II SA/Łd 345/12
WyrokWSA w Łodzi2012-10-23
Skład orzekający: Joanna Sekunda – Lenczewska, Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która przeznacza działki skarżącej pod parkingi i zieleń publiczną, zamiast funkcji mieszkaniowo-usługowej, narusza prawo własności i jest niezgodna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała rady gminy zatwierdzająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie narusza prawa. Przeznaczenie działek skarżącej pod parkingi i zieleń publiczną jest zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, które określa jedynie ogólne kierunki rozwoju, a nie szczegółowe przeznaczenie terenów. Ponadto, sąd stwierdził, że procedura planistyczna została przeprowadzona prawidłowo, a zarzuty dotyczące braku podstaw prawnych dla poszczególnych ustaleń planu lub ich niezgodności z przepisami szczególnymi nie znalazły potwierdzenia.Stan faktyczny
Skarżąca T. S. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w B. zatwierdzającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta B. Skarżąca zarzuciła, że plan narusza jej prawo własności, przeznaczając jej działki pod parkingi i zieleń publiczną, zamiast funkcji mieszkaniowo-usługowej, co jest sprzeczne ze studium uwarunkowań. Podniosła również szereg zarzutów dotyczących braku ustawowego upoważnienia dla poszczególnych zapisów planu oraz ich niezgodności z przepisami szczególnymi. Rada Miejska odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniosła o oddalenie skargi, argumentując prawidłowość procedury planistycznej i zgodność planu z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi T. S. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta B. – obszaru osiedla [...] - oddala skargę.
Uchwałą z dnia [...] nr [...] Rada Miejska w B. zatwierdziła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu miasta B. - obszaru osiedla A.
Pismem z dnia 27 stycznia 2012r. T. S. wezwała Radę Miejską w B. do usunięcia naruszeń prawa polegających na niezachowaniu procedury przy sporządzaniu planu oraz polegających na naruszeniu porządku prawnego dla poszczególnych ustaleń samego planu, zarówno pod względem ustaleń ogólnych, jak i odnoszących się do jednostki, która odpowiada obszarowi nieruchomości, oznaczonej w planie symbolem E12ZP,KS, obejmującej teren nieruchomości skarżącej. Zdaniem skarżącej:
1. § 9 ust. 1 planu został wydany bez ustawowego upoważnienia i stanowi uregulowanie, które wynika jako powszechnie obowiązujące bezpośrednio z ustawy;
2. § 9 ust. 2 planu został wydany bez ustawowego upoważnienia, bowiem ustawodawca w art. 15 ust. 2 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym upoważnia organ gminy do określenia jedynie "sposobu" i "terminu" tymczasowego zagospodarowania, bez prawa do stosowania zakazów w tym przedmiocie;
3. § 11 ust. 1 planu został wydany bez ustawowego upoważnienia, bowiem ustawodawca w art. 15 ust. 2 pkt 8 ww. ustawy upoważnia organ gminy do określenia jedynie "szczegółowych zasad scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym" bez stosowania zakazów podziału i scaleń;
4. § 12 pkt 4 planu został wydany bez ustawowego upoważnienia;
5. § 13 planu został wydany bez ustawowego upoważnienia, a zakres ustaleń regulowany jest wprost przepisami odrębnymi, wynikającymi z ustaw i aktów wykonawczych;
6. § 16 pkt 2a w zakresie zakazu stosowania węglowych nośników energii do celów grzewczych, bowiem ustalenie to zostało wydane bez ustawowego upoważnienia;
7. § 22 pkt 1 planu w zakresie ustalenia docelowego zaopatrzenia w ciepło z miejskiej sieci ciepłowniczej, bowiem ustalenie to zostało wydane bez ustawowego upoważnienia;
8. § 23 pkt 2 planu, bowiem ustalenie to zostało wydane bez ustawowego upoważnienia;
9. § 32 ust. 2 planu - ustalenie podstawowej funkcji dla jednostki E12ZP,KS planu poprzez pozbawienie jej funkcji mieszkaniowo-usługowej ustalonej obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B., przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia [...], nr [...]. W ocenie skarżącej ze Studium zagospodarowania przestrzennego miasta wynika, iż ustalono "utrzymanie dominującej funkcji jednostki jako zabudowy mieszkaniowej z usługami towarzyszącymi" (Tom II "Polityka przestrzenna-kierunki zagospodarowania", Rozdział II, dział 8.2.3).
Uchwałą z dnia [...], nr [...] Rada Miejska w B. odmówiła uwzględnienia ww. wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Wobec powyższego skargą z dnia 19 marca 2012r. T. S. zaskarżyła powołaną na wstępie uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...], nr [...], podnosząc zarzuty wskazane w wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa i w związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały jako rażąco naruszającej prawo oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż Osiedle A. zostało wybudowane w latach siedemdziesiątych. Obecnie jego budynki administrują spółdzielnie mieszkaniowe oraz wspólnoty. Wraz z budynkami posiadają do dyspozycji tereny wokół budynków, które powinny w pełnym zakresie zagwarantować mieszkańcom właściwą obsługę w zakresie użytkowania, natomiast Gmina ustalając w planie, że to właśnie teren jej działek ma zapewnić obsługę parkingową lub stanowić zieleń publiczną urządzoną naruszyła prawo skarżącej do decydowania o formie, w jakiej zamierza ona korzystać z działek.
