II SA/Bd 895/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Krzysztof Olczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody Kujawsko-Pomorskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Kcyni z dnia 29 marca 2012 r. nr XX/193/2012 w przedmiocie zasad udzielania stypendium dla szczególnie uzdolnionych uczniów szkół ponadpodstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina Kcynia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu. W dniu [...] 2012 r. Rada Miejska w [...] (dalej jako: "Rada Miejska"), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 14 a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz 1591 ze zm) w związku z art. 90t ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572; ze zm) podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zasad udzielania stypendium dla szczególnie uzdolnionych uczniów szkół ponadpodstawowych, dla których organem prowadzącym jest Gmina [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na powyższą uchwałę wniósł Wojewoda [...] (dalej jako: "Wojewoda"), zarzucając Radzie Miejskiej naruszenie art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty (cyt. wyżej). Wojewoda wskazał, iż kwestionowana uchwała zamiast planu działania Gminy w sferze edukacji, zawiera postanowienia dotyczące zasad udzielania stypendiów, które to zasady powinny zostać określone w uchwale rady gminy wydanej dopiero po przyjęciu przez radę gminy, na podstawie art. 90t ust. 1 omawianej ustawy, programu wspierania edukacji. Wojewoda zwrócił uwagę, że ustawodawca w pierwszej kolejności zobowiązał jednostki samorządu terytorialnego do uchwalania dokumentu programowego, będącego aktem o charakterze wewnętrznym, wyznaczającym kierunki działania w zakresie wspierania edukacji. Dopiero w oparciu o dany program organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego powinny określić warunki, zakres oraz tryb udzielania pomocy dzieciom i młodzieży. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej odrzucenie, wskazując, iż organ nadzoru przed wniesienie skargi nie wezwał Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto Rada Miejska wywiodła, iż z art. 90t ust. 4 ustawy o systemie oświaty (cyt. wyżej) nie wynika wprost obowiązek podjęcia w pierwszej kolejności uchwały określającej program wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży, a w następnym etapie uchwały określającej szczegółowe warunki, zakres oraz tryb udzielania tej pomocy. W kwestionowanej uchwale zamieszczono regulacje odnoszące się do obu z wyżej wskazanych kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Rozpatrując niniejszą sprawę, w pierwszej kolejności należało odnieść się do wniosku Rady Miejskiej o odrzucenie skargi z powodu nie wyczerpania przez stronę skarżącą środków zaskarżenia. Wskazać należy w związku z tym, iż podstawa wniesienia przez Wojewodę skargi był przepis art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001, nr 142, poz. 1591; ze zm.) zgodnie z którym po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wbrew twierdzeniom Rady Miejskiej, ustawodawca nie przewidział by organ nadzoru musiał poprzedzić skargę do sądu administracyjnego wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Tak obowiązek ciąży jedynie na podmiotach określonych w art. 101 i art. 101 a cyt. ustawy, których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem organu gminy. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia skargi Wojewody. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, ponieść trzeba, że kwestionowana w niniejszej sprawie uchwała została wydana na podstawie przepisu art. 90t. ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U z 2004, nr 256, poz. 2572; ze zm.). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy: 1) wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży; 2) wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. W świetle natomiast ust. 4 omawianego przepisu w przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze. Rada Miejska jako podstawę prawną tejże uchwały wskazała ust. 1 pkt 2 omawianego przepisu, dotyczący stanowienia programu wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. Jak słusznie zwróciła jednak uwagę strona skarżąca, w kwestionowanej uchwale uregulowano w rzeczywistości materię, o której mowa w ust. 4 wskazanego wyżej przepisu ustawy o systemie oświaty, a mianowicie zasady udzielania stypendium dla szczególnie uzdolnionych uczniów. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniami Rady Miejskiej, iż zaskarżony w niniejszej sprawie akt odnosi się zarówno do kwestii wskazanych w ust. 1, jak i w ust. 4 art. 90t ustawy o systemie oświaty (cyt. wyżej). W ocenie Sądu trudno bowiem uznać, że w § 2 kwestionowanej uchwały, zawarto program wspierania edukacji. Należy mieć na uwadze, że program wspierania edukacji i wyrównywania szans edukacyjnych powinien wyznaczać kierunki działań jednostek samorządu terytorialnego w zakresie edukacji. Stanowi on podstawę do podjęcia przez organy samorządu terytorialnego odpowiednich działań organizatorskich, w tym w zakresie zabezpieczenia środków finansowych na realizację programu, a także do uchwalenia zasad i trybu przyznawania stypendium. W przepisie § 2 kwestionowanej uchwały wskazuje się zaś jedynie, że celem stypendium Dyrektora szkoły jest promowanie i wyróżnianie uczniów uzdolnionych, wyróżniających się szczególnymi osiągnięciami w nauce. Nie można zatem mówić by przepis ten mógł stanowić podstawę programową w zakresie wspierania edukacji. W niniejszej sprawie naruszenie przepisów przez organ nie polegało jedynie na błędnym powołaniu podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, które to uchybienie nie mogłoby stanowić mogłoby stanowić wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanej uchwały. Istotne jest to, że uchwała Rady Miejskiej dotycząca zasady udzielania stypendium dla szczególnie uzdolnionych uczniów nie została poprzedzona ustanowieniem aktu określającego program wspierania edukacji. Wskazać należy bowiem, iż jedynie działając w oparciu o wspomniany program, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uprawniony jest do uchwalenia zasad i trybu przyznawania stypendiów, stanowiącej akt prawa miejscowego. W przepisie art. 90t. ust 4 omawianej ustawy, ustawodawca wskazał bowiem jednoznacznie, iż szczegółowe warunki udzielenia pomocy stypendialnej organ stanowiący określić może w przypadku przyjęcia programu, o którym mowa w ust. 1. Bez uprzedniego przyjęcia wspomnianego programu, organ nie jest zatem uprawniony do podjęcia uchwały w przedmiocie wskazanym w art. 90t ust. 4 ustawy. Z przedstawionych wyżej względów na podstawie art. 147 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270) w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001, nr 142, poz. 1591; ze zm) stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały.