VII SA/Wa 1040/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-23
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i dwuinstancyjności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności (art. 15, 138 k.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie ocenił prawidłowości zakwalifikowania robót jako samowoli budowlanej i nie zbadał, czy naruszenie prawa miało charakter rażący, co skutkowało uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. S. i J. S. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową i nadbudową budynku gospodarczego. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że roboty zostały wykonane pomimo wstrzymania ich postanowieniem PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nie wyjaśniły należycie okoliczności sprawy i nie oceniły prawidłowo kwalifikacji robót oraz charakteru naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. S. i J. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi J. S. i J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. S. i J. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygnatura akt VII SA/Wa 1040/12
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 157 § 2 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 201O r., nakazującą J. S. i J. S. rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową i nadbudową budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...].
J. S. i J. S. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r.
Po dokonaniu analizy akt sprawy organ nadzorczy przypomniał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady stabilności rozstrzygnięć, dlatego też może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy w sposób bezsporny ustalono istnienie przyczyny powodującej jej nieważność, określonej w art. 156 § 1 Kpa.
Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wówczas, gdy stwierdzi, że wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Katalog podstaw stwierdzenia nieważności decyzji zawarty w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. ma charakter zamknięty, co oznacza, iż nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności decyzji z powodu zaistnienia innego naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy.
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne i przyjmowane w nim kryteria uznania naruszenia prawa za rażące organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie istniały żadne przeszkody zarówno natury prawnej, jak i technicznej powodujące niewykonalność rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową i nadbudową budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...].
Zdaniem GINB nie można również przyjąć, że nałożenie obowiązku wykonania rozbiórki rażąco narusza prawo, gdyż został on wydany z uwagi na wykonywanie robót budowlanych pomimo ich wstrzymania. Z rażącym naruszeniem prawa mamy bowiem do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Taka sytuacja nie miała zaś miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Istota rozważań dotyczących rażącego naruszenia prawa sprowadza się do kwestii, czy w zaistniałym stanie faktycznym można rzeczywiście dopatrzyć się takiego naruszenie prawa, w wyniku którego powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że w postępowaniu nieważnościowym organ nadzorczy orzeka na podstawie stanu faktycznego z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności a nie zdarzeń i okoliczności, które nastąpiły po wydaniu decyzji.
Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1984 r., udzielono J. S. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o wymiarach 4,40 x 1Om, parterowego, z dachem jednospadowym, ze spadkiem w kierunku działki własnej.
Kontrola przeprowadzona przez PINB w [...] w dniu [...] sierpnia 201O r. wykazała, że na dzień kontroli wykonane były "trzy słupy żelbetowe w części parterowej podciągi, strop i schody żelbetowe jednobiegowe na zewnątrz budynku. Nad częścią parterową realizowany jest strych użytkowy, z którego wynika, że będzie on dwuspadowy ze spadkiem na działkę własną. Budynek gospodarczy Państwa S. usytuowany jest 40 cm w kierunku południowym względem budynku mieszkalnego Państwa K.. Budynek posiada wymiary 10,50 x 4,48m. Natomiast część rozbudowana ma wymiary 10,50 x 2,11 m. oraz schody zewnętrzne: 1,07m. szerokości i 6,30m długości wraz z podestem. Na dzień dzisiejszy inwestor na prowadzony zakres robót nie posiada stosownego pozwolenia na budowę".
Mając na uwadze powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wstrzymał inwestorom J. S. i J. S. wykonywanie robót budowlanych, związanych z realizacją rozbudowy i nadbudowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...]położonej w miejscowości [...], nakazał zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentów mających na celu doprowadzenie wybudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania ww. postanowienia.
W związku z przedłożeniem w dniu 23 września 2011 r. przez J. S. niekompletnych dokumentów, postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., PINB w [...] nałożył na inwestorów obowiązek ich poprawienia w terminie do 15 grudnia 2010 r.
Podczas oględzin obiektu budowlanego, przeprowadzonych przez PINB w [...] w dniu [...] listopada 201O r. stwierdzono, że " na dzień dzisiejszy wykonana jest konstrukcja dachu, położona folia dachowa oraz przybite łaty. Inwestor oświadcza, że w związku z przedłużającymi się formalnościami takimi jak otrzymanie decyzji o warunkach zabudowy jak również stanowiskiem sąsiada, że będzie odwoływał się do skutku, zmuszony był do wykonania konstrukcji dachowej i przykrycia folią w celu zabezpieczenia budynku przed dewastacją".
Skoro pomimo wstrzymania ww. postanowieniem wykonywania robót budowlanych przy rozbudowie i nadbudowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], inwestor kontynuował budowę, organ I instancji prawidłowo zastosował przepis 5Oa pkt 1 Prawa budowlanego.
Bezspornym w sprawie jest fakt, że powiatowy organ nadzoru budowlanego postanowieniem wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez skarżących polegające na rozbudowie i nadbudowie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] oraz zobowiązał inwestorów do złożenia w organie dokumentów mających na celu doprowadzenie wybudowanego budynku do stanu zgodnego z prawem. Nie ulega również wątpliwości, że mimo wstrzymania robót budowlanych skarżący wykonali konstrukcję dachu, położyli folię dachową oraz przybili łaty. Potwierdza to protokół z oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji. W toku tych oględzin J. S. wskazał, że roboty budowlane przy pokryciu dachu prowadzone były po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w związku z przedłużającymi się formalnościami takimi jak otrzymanie decyzji o warunkach zabudowy jak również stanowiskiem sąsiada, że będzie odwoływał się do skutku.
Okoliczność taka wypełnia dyspozycję przepisu art. 50a ust. 1 Prawa budowlanego.
Konkludując, organ stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Została bowiem wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej uprzednio inną decyzją ostateczną, została skierowana do podmiotów będących stronami postępowania i nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, jest wykonalna, zaś jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą. Powyższa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r., nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na skutek wniosku J. S. o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. Podkreślił przy tym, że w okolicznościach sprawy spełnione zostały przesłanki z art. 50a Prawa budowlanego albowiem inwestor nie zastosował się do zakazów zawartych w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. o wstrzymaniu robot budowlanych.
J. i J. S. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W jej uzasadnieniu wskazali, że decyzja ta nie uwzględniła ich argumentacji. Podkreślili, że budynek gospodarczy realizowany był w oparciu o wydane pozwolenie na budowę. W pierwszym etapie stanowił zaplecze do budowy budynku mieszkalnego. Z uwagi na brak środków finansowych wykonano prowizoryczny dach i zamknięcie otworów okiennych i drzwiowych, a dalsze roboty wykonywane były sukcesywnie w miarę posiadanych środków. Budowa trwa ponad 25 lat. W 2010 r. przy okazji zmiany dachu z prowizorycznego na docelowy wykonali poddasze. W tym celu na powyższą zmianę opracowana została dokumentacja techniczna.
Skarżący podnieśli, że organ w sposób nieprawidłowy potraktował wykonywane przez nich roboty jako samowolę budowlaną i wstrzymał roboty budowlane. Podali także, że odległość usytuowania budynku gospodarczego 40 cm w kierunku południowym względem budynku pp. K. jest spowodowana tym, że to sąsiad zlokalizował swój budynek niezgodnie z uzyskanym pozwoleniem na budowę. Ponieważ sąsiedzi wnieśli odwołanie od decyzji ustalającej warunki zabudowy konieczne było – w ich ocenie – zabezpieczenie robót przed czynnikami atmosferycznymi (deszcz i śnieg) i to było przyczyną kontynuacji wykonywania robót pomimo postanowienia o ich wstrzymaniu.
Wskazali także na naruszenie art. 64 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Dnia 27 czerwca 2011 r. J. S. i J. S. złożyli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Postanowieniem z dnia 1 października 2011 r. Sąd ten zawiesił postępowanie w sprawie w oparciu o art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej. P.p.s.a. )
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są słuszne.
Jak podkreślił organ administracji zaskarżona decyzja została wydana w jedyny z nadzwyczajnych postępowań – postępowaniu nieważnościowym. Zadaniem organu prowadzącego takie postępowanie jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie – o stwierdzenie nieważności decyzji - ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjnoprawnego.
Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki jakie wywołuje ostateczna decyzja. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652 oraz z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09, LEX nr 746680) . Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną .
Pokreślenia także wymaga, że obowiązkiem organu administracji – niezależnie od tego czy prowadzi postępowanie w trybie zwykłym czy też nadzwyczajnym – jest należyte wyjaśnienie okoliczności sprawy, oraz załatwienie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Jednocześnie zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. wskazuje na obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego, oraz ocena czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powyższej zasady postępowania.
Kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została wydana w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. z art. 50a ust. 1 Prawa budowlanego, przy czym organ nakazał J. i J. S. rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z rozbudową i nadbudową budynku gospodarczego zrealizowanego na działce nr ew. [...]w m. [...]. Zgodnie z treścią ostatniego z tych przepisów organ – w przypadku wykonywania robót budowlanych pomimo wstrzymania ich wykonania postanowieniem, o którym mowa w art. 48 ust. 2 lub 49b ust. 2 nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
Rację ma organ prowadzący postępowanie nadzorcze, że przepis ten ma charakter związany. Oznacza to, że jeżeli organ stwierdzi, iż roboty budowlane, pomimo doręczenia postanowienia o wstrzymaniu ich wykonania, są w dalszym ciągu prowadzone obowiązkiem jego będzie wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części.
A zatem ażeby po stronie organu powstał omawiany obowiązek niezbędnym jest zaistnienie kilku przesłanek. I tak: po pierwsze organ musi ustalić ponad wszelką wątpliwość, że prowadzone bez uprzedniego pozwolenia na budowę roboty budowlane mieszczą się w kategorii robót, o których mowa w art. 48 (lub 49b) Prawa budowlanego, po drugie: ustalenia wymaga czy zostało w sposób prawidłowy wydane i doręczone postanowienie w oparciu o art. 48 ust. 2 tego prawa i wreszcie po trzecie czy adresat postanowienia nie zastosował się do obowiązku wymienionego tym postanowieniem. Z literalnego brzmienia art. 50a ustawy Prawo budowlane jednoznacznie wynika, że ażeby organ mógł zastosować daleko idący rygor wynikający z tego przepisu przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Gdyby bowiem organ ustalił, że prowadzone samowolnie roboty budowlane stanowią inny przypadek niż określony w art. 48 i 49b omaw. prawa (to jest podlegający legalizacji w oparciu o art. 50 i 51 tego Prawa) winien – przy spełnieniu pozostałych przesłanek - zastosować rygor wymieniony w art. 50a pkt 2 tej ustawy. Powyższe wskazuje, że sposób zakwalifikowania samowolnie wykonywanych robót budowlanych ma priorytetowe znaczenie również dla prawidłowego zastosowania art. 50a pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego. Analiza tych przepisów prowadzi bowiem do wniosku, że inny jest zakres rozbiórki, którą może nakazać organ nadzoru budowlanego w przypadku niezastosowania się do postanowienia wydanego w oparciu o art. 48 ust. 2 omaw. Prawa a inny w przypadku gdy jego podstawą prawną jest art. 50 ust. 1.
Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że organ orzekający w niniejszej sprawie nie ocenił czy organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zastosowały, do wykonanych robót budowlanych, tryb określony w art. 48 Prawa budowlanego. Jak wynika z akt sprawy budynek gospodarczy został zrealizowany na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1984r. o pozwoleniu na budowę, w którym określono, że ma on być budynkiem parterowym, z dachem jednospadowym, o wskazanych wymiarach. Niewątpliwie – jak wynika z akt sprawy – w chwili kontroli z dnia 19 sierpnia 2010 r. przedmiotowy budynek realizowany był w innym kształcie i wymiarach niż wynikało to z pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku gospodarczego przyjmując, że na przedmiotowe roboty inwestorzy winni posiadać pozwolenie na budowę. Tymczasem organ w żaden sposób nie ocenił, naruszając tym samym art. 80 k.p.a. - czy materiał dowodowy zgromadzony przez organy prowadzące postępowanie w trybie zwykłym dawał podstawę do takiego stwierdzenia. Należy wszak zwrócić uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pismo Starosty Powiatowego skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 kwietnia 2011 r. z którego wynika, że w posiadanych zasobach archiwalnych brak jest dokumentów dotyczących udzielenia pozwoleń, rejestrów wydawanych dzienników budowy, zawiadomień o oddaniu do użytku i utrzymanie obiektów budowlanych w okresie od 1984 roku do 30 września 1999 r., a jedyną przesłanką odzwierciedlającą że budynek gospodarczy J. S. został przekazany do użytku jest ewidencja ruchu budowlanego w gospodarce nieuspołecznionej, która jednak nie stanowi dokumentu w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Jednocześnie organ w tym piśmie stwierdził, że kserokopia dziennika budowy, który znajduje się w aktach sprawy dla budynku gospodarczego wg projektu indywidualnego nie posiada pieczątki ani żadnej adnotacji urzędowej, że dziennik ten został wydany przez właściwy organ.
Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się poświadczony za zgodność z oryginałem fragment dziennika budowy, przy czym należy zauważyć, że "organ poświadczający" nie wskazał, że poświadcza kserokopię tego dziennika a nadto, że brak jest podpisu jakiegokolwiek pracownika, co czyniłoby to poświadczenie prawidłowym. W konsekwencji Sąd nie może ocenić prawidłowości twierdzeń organu co do nieprawidłowości i niewiarygodności dokumentu jakim jest dziennik budowy.
Niezależnie od powyższego uszło uwadze organu, że za dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). A zatem obowiązkiem organu administracji prowadzącego postępowanie nadzorcze była ocena czy całokształt dowodów zebranych w postępowaniu zwyczajnym wskazuje na prawidłową kwalifikację wykonywanych robót. Gdyby bowiem organ ocenił, że budynek gospodarczy nie został oddany do użytkowania albowiem de facto jego budowa nigdy nie została zakończona, to winien rozważyć czy wykonywane w ramach "samowoli" budowlanej roboty nie należy potraktować jako istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego a w konsekwencji doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem winno było odbywać się w trybie art. 50 – 51 ustawy - Prawo budowlane. Takie ustalenia prowadzić musiały konsekwentnie do rozważenia czy w sprawie winien mieć zastosowanie art. 50a pkt 1 tej ustawy a jeśli nie, to czy naruszenie tego przepisu – wobec powyższych ocen miało charakter rażący.
Jedynie na marginesie niniejszych rozważań zaznaczyć należy, że skarżący wskazywali na powyższe już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, jednakże Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się do podniesionych zarzutów. Powyższe wskazuje dodatkowo, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 i 138 k.p.a. która nakazuje organowi administracji ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę a nie poprzestać na kontroli decyzji wydanej przez organ orzekający po raz pierwszy. Powyższe wskazuje, że zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. albowiem organ nie wskazał w uzasadnieniu przyczyn, dla których uznał, że organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy zastosowały do prowadzonych robót budowlanych tryb określony w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Natomiast nie można podzielić stanowiska skarżących, że roboty budowlane, które wykonali po doręczeniu im postanowienia o nakazie ich wstrzymania, miały jedynie charakter zabezpieczający. Opis robót jednoznacznie wskazuje, że wykraczały one poza charakter takich prac.
Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie, bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, to jest z naruszeniem szeregu przepisów postępowania a to art. 7, 77 § 1, 107 § 3, 80 k.p.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji należało ją wyeliminować z obrotu prawnego.
Organ ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie ocenić czy [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zakwalifikował prowadzone roboty jako nadbudowę i rozbudowę budynku gospodarczego, do których ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, czy też należało je potraktować jako istotne odstępstwo od projektu budowlanego a w tej sytuacji obowiązkiem organu nadzoru będzie ocena czy prawidłowo zostały zastosowane przepisy art. 50a i czy ewentualne naruszenie ma charakter rażący. Przy ocenie charakteru naruszenia prawa organ weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną, w szczególności co do konieczności zaistnienia wskazanych wyżej 3 przesłanek uzasadniających przyjęcie, że naruszenie prawa ma charakter rażący.
Z tych względów – w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 i 205 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło