II SA/Wa 861/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-24

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej, jeśli sprawa o tożsamości podmiotowej, przedmiotowej i prawnej została już wcześniej prawomocnie rozstrzygnięta?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji ostatecznej, jeśli taka sama sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją, a stan faktyczny i prawny nie uległy zmianie. Ponowne rozpatrywanie sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej i stanowiłoby wadę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa.
Stan faktyczny
Skarżący K. L. domagał się zmiany decyzji z 1993 r. odmawiającej mu wypłaty rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków na budowę domu. Po wielokrotnych postępowaniach i odmowach, w tym prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych, skarżący ponownie wystąpił z wnioskiem o zmianę decyzji. Minister odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na tożsamość sprawy i powagę rzeczy osądzonej. Skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Adam Lipiński, Ewa Marcinkowska, Protokolant spec. Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji w sprawie odmowy wypłaty rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków poniesionych na budowę domu mieszkalnego oddala skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku K. L., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lutego 2012 r., odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1993 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r., odmawiającej K. L. wypłacenia rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków poniesionych na budowę własnego domu, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 1993 r., orzekając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 4 października 1991 r. o zmianie niektórych warunków przygotowania inwestycji budownictwa mieszkaniowego w latach 1991-1995 oraz zmianie niektórych ustaw, odmówił K. L. wypłacenia rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków poniesionych na budowę własnego domu. Decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r. Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania K. L., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 1994 r. sygn. akt I SA 246/94 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. L. na decyzję Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1993 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2002 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...] czerwca 2003 r. K. L. wystąpił do Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z wnioskiem o zmianę, w trybie art. 154 § 1 Kpa, decyzji Ministra gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1993 r. w związku z pismem P. S.A. Oddział Regionalny w L. z dnia [...] lutego 2001 r. i zaświadczeniem P. Odział w B. z dnia [...] stycznia 1994 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., sprostowaną postanowieniem Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2004 r., odmówił zmiany ostatecznej decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1993 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 202/04 oddalił skargę K. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2005 r. sygn. akt I OSK 85/05 oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2005 r. K. L., działając przez swojego pełnomocnika S. L., pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., ponownie wystąpił z wnioskiem o zmianę w trybie art. 154 Kpa, decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1993 r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r., orzekającej w przedmiocie odmowy wypłacenia rekompensaty pieniężnej na uzupełnienie wydatków poniesionych na budowę budynku mieszkalnego, podnosząc kwestie związane z zaświadczeniem P. Oddział w B. z dnia [...] stycznia 1994 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 154 § 1 Kpa, po rozpatrzenia wniosku, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1993 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r. Dalej organ wskazał, że w niniejszej sprawie zapadła już ostateczna decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2004 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r., odmawiająca zmiany ostatecznej decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1993 r. oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r. Podkreślił, że w przypadku kiedy już raz rozstrzygnięto ostateczną decyzją o danej sprawie, ma miejsce ochrona powagi rzeczy osądzonej, która powoduje niedopuszczalność ponownego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, niedopuszczalnym jest ponowne orzekanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją i gdyby organ administracyjny prowadził sprawę merytorycznie po raz drugi, to wówczas wystąpiłaby wada uzasadniająca stwierdzenie nieważności tej drugiej decyzji. Przytoczył pogląd, zgodnie z którym po rozpoznaniu wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 154 Kpa nie jest możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia. Tożsamość taka istnieje w sprawie niniejszej. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. K. L. przez swojego pełnomocnika złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując, że w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki z art. 154 § 1 Kpa. Ponownie rozpoznając sprawę, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i podkreślił, że w sprawie niniejszej zachodzi tożsamość spraw, gdyż występują te same podmioty, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu. W jego ocenie mamy do czynienia z "nowymi decyzjami" i w "nowej sprawie". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga K. L. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 61a Kpa, gdy żądanie o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z akt przedmiotowego postępowania wynika, że zmiana decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1993 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r., w trybie art. 154 § 1 Kpa była już przedmiotem postępowania w wyniku którego Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmówił zmiany ww. decyzji ostatecznej Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] grudnia 1993 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r. Ponadto podkreślić należy, że rozstrzygnięcie to było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 202/04 oddalił skargę K. L. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2005 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2005 r. oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2005 r. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznawanie tej samej sprawy i wydawanie decyzji merytorycznej, jeżeli wcześnie sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym, została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W sprawie niniejszej zachodzi właśnie tożsamość spraw, gdyż występują te same podmioty, dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy, a więc stwierdzić należy, że ponowne prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sprawie byłoby dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, a wobec tego zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło