I SAB/Wa 424/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-26
Skład orzekający: Jolanta Dargas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent miasta W. dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, a jeśli tak, czy bezczynność ta nosiła cechy rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd zobowiązał Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu, choć naganna, nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa. Sąd uznał, że organ podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania, jednakże działania te przebiegały opieszale, co uzasadniało uwzględnienie skargi na bezczynność.Stan faktyczny
Skarżący J. F. złożył skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 17 lutego 2012 r. i dotyczyło odszkodowania za grunt objęty dekretem z 1945 r. Skarżący podniósł, że mimo upływu czasu i wcześniejszego zażalenia na niezałatwienie sprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia. Prezydent miasta W. wniósł o oddalenie skargi, wskazując na czynności podjęte w celu zgromadzenia materiału dowodowego i poinformował o planowanym terminie zakończenia postępowania.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzono, że bezczynność Prezydenta miasta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzono od Prezydenta miasta W. na rzecz skarżącego J. F. kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. F. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta miasta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul.[...], ozn. jako "Nieruchomość w mieście W. pod Nr [...]" dz. ewid. nr [...] o pow. [...] m2 - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta miasta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta miasta W. na rzecz skarżącego J. F. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. J. F. - działając przez pełnomocnika radcę prawnego A. S. – wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. jako "[...] " dz. ewid. nr [...] o pow. [...] m2.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie w sprawie odszkodowania zainicjowane zostało wnioskiem J. F. będącego następcą prawnym dawnego właściciela nieruchomości i toczy się w oparciu o przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.).
Złożenie wniosku wynikało m.in. z faktu, że decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] listopada 1972 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za przedmiotowy grunt.
Wobec braku rozstrzygnięcia sprawy, skarżący w dniu [...] kwietnia 2012 r. wystąpił do Wojewody [...] w trybie art. 37 kpa z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta miasta W. sprawy w terminie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Wojewoda [...] uznał zażalenie skarżącego za nieuzasadnione, wskazując na fakt, że dopiero w dniu [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] zwrócił Prezydentowi akta wywłaszczeniowe sprawy, co uniemożliwiało terminowe rozpoznanie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Prezydent miasta W. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu ww. grunt przeszedł na własność gminy m. st. Warszawy, a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r. Nr 14 poz. 130) stał własnością Skarbu Państwa.
Organ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Pismem z dnia 1 października 2012 r. strona została poinformowana, o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz, że postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia 31 grudnia 2012 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dale ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej również poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów.
W myśl art. 119 § 2 ppsa, sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony w terminie 14 dni nie zażądają przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).
Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).
W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu.
Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.
Z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, że od dnia złożenia przez skarżącego wniosku z dnia [...] lutego 2012 r. do dnia wyrokowania organ nie wydał jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie.
Sąd oceniając aktywność organu na przestrzeni tego okresu doszedł do przekonania, że wprawdzie Prezydent podejmował czynności mające na celu zakończenie postępowania, jednakże działania te przebiegały opieszale.
Wniosek skarżącego złożony został do organu w dniu [...] lutego 2012 r. W dniu [...] kwietnia 2012 r. Wojewoda [...] zwrócił do organu akta administracyjne sprawy. Wobec czego Prezydent podjął czynności w sprawie i pismami z dnia [...] kwietnia 2012 r. zwrócił do podległych sobie jednostek w Delegaturze Dzielnicy [...] o nadesłanie akt lokalizacyjnych nieruchomości, informacji z ewidencji gruntów oraz mapy z granicami hipotecznymi nieruchomości i aktualnymi granicami działek. Jednocześnie powiadomił pełnomocnika skarżącego, że decyzja w przedmiotowej sprawie wydana zostanie do dnia [...] sierpnia 2012 roku.
Z dalszej analizy akt sprawy wynika, że kolejne czynności administracyjne Prezydent miasta W. podjął dopiero w dniu [...] października 2012 r., kiedy to wystąpił do Biura Administracyjno – Gospodarczego Wydziału Archiwum Urzędu miasta W. o nadesłanie dokumentów związanych z budową na przedmiotowej nieruchomości osiedla mieszkaniowego. Nastąpiło to więc już po wniesieniu przez J. F. skargi na bezczynność do sądu administracyjnego.
W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że złożona skarga jest w pełni zasadna. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu Prezydent miasta W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie można przyjąć, że wskazany organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz że na bieżąco prowadził sprawą.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ppsa, orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność aczkolwiek naganna, to nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za rażące naruszenie przepisów art. 35 kpa można bowiem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub zastosowanie nieprawidłowe, jak również długotrwałość prowadzenia postępowania, czy brak jakiejkolwiek aktywności organu (vide wyrok WSA w Warszawie z 20.10.2011 r. I SA/Wa 353/11, wyrok WSA w Poznaniu z 18.08.2011 r., II SAB/Po 60/10, wyrok WSA w Gdańsku z 11.08.2011 r., II SAB/Gd 30/11 – dostępne w CBOSA). Jak natomiast wynika z akt administracyjnych sprawy, od dnia wpłynięcia wniosku skarżącego, do dnia wyrokowania organ podejmowała działania zmierzające do wydania orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 120 ppsa, orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło