II OZ 143/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Chlebny po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. T., K. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 615/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi I. T., K. T. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] lipca 2012 r., [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. przywrócić termin do wniesienia skargi na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] lipca 2012 r., [...]. . Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia [...] lipca 2012 r. Z akt sprawy wynika, że termin do wniesienia skargi na doręczoną skarżącym w dniu 18 lipca 2012 r. decyzję ww. organu upłynął w dniu 17 sierpnia 2012 r. Rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi Sąd uzasadnił zaniedbaniem skarżących, prawidłowo pouczonych o trybie wniesienia skargi, polegającym na wniesieniu w dniu 27 lipca 2012 r. skargi do niewłaściwego organu - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach, tj. organu I instancji. W takim przypadku o zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.), decyduje data nadania skargi przez organ niewłaściwy na adres właściwego organu. Przesłanie skargi przez organ I instancji do organu właściwego nastąpiło dopiero w dniu 5 września 2012 r. (po upływie terminu do wniesienia skargi), gdyż PINB uznał, że pismo skarżących stanowi kopię skargi złożoną do jego wiadomości. Ewentualne zaniedbanie organu nie świadczy, zdaniem Sądu, o braku winy skarżących w uchybieniu terminu. Postępowanie organu było bowiem tylko wtórną konsekwencją niestaranności popełnionej przy wniesieniu skargi przez I. T. i K. T., a nie jedyną, samoistną i niezawinioną przez skarżących przyczyną uchybienia terminowi. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podnieśli, że niezasadnie zostali obarczeni winą za uchybienie terminu do wniesienia skargi w sytuacji, gdy organ I instancji, do którego błędnie skargę wniesiono, nie poinformował ich o zaistniałej pomyłce i nie zwrócił pisma w terminie umożliwiającym jego skuteczne złożenie do właściwego organu. Potraktowanie wniesionej skargi jako jej kopii przesłanej do wiadomości organu I instancji było nieuprawione, gdyż wniesione pismo nie zostało opatrzone klauzulą "kopia", a ponadto skarżący nie mieli obowiązku informowania organu I instancji o wniesieniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie oparte jest na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione przez skarżących okoliczności uzasadniały uwzględnienie ich wniosku o przywrócenie terminu. Nie budzi wątpliwości, że skarżący przy wnoszeniu skargi dopuścili się zaniedbania polegającego na jej złożeniu do niewłaściwego organu. Przy ocenie przesłanki zawinienia w uchybieniu terminu nie sposób jednakże pominąć sposobu działania organu, do którego skarga niewłaściwie została złożona. Niedopełnienie przez właściwy sąd lub organ obowiązku niezwłocznego przesłania skargi właściwemu organowi administracji publicznej uzasadniać powinno przywrócenie terminu do jej wniesienia. Stanowisko takie, wyrażone przez Sąd Najwyższy w uchwale z 4 grudnia 1986 r., III AZP 12/86 ("Problemy praworządności" 1987, nr 8-9), zostało zaaprobowane także w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2006 r., II OZ 791/06, z 31 marca 2008 r., II OZ 259/08, postanowienie WSA w Szczecinie z 18 maja 2012 r., II SA/Sz 1392/11). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozważanym przypadku uzasadnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na wykazanie, że organ, do którego skarga wpłynęła przekazał ją z opóźnieniem do organu właściwego. Należy bowiem zauważyć, że podejmując czynności zmierzające do wniesienia skargi skarżący nie działali w ostatnich dniach przysługującego im terminu, zaś przekazanie skargi do właściwego organu nastąpiło ze znaczną zwłoką, której z przyczyn wskazanych przez skarżących w zażaleniu (tj. brak prawnego obowiązku informowania organu I instancji o wniesieniu skargi) nie można uznać za usprawiedliwioną. Jak wynika bowiem z przyjętych ustaleń, prawidłowo adresowana skarga została złożona przez skarżących do niewłaściwego organu, tj. organu I instancji, w dniu 27 lipca 2012 r., a zatem w dziewiątym dniu 30-dniowego terminu przewidzianego do jej wniesienia. Termin do skutecznego wniesienia skargi pozostawał zatem nadal otwarty i w ciągu ponad 20 dni, które pozostawały do jego upływu możliwe było przekazanie skargi do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dla zachowania terminu wystarczyło, by Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał wadliwie wniesione pismo skarżących w dniu, w którym je otrzymał lub dnia następnego. Przekazanie skargi do organu właściwego nastąpiło w dniu 5 września 2012 r., a zatem po upływie ponad miesiąca od jej złożenia, co niewątpliwie nie może być uznane za przekazanie niezwłoczne. Z tych też względów należało uznać, że skarżący nie ponoszą winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi, gdyż pomimo złożenia jej w niewłaściwym organie termin zostałby zachowany, gdyby organ ten nie działał opieszale w zakresie przekazania pisma organowi właściwemu. Ponieważ skarżący o uchybieniu terminu dowiedzieli się na rozprawie w dniu 24 października 2012 r., na której Sąd odrzucił ich skargę, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczony od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu, należało uznać za zachowany. Mając powyższe na uwadze i uznając wniesiony w sprawie wniosek o przywrócenie terminu za usprawiedliwiony Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.