługuje się przy wykonywaniu swoich czynności, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niedochowaniu terminu. Przekładając powyższe na stan faktyczny niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że nie do przyjęcia jest argumentacja skarżącego, który uzasadniając brak winy w niedochowaniu terminu, ceduje odpowiedzialność za to uchybienie na swoich pracowników, próbując przy tym wyłączyć swoją winę. Jak już wyżej wskazano, osoba prowadząca działalność gospodarczą przejmuje negatywne konsekwencje wszelkich działań swoich pracowników, w tym także nieterminowe doręczenie korespondencji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. – z przyczyn wskazanych powyżej – prawidłowo uznał, że skarżący nie wykazał, by uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W związku z powyższym zażalenie należało oddalić na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.