Skarżąca wskazała, iż nieuwzględnienie jej uwagi do projektu planu Rada Miejska uzasadniła niewystarczającą ilością miejsc parkingowych dla znajdujących się w odległości około pół kilometra od jej działek banków, targowiska, ZUS-u i itp. przeróżnych działalności, które prowadzone są na podstawie ustalanych kiedyś przez gminę warunków zabudowy i planu zagospodarowania, a obecnie te zaniedbania Gmina zamierza rekompensować budową parkingu bądź urządzeniem zieleni kosztem jej prawa do decydowania o sposobie korzystania z własności, przy czym nie ma jasności, co i gdzie będzie realizowane.
Zdaniem skarżącej to właściciel obiektu użyteczności publicznej, czy np. targowiska ma obowiązek zapewnić miejsca parkingowe użytkownikom swoich nieruchomości we własnym zakresie. Gmina nie ma prawa z publicznych środków wyręczać ich od zapewnienia warunków użytkowania ich nieruchomości, tym bardziej, jeżeli ma się to odbyć kosztem prywatnej własności. Ponadto Rada Miejska w uzasadnieniu uchwały w przedmiocie rozpatrzenia uwagi do planu sporządziła doń załącznik graficzny, gdzie wrysowała ewentualny, możliwy do zabudowy teren działek skarżącej, wyjaśniając jednocześnie, że należałoby ustalić linię zabudowy, zapewniając ograniczenie szerokości 10m od pasa drogowego, biorąc pod uwagę odległości od granic działki, wynikające z przepisów szczególnych, a przesunięcie linii zabudowy od strony ulicy B. dokonane zostało w celu umożliwienia w przyszłości rozbudowania ulicy do dwujezdniowej i dwupasmowej. W ocenie skarżącej takie stanowisko jest sprzeczne z zapisem uchwalonego Studium, zgodnie z którym ulica B. jest drogą główną (G), która po zrealizowaniu obwodnicy miasta ma zostać drogą zbiorczą. Dla dróg głównych ustalone zostały następujące parametry: szerokość jezdni min. 7m oraz szerokość pasa drogowego min. 25m. Zapisy Studium nie wspominają jednak o tym, że planowane w przyszłości ograniczenie klasy drogi do zbiorczej ma powodować konieczność jej przebudowy poprzez wybudowanie drogi dwupasmowej i dwujezdniowej. Rada Miejska akceptując rysunek terenu działki skarżącej, na której możliwa byłaby zabudowa niedopuszczalnie ograniczyła linie zabudowy, zastrzegając, że czyni to na podstawie ustaw szczególnych, tymczasem w ocenie skarżącej przepisy nie ustalają dopuszczalnych odległości od działek, które nie są działkami budowlanymi, a te dla działek budowlanych wynoszą minimalnie 1,5m. Odległość zaś zabudowy od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi wojewódzkiej wynosi 8m, a nie jak ustaliła Rada Miejska - 10m od linii pasa drogowego. Przy takim ustaleniu zdaniem skarżącej teren działki możliwy do zabudowy diametralnie powiększa się w porównaniu z tym, bezprawnie okrojonym w planie przez Radę Miasta.
Skarżąca sprzeciwiła się ustaleniom planu, z których wynika, że jej działki mogą być wyłącznie wykorzystane jako zieleń i parkingi, podczas kiedy na terenie osiedla znajdują się już w pełni zaspakajające potrzeby mieszkańców parkingi i urządzone tereny zielone. W jej ocenie jeżeli mieszkańcom nie wystarcza parkingów, niechaj spółdzielnie i wspólnoty pozyskają kolejne tereny osiedla i realizują potrzeby swoich mieszkańców we własnym zakresie, jako właściciele budynków.
Zdaniem skarżącej ustalenie planu, z którego wynika, że podział nieruchomości jest możliwy jedynie w celu regulacji granic sąsiednich nieruchomości lub powiększenia działek sąsiednich, jest ustaleniem bez umocowania prawnego, bowiem organ Gminy ma co najwyżej prawo do określenia zasad i warunków podziału. W żadnym wypadku nie ma prawa wprowadzania zakazu podziału, o czym stanowi art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Z kolei w zakresie ustalającym zakaz stosowania ogrodzeń terenu skarżąca podniosła, iż w jej ocenie Gmina ma co najwyżej prawo do określenia ich gabarytów, standardów jakościowych i rodzaju materiałów budowlanych z jakich mogą zostać wykonane. W żadnym wypadku nie ma prawa wprowadzania zakazu stosowania - art. 15 ust. 3 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżąca stwierdziła, że Gmina nie ma nieograniczonego prawa do decydowania w przedmiocie sposobu zagospodarowania na swoim terenie. Zagospodarowanie to musi być uzasadnione rzeczywistymi potrzebami publicznymi. Gmina w ramach zadań własnych ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu, a uprawnienie to realizuje poprzez uchwalenie planu zagospodarowania. To uprawnienie gminy, określane często jako władztwo planistyczne oznacza, że Gmina samodzielnie rozstrzyga o zasadach zagospodarowania na swoim terenie, jednak nie może ono nosić cech dowolności działania. Rozstrzygnięcie o przeznaczeniu terenu i zasadach jego zagospodarowania musi być dokonane z uwzględnieniem obowiązujących przepisów i na zasadach określonych w ustawie. Skoro plan wraz z innymi ustawami kształtuje sposób wykonywania prawa własności i definiuje jego treść w zakresie wykorzystywania nieruchomości, to w związku z tym na Gminie spoczywa ciężar wykazania że ograniczenie prawa własności ma oparcie na normie ustawowej, uprawniającej Gminę do takiego, a nie innego działania. Prawnie wadliwymi ustaleniami planu są bowiem nie tylko te, które naruszają prawo, lecz także te, które są wynikiem nadużycia przysługujących Gminie uprawnień.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w B. wniosła o oddalenie skargi, jednocześnie wyjaśniając, iż do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu miasta B. - obszaru osiedla A. przystąpiono na podstawie uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...], nr [...]. Przeprowadzono pełną procedurę formalno-prawną, wymaganą przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r., nr 80, poz. 717 ze zm.). Prawidłowość przeprowadzenia powyższej procedury została pozytywnie oceniona przez Wojewodę [...] - czego wyrazem było skierowanie przedmiotowej uchwały do publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].
Następnie organ wyjaśnił, iż T. S. jest współwłaścicielką działek o numerach 249/14 i 455/10 (obręb [...]). Działki te, według projektu przedmiotowego planu miejscowego, znajdują się na terenie jednostki urbanistycznej oznaczonej symbolem E12KS,ZP o przeznaczeniu podstawowym: parkingi, zieleń publiczna, z możliwością realizacji: parkingów, dojść, dojazdów, zieleni urządzonej, stanowiącej przestrzeń publiczną, sieci infrastruktury technicznej jedynie jako podziemne (oprócz oświetlenia), tymczasowych obiektów usługowo-handlowych.
W odniesieniu do podnoszonych naruszeń prawa Rada Miejska wyjaśniła, iż § 9 ust. 1 ma swoje oparcie na podstawie przepisów art. 1 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych - i nie jest naruszeniem obowiązującego prawa.
Z kolei, odnośnie naruszeń art. 15 ust. 2 pkt 11 i pkt 8 ustawy o zagospodarowaniu i planowaniu przestrzennym organ wyjaśnił, iż treść planów stanowią ustalenia regulacyjne, dotyczące zagospodarowania przestrzennego zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, które mogą być uchwalone przez radę gminy jako przepisy powszechnie obowiązujące. Taki postulat, zgodnie z art.15 ust. 2 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego realizuje określenie szczególnych warunków i sposobów zagospodarowania terenów poprzez nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia. Zatem, jeżeli plan nie przewiduje: a) możliwości tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów - wtedy wprowadzane są zakazy; b) obszarów wymagających przeprowadzania scaleń i podziałów - wtedy w planie znajduje się zapis: "Na obszarze objętym planem nie ustala się możliwości przeprowadzania scaleń i podziałów, w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami – tak jak ma to miejsce w § 9 ust. 2 oraz § 11 ust. 1 planu miejscowego.
Następnie Rada Miejska podniosła, iż art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi normę o charakterze ius cogens, a więc możliwe jest pominięcie w planie miejscowym określonych ustaleń, np. dotyczących scalania i podziału nieruchomości w przypadku, gdy stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w nim ustaleń wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy, zatem ich brak w planie nie może stanowić o jego niezgodności z prawem. W ocenie organu wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy obowiązek określenia w planie miejscowym szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nie jest bezwzględny w odniesieniu do wszystkich terenów objętych planem miejscowym, a jedynie do obszarów, które w planie miejscowym zostały przewidziane do scalania i podziałów. W przypadku przedmiotowego planu miejscowego, stan faktyczny nie daje podstaw do zamieszczenia w nim ustaleń dotyczących szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału - obszar objęty planem to teren prawie (nieliczne, pojedyncze wolne działki usługowe) całkowicie zainwestowany istniejącą zabudową mieszkaniową wielo i jednorodzinną, usługową: usług komercyjnych i publicznych, zielenią towarzyszącą, parkingami itp. Wszystkie wymienione powyżej elementy stanowią tkankę osiedla A. - pod względem ilości mieszkańców, największego w mieście. Również ustalanie sposobu i terminu tymczasowego zagospodarowania terenów w przypadku obszaru istniejącego, zagospodarowanego osiedla mija się całkowicie z celem, który brał pod uwagę ustawodawca, redagując brzmienie art. 15 ust. 2 pkt 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W ocenie organu wskazane powyżej ustalenia przedmiotowego planu miejscowego nie mogą stanowić o jego niezgodności z prawem.
Odnośnie zarzutów skargi w przedmiocie niezgodności § 12 pkt 4, § 23 pkt 2, § 16 pkt 2a, § 22 pkt 1 planu miejscowego z obowiązującym prawem organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie określa się obowiązkowo zasady ochrony środowiska, zgodnie z § 4 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego plan musi zawierać ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska (poprzez wprowadzenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń) wynikające z potrzeb ochrony środowiska, o których mowa w szczególności w art. 72 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów (...) infrastruktury technicznej. W ocenie organu ww. ustalenia planu realizują wskazane wymagania ustawowe.
Następnie Rada Miejska przytoczyła treść § 13 planu miejscowego uznając, iż zakres określonych w tym przepisie ustaleń nie jest uregulowany wprost przepisami odrębnymi, bowiem art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nakłada obowiązek różnicowania terenów o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazując, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, co znajduje odzwierciedlenie w ustaleniach przedmiotowego planu miejscowego.
W kwestii naruszenia prawa w zakresie ustalenia podstawowej funkcji dla jednostki E12ZP,KS (parkingi i zieleń urządzona) planu poprzez pozbawienie jej funkcji mieszkaniowo-usługowej ustalonej w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B. organ wyjaśnił, że Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego - takim aktem jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Studium jest aktem określającym założenia lokalnej polityki przestrzennej, a jego ustalenia są wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Studium z założenia jest aktem elastycznym, który stwarza nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania miejscowego. W obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...], dla określenia kierunków rozwoju przestrzennego miasta dokonano podziału na 8 jednostek urbanistycznych - (te ustalenia zawarto w Rozdziale II "Kierunki zmian w strukturze przestrzennej miasta oraz w przeznaczeniu terenów wraz z wskaźnikami dotyczącymi zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy" dział 5. "Kształtowanie struktury przestrzennej poszczególnych jednostek urbanistycznych") - obszar osiedla A. położony jest w jednostce urbanistycznej B. W obrębie każdej z wydzielonych jednostek urbanistycznych wyznaczono tereny, przedstawione na rysunku studium, oznaczone symbolami, określającymi ich podstawowy kierunek przeznaczenia, dla których określono także dopuszczalny zakres i ograniczenia zmian (które to ustalenia zawarto w Rozdziale II "Kierunki zmian w strukturze przestrzennej miasta oraz w przeznaczeniu terenów wraz z wskaźnikami dotyczącymi zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy" dział 6 "Ustalenia szczegółowe dla poszczególnych rodzajów terenów"). Teren oznaczony w przedmiotowym planie miejscowym symbolem B6U leży w zasięgu obszaru przeznaczonego do urbanizacji: oznaczonego symbolem M - jako tereny zabudowy mieszkaniowej, o następujących ustaleniach szczegółowych:
a) podstawowy kierunek przeznaczenia terenów: - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna; - zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna; - usługi publiczne: kultury, oświaty, sportu, zdrowia, administracji; - zakłady rzemieślnicze; - obiekty zbiorowego zamieszkiwania; - obiekty sakralne; - drogi lokalne, dojazdowe; - ciągi piesze, ścieżki rowerowe; - parkingi i garaże, w tym podziemne i wielopoziomowe; - zieleń urządzona z urządzeniami sportowo-rekreacyjnymi, placami zabaw, zieleń
izolacyjna ;
b) dopuszczalny zakres zmian przeznaczenia: - usługi komercyjne o powierzchni sprzedaży do 2000 m2; - stacje paliw; - sieci, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej, o znaczeniu lokalnym oraz urządzenia służące ochronie środowiska i zdrowia ludzi;
c) ograniczenia zmian przeznaczenia:
- zakaz lokalizacji obiektów produkcyjnych, przemysłowych, handlu hurtowego, sprzedaży pojazdów i maszyn na otwartym powietrzu; - zakaz lokalizacji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej, o znaczeniu ponadlokalnym; - sieci infrastruktury technicznej jedynie jako podziemne.
W ocenie organu wyżej przytoczone ustalenia studium oznaczają, że tereny położone w zasięgu obszaru oznaczonego symbolem M (wg ustaleń studium), w planach miejscowych mogą mieć ustalone rodzaje przeznaczenia z katalogu, zawartego w punktach a i b - i przyjęcie każdego z nich będzie zgodne z ustaleniami przyjętymi w studium, a niedopuszczalnym jest ustalanie przeznaczeń zawartych w punkcie c. W ustaleniach zawartych w Rozdziale II "Kierunki ..." dział 8. "Ustalenia dla poszczególnych jednostek urbanistycznych" dla jednostki B w części 8.2.3. "Kierunki zagospodarowania przestrzennego" przyjęto "utrzymanie dominującej funkcji jednostki: zabudowy mieszkaniowej z usługami towarzyszącymi" -co oznacza, że na obszarze jednostki B dominującą funkcją jest zabudowa mieszkaniowa oraz obsługujące te zabudowę usługi - ale bez konkretnego wskazywania gdzie ma się znaleźć zabudowa usługowa, gdzie mieszkaniowa, gdzie mieszana mieszkaniowo-usługowa, a gdzie tereny np. parkingów, skwerów, zieleńców, dróg dojazdowych, ciągów pieszych itp. Zatem przyjęcie w ustaleniach przedmiotowego planu miejscowego dla jednostki E12ZP,KS przeznaczenia podstawowego parkingi, zieleń urządzona jest zgodne z kierunkami zagospodarowania ustalonymi w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Rada Miejska podniosła, że studium wskazuje jedynie na kierunki zagospodarowania o dużym stopniu ogólności. Zgodność planu ze studium nie oznacza bezrefleksyjnego powielania postanowień studium w projekcie planu, gdyż studium wiąże organ planistyczny co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej i właśnie w tym kontekście postanowienia planu muszą być zgodne z założeniami studium.
W odniesieniu do uwagi złożonej przez T. S. do projektu planu, dotyczącej zmiany projektowanego przeznaczenia terenów działek składającej uwagę, z terenów zieleni urządzonej i parkingów, na teren zabudowy usługowo-handlowej organ wyjaśnił, iż w tym zakresie naruszenie prawa nie zostało sprecyzowane. Uwaga waga ta nie została uwzględniona, najpierw przez Prezydenta Miasta (Zarządzeniem nr [...] z dnia [...]), a następnie w formie uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...]. Następnie organ zaznaczył, iż sporządzanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z zapisami art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polega przede wszystkim na wyznaczaniu liniami rozgraniczającymi terenów o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania - oraz wskazaniu tych funkcji i określeniu zasad zagospodarowania. Przy ustalaniu przeznaczenia terenów brane jest pod uwagę m.in. istniejące zagospodarowanie danego terenu oraz terenów przyległych oraz wynikające z istniejącego zagospodarowania zapotrzebowanie na poszczególne rodzaje terenów. Osiedle A. jest największym osiedlem mieszkaniowym w obszarze miasta, zabudowanym głównie budynkami mieszkalnymi wielorodzinnym o wysokościach 5 i 11 kondygnacji. Oprócz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, znajduje się tu również zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, usługowa o charakterze publicznym (szkoły, przedszkola, przychodnie itp.) oraz komercyjnym. W sytuacji, gdy jednym z głównych problemów osiedla, zdiagnozowanych na etapie sporządzania przedmiotowego planu miejscowego, jest brak wystarczającej ilości miejsc parkingowych - oczywistym wydaje się przeznaczanie niezabudowanych obszarów pod tereny parkingów wraz z zielenią urządzoną.
Następnie Rada Miejska wyjaśniła, iż wniosek do przedmiotowego projektu planu miejscowego z prośbą o przeznaczenie ich działek pod zabudowę usługowo-handlową wpłynął dnia 1 marca 2011 r. Wnioski, składane do projektu planu podlegają analizie na etapie sporządzania tego planu. Sporządzając projekt planu, zgodnie z delegacjami zawartymi w art. 15 ust 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stosuje się wymogi zawarte w § 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prezydent miasta decyduje o sposobie rozstrzygnięcia składanych wniosków, ważąc po jednej stronie korzyści wynikające z tych rozstrzygnięć dla poszczególnego mieszkańca miasta z korzyściami mieszkańców najbliższego otoczenia, całego osiedla czy też całego miasta. Rada Miejska zatwierdzając plan miejscowy wykorzystuje uprawnienia przyznane jej z mocy art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, realizując przepisy art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Odnośnie zarzutu naruszenia prawa przez ustalenie planu polegające na tym, że podział nieruchomości możliwy jest jedynie w celu regulacji granic sąsiednich nieruchomości lub powiększenia działek sąsiednich - ustalenie bez umocowania prawnego organ wyjaśnił, iż w przypadku, gdy plan miejscowy nie przewiduje możliwości dokonywania podziałów nieruchomości - niecelowym jest wprowadzanie zapisu, dotyczącego zasad i warunków podziału - dopuszcza się jedynie te podziały, których potrzeby dokonania nie można przewidzieć na etapie wykonywania projektu planu - właśnie w celu regulacji granic sąsiednich nieruchomości lub powiększenia działek sąsiednich (ten podział nie wymaga ustalenia dojazdów do nowopowstałych działek). Art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma zastosowanie w przypadku, jeżeli zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 1 wyznaczone są granice obszarów wymagających scaleń i podziałów nieruchomości - co w przypadku przedmiotowego planu miejscowego nie miało miejsca.
Z kolei podnoszone naruszenia prawa w zakresie ustalającym zakaz stosowania ogrodzeń terenu organ wyjaśnił, iż zapis powyższy został wprowadzony jako realizacja przepisu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy, poprzez wypełnienie obowiązku wskazanego w art. 15 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy określenia zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego oraz wymagań wynikających z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych (dla przedmiotowego terenu ustalono możliwość realizacji zieleni urządzonej jako przestrzeni publicznie dostępnej) w sposób wskazany w § 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Rady Miejskiej ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ogranicza prawo własności, a plan miejscowy jest aktem wykonującym ustawę. Gminie przysługuje prawo do przeznaczania terenu pod określone funkcje i ustalanie zasad zagospodarowania terenu, czyli tzw. władztwo planistyczne. Jest ono wprawdzie ograniczone przepisami, jednak zakres ochrony prawa własności nie jest bezwzględny, a gmina kształtując i prowadząc politykę przestrzenną na swoim terenie musi uwzględniać także interesy ogólnospołeczne. Powołując się na stanowisko doktryny i orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mogą naruszać interes prawny lub uprawnienie, ale musi się dziać w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym. Wprawdzie gmina wykonuje zadania publiczne we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność to jednak samodzielność gminy może być realizowana tylko w granicach dozwolonych prawem. Granicą tej samodzielności jest sprzeczność z prawem, a zatem rozstrzygniecie sprawy co do istoty inne, niż tego domaga się wyraźnie obowiązujący przepis - co zdaniem organu w przypadku wskazanych powyżej naruszeń prawa nie miało miejsca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 w skrócie P.p.s.a.), sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Stosownie natomiast do art. 147 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przeciwnym razie Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).
W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., nr 142 poz. 1591 ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zatem przesłanką skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę planistyczną, jest po pierwsze wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a po drugie wykazanie naruszenia posiadanego interesu prawnego.
W przedmiotowej sprawie niewątpliwie skarżąca skutecznie wyczerpała tryb wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bowiem poprzedziła wniesienie skargi stosownym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a następnie stosownie do art. 53 § 2 P.p.s.a. zachowała termin do wniesienia skargi. Z tego względu przedmiotem kontroli sądu jest to, czy w niniejszej sprawie skarżącej przysługiwał interes prawny, a jeżeli tak, to czy został on naruszony.
Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest norma prawa materialnego, zaś interes prawny niekoniecznie musi mieć podstawę w przepisach materialnych prawa administracyjnego. Naruszenie tego interesu następuje więc wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2009r., w sprawie o sygn. akt II OSK 205/09, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Osoba, legitymująca się prawem własności nieruchomości objętej zakresem zaskarżonej uchwały, posiada interes prawny w kwestionowaniu ustaleń w niej przyjętych. Granice zaskarżenia, wyznaczone w cytowanym art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym naruszeniem interesu prawnego wskazują zaś, iż Sąd może dokonywać oceny zaskarżonej uchwały tylko w zakresie wyznaczonym granicami przysługującego stronie skarżącej interesu prawnego, chyba że została naruszona procedura planistyczna. Wówczas, jeżeli sąd stwierdzi uchybienia od strony formalnej podjętej uchwały, zastosowanie ma art. 134 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z akt sprawy bezspornie skarżącej przysługuje interes prawny w zaskarżeniu wymienionej na wstępie uchwały, gdyż wynika on z prawa własności działek nr 455/10 i 249/14, które znajdują się na terenie jednostki urbanistycznej zaskarżonego planu miejscowego, oznaczonej symbolem E12KS,ZP.
Jednakże w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej uchwale tego rodzaju naruszeń prawa, które powodują, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie nieważności, zarówno od strony formalnej, jak i merytorycznej. Zdaniem Sądu procedura planistyczna w sprawie została przeprowadzona prawidłowo, stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012r., poz. 647, w skrócie u.p.z.p.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587), a szczególności wymogów § 12 tego rozporządzenia, co znajduje odzwierciedlenie w stosownych dokumentach akt sprawy.
Przede wszystkim wskazać należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (...) należy do zadań własnych gminy. W kompetencji do uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wyraża się samodzielność samorządu terytorialnego w rozwiązywaniu lokalnych zagadnień dotyczących zachowania ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, o których mowa w art. 7 ust.1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Wyraźną wolą ustawodawcy było pozostawienie organom gminy uprawnienia do uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego (aktów prawa miejscowego), przy jednoczesnym nałożeniu obowiązku przestrzegania reguł stanowienia prawa. Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, a jej samodzielność podlega ochronie sądowej. Samodzielność gminy może być bowiem realizowana tylko w granicach dozwolonych prawem. Stosownie bowiem do art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a zatem samodzielność gminy istnieje tylko w granicach prawa.
Wyłączna kompetencja gminy do planowania miejscowego wyraża się w samodzielnym kształtowaniu sposobu zagospodarowania obszaru podlegającego jej władztwu planistycznemu, pod warunkiem działania w granicach i na podstawie prawa i nie nadużywania tego władztwa. Z tego wynika, że plan zagospodarowania przestrzennego może wkraczać w sferę wykonywania prawa własności, a ponadto ustalać możliwość (lub zakaz) prawa zabudowy i zagospodarowania danej nieruchomości, a przez to określają granice interesu prawnego jednostki. Ustalenia planów zagospodarowania przestrzennego zawierają ograniczenia w zakresie władztwa nad gruntem. W tak wyznaczonych granicach właściciel może korzystać z gruntu, rozporządzać nim i dokonywać jego zabudowy.
Przechodząc zatem do oceny zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze należy podzielić je na dwie grupy. Pierwszą grupę stanowią zarzuty dotyczące ustaleń planu miejscowego określonych w Rozdziale 2 Ustalenia ogólne i Rozdziale 3 Infrastruktura techniczna, dotyczące wszystkich jednostek planistycznych, które dotyczą:
– wymogów w zakresie obrony cywilnej i ochrony przeciw pożarowej - § 9 ust. 1;
– zakazu tymczasowego zagospodarowania terenów, dla których w ustaleniach szczegółowych brak zapisu o takiej możliwości - § 9 ust. 2;
– możliwości przeprowadzania scaleń i podziałów w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami - § 11 ust. 1;
– nakazu selektywnego gromadzenia odpadów w ramach obowiązującego systemu utrzymania porządku i czystości w mieście - § 12 pkt 4 i § 23 pkt 2;
– zasady ochrony przed hałasem, określone w pkt 1-5 - § 13;
– ochrony powietrza atmosferycznego dla zabudowy nowej poprzez zakaz stosowania węglowych nośników energii do celów ogrzewczych i ustalenia docelowego zaopatrzenia w ciepło z miejskiej sieci ciepłowniczej - § 16 pkt 2a i § 22 ust. 1;
W odniesieniu do podnoszonych wyżej zarzutów należy stwierdzić, iż dotyczą one pewnych ogólnych założeń planu miejscowego. Natomiast jeżeli szczegółowe obowiązki wynikają z przepisów szczególnych, to ogólne nawiązanie do pewnych kwestii w miejscowym planie, które uregulowane są przepisami szczególnymi nie może powodować nieważności tego typu ustaleń, gdyż w żaden sposób nie narusza to obowiązującego prawa. Jeżeli zatem np. kwestie ochrony przeciwpożarowej reguluje ustawa z dnia 24 sierpnia 1994r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009r., nr 178, poz. 1380 ze zm.) i wydane na jej podstawie rozporządzenia, a miejscowy plan ogólnie stwierdza, że na obszarze objętym planem powinny być spełnione wymogi w zakresie ochrony przeciwpożarowej to stwierdzić należy, że skoro w tym zakresie zastosowanie mają przepisy powszechnie obowiązujące, to ogólne nawiązanie do nich w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wydaje się zbędne, co jednak nie oznacza, że konsekwencją tego jest naruszenie obowiązującego prawa. Umieszczony w zaskarżonej uchwale zapis dotyczący spełnienia wymogów obrony cywilnej i ochrony przeciwpożarowej jest tak ogólny, że w żaden sposób nie koliduje z obowiązującymi powszechnie przepisami.
Odnośnie natomiast kwestii związanych z zakazem tymczasowego zagospodarowania terenów oraz możliwości przeprowadzania scaleń i podziałów w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami należy zauważyć, że ustalenia planu w kwestionowanym zakresie odpowiadają regulacjom wynikającym z art. 15 ust. 2 pkt 8, 9 i 11 ustawy, zgodnie z którymi w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym, szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy oraz sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów. Powyższe kwestie realizuje się przez określenie szczególnych warunków i sposobów zagospodarowania terenów poprzez nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia. Podzielić należy w tym względzie pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 30 stycznia 2012r., sygn. akt II SA/Gl 896/11 (dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), który stwierdził, że art. 15 ust. 2 ustawy stanowi normę o charakterze ius cognes, a więc możliwe jest pominięcie w planie miejscowym określonych ustaleń, np. dotyczących scalania i podziału nieruchomości w przypadku, gdy stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia ich w planie. Wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy obowiązek określenia w planie miejscowym szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości nie jest bezwzględny w odniesieniu do wszystkich terenów objętych planem miejscowym, a jedynie dla obszarów, które w planie miejscowym zostały przewidziane do scalenia i podziałów. W taki też sposób należy rozumieć przywołany zapis planu w kontekście cytowanego przepisu, gdyż w tym wypadku "szczegółowe zasady i warunki" to również zakazy, danej kwestii dotyczące. Podobnie należy ocenić obowiązek wynikający z art. 15 ust. pkt 11 ustawy, bowiem brakowi możliwości tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenu odpowiada konieczność zastosowania określonych zakazów.
Plan miejscowy powinien zawierać obligatoryjne ustalenia, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, jeśli w terenie powstają okoliczności faktyczne uzasadniające dokonanie takich ustaleń. O ile natomiast stan faktyczny na obszarze objętym planem nie daje podstaw do zamieszczenia w nim ustaleń wymienionych w art. 15 ust. 2, to ich brak w planie nie może stanowić o jego niezgodności z prawem.
Odnośnie zarzutów skargi w przedmiocie niezgodności § 12 pkt 4 i § 23 pkt 2, a także § 16 pkt 2a oraz § 22 pkt 1 planu miejscowego z obowiązującym prawem należy podkreślić, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w planie określa się obowiązkowo zasady ochrony środowiska. Stosownie do § 4 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, plan musi zawierać ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska (poprzez wprowadzenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń) wynikające z potrzeb ochrony środowiska, o których mowa w szczególności w art. 72 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w planie określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów (...) infrastruktury technicznej. W związku z powyższym ustalenia planu w powyższym zakresie realizują obowiązki wynikające zarówno z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i z przepisów dotyczących ochrony środowiska.
Również w przedmiocie zarzutów dotyczących § 13 zaskarżonego planu należy podzielić argumentację organu, iż zakres określonych w tym zapisie ustaleń nie jest uregulowany wprost przepisami odrębnymi, bowiem art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska stanowi, iż przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nakłada się obowiązek różnicowania terenów o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania, wskazując, które z nich należą do poszczególnych rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. W ten właśnie sposób kwestie dotyczące hałasu znalazły odzwierciedlenie w ustaleniach zaskarżonego planu miejscowego.
Drugą grupę zarzutów podniesionych w skardze stanowią zarzuty dotyczące konkretnej jednostki urbanistycznej, na terenie której znajdują się nieruchomości skarżącej. Zdaniem skarżącej w zaskarżonym planie przewidziano ustalenia podstawowej funkcji dla jednostki E12ZP,KS (parkingi i zieleń urządzona) poprzez pozbawienie jej funkcji mieszkaniowo-usługowej ustalonej obowiązujących Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B. Jednakże powyższe zarzuty również należy ocenić jako bezzasadne. Studium jest niewątpliwie aktem, którego ustalenia są wiążące przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Innymi słowy studium wyznacza pewne nieprzekraczalne granice dla swobody planowania miejscowego. Dlatego zaskarżony plan miejscowy powinien mieścić się w granicach wyznaczonych przez obowiązujące Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B., zatwierdzone uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...], w którym dla określenia kierunków rozwoju przestrzennego miasta dokonano podziału na 8 jednostek urbanistycznych (te ustalenia zawarto w Rozdziale II "Kierunki zmian w strukturze przestrzennej miasta oraz w przeznaczeniu terenów wraz z wskaźnikami dotyczącymi zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy" dział 5. "Kształtowanie struktury przestrzennej poszczególnych jednostek urbanistycznych"). Obszar osiedla A. położony jest w jednostce urbanistycznej B. W obrębie każdej z wydzielonych jednostek urbanistycznych wyznaczono tereny, przedstawione na rysunku studium, oznaczone symbolami, określającymi ich podstawowy kierunek przeznaczenia, dla których określono także dopuszczalny zakres i ograniczenia zmian (które to ustalenia zawarto w Rozdziale II "Kierunki zmian w strukturze przestrzennej miasta oraz w przeznaczeniu terenów wraz z wskaźnikami dotyczącymi zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy" dział 6 "Ustalenia szczegółowe dla poszczególnych rodzajów terenów"). Teren oznaczony w przedmiotowym planie miejscowym symbolem B6U leży w zasięgu obszaru przeznaczonego do urbanizacji: oznaczonego symbolem M - jako tereny zabudowy mieszkaniowej, o następujących ustaleniach szczegółowych:
a) podstawowy kierunek przeznaczenia terenów: - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna; - zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna; - usługi publiczne: kultury, oświaty, sportu, zdrowia, administracji; - zakłady rzemieślnicze; - obiekty zbiorowego zamieszkiwania; - obiekty sakralne; - drogi lokalne, dojazdowe; - ciągi piesze, ścieżki rowerowe; - parkingi i garaże, w tym podziemne i wielopoziomowe; - zieleń urządzona z urządzeniami sportowo-rekreacyjnymi, placami zabaw, zieleń
izolacyjna ;
b) dopuszczalny zakres zmian przeznaczenia: - usługi komercyjne o powierzchni sprzedaży do 2000 m2; - stacje paliw; - sieci, obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej, o znaczeniu lokalnym oraz urządzenia służące ochronie środowiska i zdrowia ludzi;
c) ograniczenia zmian przeznaczenia:
- zakaz lokalizacji obiektów produkcyjnych, przemysłowych, handlu hurtowego, sprzedaży pojazdów i maszyn na otwartym powietrzu; - zakaz lokalizacji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej, o znaczeniu ponadlokalnym; - sieci infrastruktury technicznej jedynie jako podziemne.
Zgodzić się zatem należy z organem, że wyżej przytoczone ustalenia studium oznaczają, iż tereny położone w zasięgu obszaru oznaczonego symbolem M (wg ustaleń studium), w planach miejscowych mogą mieć ustalone rodzaje przeznaczenia z katalogu, zawartego w punktach a i b - i przyjęcie każdego z nich będzie zgodne z ustaleniami przyjętymi w studium, a niedopuszczalnym jest ustalanie przeznaczeń zawartych w punkcie c. Skoro zatem w ustaleniach zawartych w Rozdziale II "Kierunki ..." dział 8. "Ustalenia dla poszczególnych jednostek urbanistycznych" dla jednostki B w części 8.2.3. "Kierunki zagospodarowania przestrzennego" przyjęto "utrzymanie dominującej funkcji jednostki: zabudowy mieszkaniowej z usługami towarzyszącymi", to o oznacza, że na obszarze jednostki B dominującą funkcją jest zabudowa mieszkaniowa oraz obsługujące te zabudowę usługi - ale bez konkretnego wskazywania gdzie ma się znaleźć zabudowa usługowa, gdzie mieszkaniowa, gdzie mieszana mieszkaniowo-usługowa, a gdzie tereny np. parkingów, skwerów, zieleńców, dróg dojazdowych, ciągów pieszych itp. Zatem przyjęcie, jak wskazuje to organ, w ustaleniach przedmiotowego planu miejscowego dla jednostki E12ZP,KS przeznaczenia podstawowego parkingi, zieleń urządzona jest zgodne z kierunkami zagospodarowania ustalonymi w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta B.
W odniesieniu do uwagi złożonej przez T. S. do projektu planu, dotyczącej zmiany projektowanego przeznaczenia terenów jej działek z terenów zieleni urządzonej i parkingów na teren zabudowy usługowo-handlowej należy wyjaśnić, iż organ stanowiący o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie ma obowiązku uwzględnienia uwag zgłaszanych do projektu planu, o ile jego stanowisko znajduje oparcie w przepisach prawa, zawsze ma natomiast obowiązek ustosunkowania się do nich, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Fakt, że przyjęte przez organ planistyczny rozwiązania nie są satysfakcjonujące dla strony nie stanowi o ich niezgodności z prawem i nie czyni ich z tej przyczyny wadliwymi.
Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organu, że sporządzanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z zapisami art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polega przede wszystkim na wyznaczaniu liniami rozgraniczającymi terenów o różnych funkcjach lub różnych zasadach zagospodarowania oraz wskazaniu tych funkcji i określeniu zasad zagospodarowania. Przy ustalaniu przeznaczenia terenów należy brać pod uwagę m.in. istniejące zagospodarowanie danego terenu oraz terenów przyległych oraz wynikające z istniejącego zagospodarowania zapotrzebowanie na poszczególne rodzaje terenów. Skoro zatem Osiedle A. jest największym osiedlem mieszkaniowym w obszarze miasta, zabudowanym głównie budynkami mieszkalnymi wielorodzinnym o wysokościach 5 i 11 kondygnacji, a oprócz zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej znajduje się tu również zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, usługowa o charakterze publicznym (szkoły, przedszkola, przychodnie itp.) oraz komercyjnym, to uzasadnione jest przekonanie, że brak wystarczającej ilości miejsc parkingowych powoduje konieczność przeznaczania niezabudowanych obszarów pod tereny parkingów wraz z zielenią urządzoną.
Podzielić należy również stanowisko organu, iż w przypadku, gdy plan miejscowy nie przewiduje co do zasady możliwości dokonywania podziałów nieruchomości, niecelowym jest wprowadzanie zapisu dotyczącego zasad i warunków podziału jako takich, a określenie o dopuszczeniu się jedynie tych podziałów, których potrzeby dokonania nie można przewidzieć na etapie wykonywania projektu planu, a wiec np. w celu regulacji granic sąsiednich nieruchomości lub powiększenia działek sąsiednich. Taki podział ma bowiem inny cel i charakter (nie wymaga chociażby ustalenia dojazdów do nowopowstałych działek).
Zgodzić należy się również ze stanowiskiem organu, że art. 15 ust. 2 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma zastosowanie w przypadku, jeżeli zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 1 wyznaczone są granice obszarów wymagających scaleń i podziałów nieruchomości, co w przypadku przedmiotowego planu miejscowego nie miało miejsca.
W tym stanie rzeczy nie podzielając argumentacji skarżącej i nie znajdując podstaw do zakwestionowana skarżonej uchwały w oparciu o przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
j.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło