IV SA/Wa 1214/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-23

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Alina Balicka, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i wymierzając surowszą karę pieniężną, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.)?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uchylając decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego i wymierzając skarżącemu karę pieniężną w wyższej wysokości, naruszył art. 139 k.p.a. (zakaz reformationis in peius), ponieważ nie wykazał, aby decyzja organu pierwszej instancji rażąco naruszała prawo lub interes społeczny. Zwykłe naruszenie prawa nie uprawnia organu odwoławczego do orzekania na niekorzyść strony odwołującej się. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej wymierzonej skarżącemu, będącemu armatorem statku rybackiego, za naruszenie przepisów o rybołówstwie, w szczególności za połowy dorsza w okresie obowiązywania zakazu. Okręgowy Inspektor Rybołówstwa Morskiego nałożył karę 20 000 zł. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpoznaniu odwołania, uchylił decyzję Inspektora i wymierzył karę 100 000 zł, uznając, że kara 20 000 zł dotyczyła tylko jednego naruszenia, podczas gdy skarżący dokonał pięciu rejsów połowowych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zakazu reformationis in peius. WSA uchylił decyzję Ministra.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o rybołówstwie 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego P. J. kwotę 5.617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej "Minister"), po rozpoznaniu odwołania P. J. (dalej "skarżącego") uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w S. (dalej "Inspektor") z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] i wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 100 000 (stu tysięcy) złotych. II. Zaskarżona decyzja Ministra zapadła w przedstawionym niżej stanie faktycznym: 1. Decyzją z [...] listopada 2009 r. Inspektor nałożył na skarżącego, będącego armatorem statku rybackiego [...] o długości całkowitej większej niż 10 m, karę pieniężną w kwocie 20 000 (dwudziestu tysięcy) złotych. Inspektor nałożył karę za wykonanie przez stronę, we wskazanych dniach września i października 2007 r., łącznie pięciu rejsów połowowych, podczas których złowiono dorsze w podobszarze 25 Morza Bałtyckiego. Fakt połowów dorsza potwierdziły karty dziennika połowowego statku rybackiego i dokumenty sprzedaży produktów rybnych. Inspektor stwierdził, że dokonując połowów strona naruszyła przepisy Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej (WPRUE), a konkretnie art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 804/2007 z dnia 9 lipca 2007 r. ustanawiającego zakaz połowów dorsza w Morzu Bałtyckim (podobszary 25-32, wody WE) przez statki pływające pod banderą Polski (Dz. U. UE z 10 lipca 2007 r., L 180, s. 3) dalej "rozporządzenie nr 804/2007", które weszło w życie 11 lipca 2007 r. i obowiązywało do 31 grudnia 2007 r. Art. 2 ustanowił m.in. zakaz połowu dorsza w pod obszarach 25-32 Morza Bałtyckiego przez statki pływające pod banderą Polski. Nie budziło wątpliwości, że strona naruszyła wspominany zakaz, więc za to naruszenie prawa zasadnie nałożono na nią karę. Wysokość nałożonej kary miarkowano stosownie do okoliczności sprawy (m.in. strona po raz pierwszy dopuściła się naruszenia prawa w tym zakresie). 2. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Inspektora Minister, decyzją z [...] sierpnia 2010 r., uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i w oparciu o te same ustalenia stanu faktycznego sprawy, wymierzył stronie karę pieniężną w kwocie 100.000 zł. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że strona wykonała pięć rejsów połowowych, a przewidziana w rozporządzeniu kara w kwocie 20.000 zł dotyczy jednego naruszenia (rejsu), więc należało ją dostosować do liczby naruszeń (rejsów). Organ pierwszej instancji orzekł o pięciu naruszeniach - łącząc kilka spraw w jedną- zaś karę wymierzył za jedno z nich. W ocenie Ministra takie rozstrzygnięcie należało uchylić, ponieważ godziło w konstytucyjne zasady równości i sprawiedliwości, a także było niezgodne z interesem społecznym. Minister wyjaśnił, że rozporządzenie nr 804/2007 ustanawiające zakaz połowów dorsza w Bałtyku przez polskie statki obowiązywało w Polsce bezpośrednio. Oznaczało to, że nawet w sytuacji, gdy strona posiadała specjalne zezwolenie połowowe i nie wyczerpała określonego w nim limitu połowowego na dorsza, to w świetle zakazu uprawnienie do połowów nie było prawnie skuteczne; nie mogło być wykonywane mimo niewygaszenia zezwolenia. Minister podał również, że zakaz połowów dorsza w Bałtyku przez polskie statki był podyktowany stwierdzonym przez Komisję wyczerpaniem i trzykrotnym przekroczeniem przez polskich rybaków ogólnej kwoty limitu połowowego przyznanej Polsce na rok 2007. III. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. J. Zaskarżonym decyzjom zarzucił: - naruszenie prawa procesowego art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej "k.p.a." w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, polegające na niedokonaniu jakichkolwiek ustaleń w zakresie wyczerpania bądź niewyczerpania ogólnej kwoty połowowej za 2007r. w momencie dokonywania przez skarżącego rejsów połowowych, w szczególności nie powołanie biegłego, nie przeprowadzenie dowodu z oficjalnych rejestrów połowowych, treści skargi Rzeczypospolitej Polskiej przeciwko Komisji Europejskiej oraz oficjalnych stanowisk Ministerstwa w 2007r., - naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz. U. Nr 62, poz. 574 ze zm.) dalej: "ustawa o rybołówstwie" w zw. z § 2 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie (Dz. U. Nr 76, poz. 671) poprzez ich zastosowanie, w sytuacji gdy nie zaistniała przesłanka odpowiedzialności z tych przepisów w postaci wyczerpania ogólnej kwoty połowowej; - naruszenie prawa procesowego art. 16 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie okoliczności, że inkryminowane połowy dokonywane były na podstawie niewyeliminowanych z obrotu prawnego ostatecznych decyzji administracyjnych w postaci licencji i specjalnego zezwolenia połowowego, - naruszenie przepisów postępowania art. 139 k.p.a. poprzez ukaranie skarżącego według przepisów przewidujących surowszą odpowiedzialność po uchyleniu przez Ministra decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego karą administracyjną objęte jest nie pojedyncze zachowanie, czy też jeden połów, lecz wykonywanie połowów sprzeczne z ustawą. W tej sytuacji połowy objęte różnymi postępowaniami musza być objęte jedna decyzją o karze. Organy ustalając karę nie dokonały jakichkolwiek ustaleń w zakresie stanu majątkowego skarżącego, posługując się dowolnie przyjętymi kryteriami. Suma nałożonych na skarżącego kar stanowi kwotę trudną do zapłaty dla przeciętnego obywatela. Na skutek ponownego rozpoznania spraw przez organ pierwszej instancji sytuacja skarżącego uległa pogorszeniu wobec wymierzenia surowszych kar, co nie powinno mieć miejsca ze względu na zakaz reformationis in peius. Zakaz ten dotyczy całego przebiegu postępowania, a nie wyłącznie jednej z jego faz. W odpowiedzi Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1837/10, oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra. Skarżący wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA") skargę kasacyjną od wyroku Sądu z dnia 22 listopada 2010 r. Wyrokiem z dnia 17 maja 2012 r. sygn. akt II GSK 539/11 NSA uchylił wyrok Sądu z dnia 22 listopada 2010 r. i przekazał Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając własne rozstrzygnięcie, NSA wskazał w szczególności, co następuje: 1. Decyzją odwoławczą Minister podwyższył wysokość kary za połowy dorsza wbrew omawianemu zakazowi. 2. W uzasadnieniu decyzji podwyższającej karę Minister powołał się na przepisy prawa materialnego, a konkretne § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie kar. 3. Według Ministra § 2 pkt 22 tego rozporządzenia należy interpretować w ten sposób, że karę w wysokości 20.000 zł. wymierza się za każdy rejs połowowy. W sytuacji gdy strona wykonała pięć rejsów połowowych, łącznie należało wymierzyć karę w wysokości 100.000 zł. To ewidentne pogorszenie sytuacji prawnej odwołującego się, zdaniem organu nie naruszyło art. 139 k.p.a., ponieważ nakładając na skarżącego karę 20.000 zł. za pięć deliktów, Inspektor rażąco naruszył § 2 pkt 22 rozporządzenia. W istocie wymierzył karę tylko za jeden połów. W ocenie Ministra organ pierwszej instancji naruszył też interes społeczny, traktując stronę łagodniej niż innych naruszających zakaz połowów w takich samych okolicznościach faktycznych. 