III SA/Kr 1495/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie NSA Krystyna Kutzner SO del. Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego skargę oddala Decyzją z 2 września 2011 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2011r. wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta znak [...] o przyznaniu M. G. kwotę 400 zł miesięcznie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dwójką dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z 14 marca 2011 r. M. G. zwróciła się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego świadczenia z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dzieci B. B. i A. B. Decyzją z dnia [...] 2011 znak [...] przyznano skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego – opieka nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu kwotę 400zł miesięcznie, w okresie od 20011-03-15 do 2011-10-31. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Podniosła iż z uwagi na związanie dodatku wychowawczego z zasiłkiem rodzinnym na każde dziecko uprawniony jest pogląd iż na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek wychowawczy przysługuje na każde dziecko. Organ odwoławczy nie podzielił tego stanowiska. Podnosząc iż zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługuje na każde dziecko, lecz przyznawany jest matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, uprawnionym do urlopu wychowawczego i sprawującym faktyczną opiekę nad dziećmi. Stwierdził, że wysokość tego dodatku jest określona w art. 10 ust. 2 i nie została uzależniona od ilości dzieci urodzonych w trakcie jednego porodu. Natomiast art. 10 ust. 1 daje możliwość skorzystania z przedłużonego okresu korzystania z urlopu wychowawczego z uwagi na fakt sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu. W przypadku urodzenia podczas jednego porodu więcej niż jednego dziecka przedmiotowy dodatek przysługuje przez okres dłuższy o 12 miesięcy w stosunku do urodzenia jednego dziecka. Zatem wysokość dodatku wychowawczego nie jest uzależniona od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Natomiast jest możliwość skorzystania w oparciu o przedmiotowe przepisy z uprawnienia do dłuższego urlopu wychowawczego. Brak jest podstaw prawnych do przyznania dwóch dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dwojgiem dzieci w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. M. G. wniosła na wskazaną decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji błędną interpretacje art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem skarżącej umieszczenie przepisów o dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w rozdziale 2 przedmiotowej ustawy "Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego" pozwala interpretować przepis, iż dodatek wychowawczy jest związany z zasiłkiem rodzinnym przyznawanym na każde dziecko, a zatem skoro zasiłek przyznany został na obje córki to dodatek wychowawczy powinien być podwojony stosownie do każdego zasiłku rodzinnego. Skarżąca wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 848/07, zgodnie z którym uznano uprawnienie do przyznanych dwóch zasiłków rodzinnych dwa dodatki z tytułu opieki nad każdym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, tj. dodatek w łącznej wysokości 800 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Istotą sporu jest ustalenie, czy przyznany skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dwójki dzieci, urodzonych w czasie jednego porodu, przyznany został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a więc czy jest to rodzaj ekwiwalentu dla osoby korzystającej z tego urlopu, a jego wysokość została ściśle określona w ustawie czy też powinien być dwa razy większy gdyż jest on związany nierozłącznie z każdym zasiłkiem przyznawanym na każde dziecko, z uwagi na umieszczenie przepisów odnośnie do wymienionego dodatku w rozdziale "Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego" ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca postawiła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (dalej: u.s.r.) przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że urodzenie więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu uprawnia wyłącznie do jednego dodatku wychowawczego w wysokości 400 zł. Podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów winna prowadzić do uznania, że dodatek wychowawczy przysługuje na każde dziecko, z ciąży mnogiej. Ma więc prawo do otrzymywania dodatku wychowawczego w kwocie 800 zł.; Zarzut skarżącej naruszenia prawa przez organy jest niesłuszny. Na wstępie należy podnieść, że interpretując przepisy art. 10 ust 1 i 2 u.s.r. zgodnie z którym przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie ma wątpliwości co do jasnego rozumienia treści przepisów. Osobie spełniającej warunki do przyznania tego dodatku należy się dodatek w kwocie 400zł. Dodatek stanowi wsparcie finansowe dla osób , które sprawują osobistą opiekę nad dzieckiem nie podejmując zatrudnienia czy też mając możliwość jej sprawowania podczas wykonywania pracy. Interpretacja językowa przepisu nie jest sporna, bowiem skarżąca odnosi się do systematyki aktu prawnego, a to miejsca umieszczenia przedmiotowego przepisu w rozdziale "Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego" wywodząc z tego faktu inne rozumienie przepisu, a to że dodatek z tytuł opieki nad dzieckiem jest powiązany z zasiłkiem rodzinnym, więc odnosi się do każdego dziecka w przypadku ciąży mnogiej. Przysługuje zatem prawo do wielokrotności tego dodatku, a w jej przypadku w związku z urodzeniem bliźniaczek do podwójnego dodatku wychowawczego. Odnosząc się zatem do meritum należy stwierdzić, że w orzecznictwie sądów wykładnia przepisów zasadniczo opiera się na interpretacji językowej. W państwie prawnym interpretator musi zawsze brać pod uwagę językowe znaczenie tekstu prawnego (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2000r., K 25/99), podobnie w uchwale Sądu Najwyższego z 17 marca 1996r., III CZP 24/96, w której stwierdzono, że wykładnia językowa (gramatyczno-słownikowa) jest pierwszym i wstępnym etapem egzegezy tekstu normatywnego. Podobnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 grudnia 2000r. stwierdzając, że wśród możliwych reguł interpretacyjnych tekstów normatywnych pierwszeństwo ma wykładnia językowa. W tym kontekście należy przywołać zasad clara non sunt interpretanda, która wprost odnosi się do wykładni językowej oznacza, że nie wolno poddawać wykładni systemowej lub funkcjonalnej przepisu, którego sens językowy jest jasny. W ocenie Sądu, artykuł 10 ustęp 1 i 2 u.s r. ustala w sposób jednoznaczny i kategoryczny kwotę przysługującego świadczenia, nie dając organowi żadnych uprawnień do określenia jej w innej wysokości i nie uzależniając w żaden sposób kwoty dodatku od ilości dzieci wychowywanych przez osobę uprawnioną do jego uzyskania. Zrozumienie treści powyższego przepisu nie nasuwa wątpliwości i nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych, poza zwykłą wykładnią gramatyczną. Nie ulega żadnych wątpliwości że przedmiotowy dodatek stanowi wsparcie dla osób które sprawują osobistą opiekę dzieckiem nie podejmując zatrudnienia czy też mają możliwość jej sprawowania podczas wykonywania pracy. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela w pełni argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zawartą w wyroku z dnia 5 grudnia 2006 r., w sprawie II SA/Ol 837/06 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2012r., w sprawie VIII SA/Wa 152/12 Wysokość dodatku nie podlega więc zróżnicowaniu, a wyłącznym elementem faworyzującym osoby opiekujące się większą liczbą dzieci w okresie korzystania z urlopu wychowawczego jest wydłużony okres przysługiwania comiesięcznej kwoty tego dodatku (por. Świadczenia rodzinne. Komentarz. Aneta Korcz-Maciejko, Wojciech Maciejko, Warszawa 2009 r., s.253). Tak sformułowana norma prawna, jak w art. 10 ust. 1 i 2 u.s r., powoduje zatem związanie organu jej treścią. Związanie dodatku wychowawczego z zasiłkiem rodzinnym, przyznawanym na każde dziecko, w ocenie Sądu byłoby niezgodne z językowym brzmieniem przepisu, za daleko idące. Gdyby ustawodawca przewidział inne rozwiązanie, a więc przyznanie przedmiotowego dodatku w kwocie określonej na każde dziecko (ust. 2), wynikałoby to z przyjętej w tym zakresie regulacji prawnej. Dla przykładu wskazać należy, iż rozwiązanie takie zostało sformułowane w odniesieniu do dodatku z tytułu urodzenia więcej niż jednego dziecka w czasie jednego porodu (art. 9 ust. 1 i ust. 4 u.s.r.), dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 11 "a" ust. 1 i 3 u.s.r.), dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (art. 14 ust. 1 i 2 u.s.r.). Natomiast w zakresie dodatku z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego ustawodawca takiej możliwości nie przewidział. W tych stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, iż organy obu instancji prawidłowo określiły skarżącej kwotę przyznanego miesięcznie świadczenia, tj. dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w przypadku dwójki dzieci urodzonych w czasie jednego porodu w kwocie 400 zł miesięcznie. Wydane w tym przedmiocie decyzje są zgodne z regulacją zawartą w art. 10 ust. 1 i 2 u.s.r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odnosząc się do argumentu skargi dotyczącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 24 stycznia 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 848/07, który wedle oceny skarżącej uzasadnia przyznanie przedmiotowego dodatku w kwocie po 400 zł. na każde dziecko, nie podziela zawartego w tym wyroku stanowiska , uznając je w aktualnym stanie za nieuzasadnione. Wyrok ten zgodnie z art. 153 p.p.s.a. – a contrario - nie wiąże w innej sprawie, innych sądów, ani organów. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.