4. W ocenie NSA decyzja Inspektora wydana na podstawie przepisu § 2 pkt 22 rozporządzenia w sprawie kar nie była dotknięta wadami określonymi w art. 139 k.p.a., uchylającymi zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się. 5. Przepis § 2 pkt 22 wspomnianego rozporządzenia stanowi, że wysokość kar wynosi od 20.000 zł do 110.000 zł - za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Karę nakłada się więc w tych granicach za "prowadzenie połowów", co wcale nie oznacza, jak tego chce Minister, że można ukarać karą 20.000 zł za każdy rejs połowowy. Interpretacji tego przypisu przyjętej przez organ pierwszej instancji nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa, ponieważ jest ona usprawiedliwiona na gruncie językowym. Nie ulega natomiast wątpliwości, że za rażące naruszenie prawa można uznać jedynie oczywiste, wyraźne pogwałcenie określonego przepisu prawnego. 6. Zdaniem NSA nie zachodzi w tej sprawie również druga, określona w art. 139 k.p.a. przesłanka uchylająca zakaz reformationis in peius (rażące naruszenie interesu społecznego). Nie sposób bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że w interesie społecznym (w interesie polskiego społeczeństwa) leży nakładanie na rybaków kar rażąco niewspółmiernych do wyrządzonych przez nich szkód materialnych i w rezultacie niszczących ich działalność gospodarczą. 7. Decyzja odwoławcza została wydana na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. według którego organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy (...). Sąd pierwszej instancji przyjął jednak, że ta decyzja ma charakter kasacyjny i w związku z tym organ odwoławczy nie był związany zakazem określonym w art. 139 k.p.a. Z treści decyzji wynika jednakże, że organ zmienił rozstrzygnięcia wydane w pierwszej instancji (podwyższył karę z 20.000 zł do 100.000 zł). W doktrynie prawa administracyjnego i orzecznictwie sądów administracyjnych nie podnosi się wątpliwości co do tego, że decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ma charakter reformatoryjny. Decyzję reformatoryjną wydaną na podstawie tego przepisu trzeba wyraźnie odróżnić od decyzji kasacyjnej, o której mowa w § 2 art. 138 k.p.a. Decyzji, którą organ odwoławczy jedynie uchyla zaskarżoną decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VII. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Innymi słowy, sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), cytowanej dalej jako "p.p.s.a.", wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez skarżącą stronę. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, niż naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten obejmuje wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. VIII. Sąd rozpatrzył ponownie skargę skarżącego na decyzję Ministra, albowiem pierwszy wyrok Sądu w niniejszej sprawie, tj. wyrok z dnia 22 listopada 2010 r. został uchylony wyrokiem NSA z dnia 17 maja 2012 r., a sprawa została przekazana Sądowi do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z uwagi na powyższe Sąd orzekający w sprawie ponownie uznaje się związanym w całości stanowiskiem NSA, zawartym w przywołanym wyroku. IX. Ponowna kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra prowadzi do wniosku, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art.139 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego. W kontekście kontroli legalności orzeczenia Ministra należy, w ślad za wydanym w sprawie wyrokiem NSA, wskazać w szczególności, co następuję: 1. Podstawą do wymierzenia skarżącemu kwestionowanych kar administracyjnych było naruszenie zakazu połowu dorsza, określonego w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 804/2007. Zakaz ten wprowadzono w wyniku wyczerpania ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na rok 2007. Akapit 3 preambuły tego rozporządzenia wskazuje, że połowy stada dorsza przez polskie statki rybackie w 2007r. trzykrotnie przekroczyły ilości zgłoszone przez Polskę i jej przyznane, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1941/2006. Nadto Komisja w akapicie 5 preambuły stwierdziła jednoznacznie, że połowy dorsza dokonywane w morzu Bałtyckim na samym tylko obszarze Bałtyku Wschodniego (podobszar 25-32) wyczerpały całą kwotę połowową przyznaną Polsce i należy bezzwłocznie zakazać połowu tego stada. 2. Podstawę dla uprawnień Komisji Europejskiej w zakresie ustalania wielkości dopuszczalnych połowów na akwenach unijnych, jak też stosowania środków zapobiegawczych przed poważnym zagrożeniem dla ochrony żywych zasobów wodnych oraz wprowadzenia zakazu działalności połowowej w przypadku, gdy została wyczerpana kwota przyznana danemu państwu członkowskiemu (art. 26 ust. 4), stanowiło Rozporządzenie Rady (WE) Nr 2371/2002 z dnia 20.12.2002r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki i rybołówstwa (Dz. U. L Nr 358 z 31.12.2002r). Stosownie bowiem do treści art. 26 w/w Rozporządzenia Komisja Europejska jest podmiotem odpowiadającym za ocenę i kontrolę stosowania zasad wspólnej polityki rybołówstwa przez Państwa Członkowskie. Treść art. 26 ust. 4 wskazuje, że Komisja uprawniona jest do wprowadzenia bezwzględnego zakazu działalności połowowej na podstawie dostępnych sobie informacji. W świetle zasady domniemania legalności działania instytucji stanowiących prawo nie można przyjąć, iż Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 804/2007 zostało wydane pomimo nieistnienia przewidzianych w art. 26 ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2371/2002 przesłanek. Konsekwentnym następstwem ustalonego przez Komisję znacznego przekroczenia kwot połowowych był kolejny akt normatywny - Rozporządzenie Rady (WE) Nr 338/2008 z dnia 14 kwietnia 2008r. (Dz.U. L Nr 107 z 17 kwietnia 2008r.) na podstawie którego ograniczono kwotę połowową przyznaną Polsce na kolejne lata. Ustalenia Komisji nie zostały dotychczas zmienione, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że były wadliwe. Nawet zaskarżenie Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 804/2007 do Europejskiego Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi przesłanki do niestosowania przepisów Rozporządzenia do czasu, gdy funkcjonuje w porządku prawnym. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest także podstaw do twierdzenia, że rozpoznając przedmiotową sprawę organ niedostatecznie ustalił i ocenił stan faktyczny, gdyż w rzeczywistości ustalił okoliczności faktyczne naruszenia przepisów o rybołówstwie w postaci prowadzenia połowów dorszy podczas obowiązującego zakazu wprowadzonego przez Komisję Europejską w związku z przekroczeniem ogólnej kwoty połowowej przyznanej Polsce na 2007r. Ustalenia dotyczące przekroczenia kwoty połowowej przez statki pływające pod polską banderą zostały dokonane przez Komisję Europejską na podstawie kontroli, które ujawniły nieprawidłowości w zakresie raportowanych danych. 3. Dla oceny obowiązywania zakazu określonego w art. 2 rozporządzenia nr 804/2007 nie ma żadnego znaczenia kwestia istnienia faktycznych przesłanek jego wprowadzenia, a więc wykazanie czy przyznana polskim rybakom na 2007 rok ogólna kwota połowowa dorsza na podobszary 25-32 Morza Bałtyckiego została faktycznie wyczerpana czy przekroczona. Okoliczności te nie podlegają dowodzeniu, ponieważ zostały ustalone w przepisach prawa (m.in. pkt 3 i 5 preambuły cyt. rozporządzenia i jego art. 1). Nie można podważyć obowiązującego przepisu prawa albo odmówić jego zastosowania przeprowadzając dowód na to, że nie było podstaw faktycznych do jego ustanowienia. Jeżeli zatem Komisja pozyskała dane o wyczerpaniu przez polskich rybaków ustalonego wcześniej limitu połowowego i stwierdziła jednocześnie, że limit ten został przekroczony, to mogła w świetle art. 26 ust. 4 rozporządzenia nr 2371/2002 natychmiast zatrzymać połowy, co uczyniła wprowadzając rozporządzeniem nr 804/2007 bezwzględny zakaz połowów. Należy wyjaśnić, że materiał dowodowy proponowany przez skarżącego nie podważyłby zakazu, dlatego Sąd nie uznał za zasadne dopuszczenia przedstawianego materiału dowodowego, ani odniesienia się do niego w prezentowanej argumentacji rozstrzygnięcia. Wnioskowane przez skarżącego dowody zmierzały do zakwestionowania legalności rozporządzenia nr 804/2007, nie wiązały się zaś z oceną zgodności z prawem decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nakładającej na armatora karę pieniężną. 4. W ustawodawstwie krajowym istnieje podstawa prawna do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie zakazu połowów dorsza wbrew rozporządzeniu. Art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy o rybołówstwie stanowi, że kto wykonuje rybołówstwo morskie statkiem rybackim z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej, podlega, w przypadku armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m - karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej pięćdziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z 21 kwietnia 2005 r., w którym w § 2 pkt 22 określił, że wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej przez armatora statku rybackiego o długości całkowitej równej albo większej niż 10 m wynosi od 20.000 zł do 110.000 zł - za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. Abstrahując od prawidłowości delegacji ustawowej i możliwości jej wykonania, trzeba mieć na uwadze, że karę pieniężną zgodnie z ustawą nakłada się za naruszenie przepisów ustawowych i WPRUE. Istniały więc podstawy prawne do tego, aby w stwierdzonym stanie faktycznym organ nałożył na P. J. karę za naruszenie zakazu określonego w art. 2 rozporządzenia nr 804/2007. 5. Uprawnienie nadane przez organ administracyjny zezwoleniem (licencją itp.) nie ma charakteru bezwzględnego i nie oznacza, że uprawniony z zezwolenia korzysta z tzw. prawa nabytego, w tym przypadku prawa nabytego do połowu dorsza w Bałtyku. Instytucja praw nabytych wyprowadzona w drodze wykładni z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) nie ma zastosowania do zezwoleń w obrocie gospodarczym. W szczególności nie ma zastosowania do specjalnej licencji połowowej i zezwolenia połowowego. W razie wprowadzenia zakazu połowów limity w nich określone przestają obowiązywać (nie są w związku z tym bezwzględne). W przypadku wytrzebienia dorsza z Bałtyku nabyte na podstawie zezwolenia prawo do połowów dorsza w tym morzu traci rację bytu. Ograniczenie uprawnienia wynikającego z zezwolenia musi być jednak sankcjonowane stosownym przepisem prawa. Takim przepisem prawa był art. 2 rozporządzenia nr 804/2007 gwarantujący ochronę dorsza w Bałtyku przed nadmiernymi połowami dokonanymi przez polskich rybaków. 6. Jak wskazuje art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Zwykłe naruszenie prawa zaskarżoną decyzją nie uprawnia organu odwoławczego do wydania decyzji na niekorzyść odwołującej się strony. Jeżeli więc uchybienie organu pierwszej instancji nie osiągnęło poziomu rażącego naruszenia prawa, organ odwoławczy powinien wówczas utrzymać w mocy taką wadliwą w ocenie tego organu decyzję, która jest korzystniejsza dla odwołującej się strony. Tylko rażące naruszenie prawa lub interesu społecznego czyni legalnym orzeczenie na niekorzyść strony. 7. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 139 k.p.a. to przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny. Ma ono miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i owo naruszenie prawa prowadzi do niemożności zaakceptowania takiej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Z kolei rażące naruszenie interesu społecznego nie jest samoistnym kryterium odstąpienia od zakazu wyrażonego w art. 139 k.p.a., ale wchodzi w grę dopiero wówczas, gdy w postępowaniu odwoławczym zostanie stwierdzona wadliwość decyzji, choćby nie w stopniu rażącym. 8. W rozpatrywanej sprawie Sąd, w ślad za szczegółową argumentacją Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdza, że w decyzji organu I instancji nie można się dopatrywać którejkolwiek z wad określonych w art. 139 k.p.a., uchylających zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się. 9. Orzeczenie w tej sytuacji przez Ministra na niekorzyść skarżącego, poprzez zwiększenie wymiaru kary, było wadliwe. 10. W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Ministra zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 139 k.p.a., które to naruszenie wpłynęło w istotny sposób na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję Ministra należało wyeliminować z obrotu pranego. W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Minister ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącego od decyzji Inspektora, z uwzględnieniem ocen zawartych powyżej. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło