IV SA/Wa 1099/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-29

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Grzegorz Czerwiński, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego odmawiające uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w obszarze wpisanym do rejestru zabytków, ze względu na potencjalny negatywny wpływ na krajobraz kulturowy i sprzeczność w projekcie decyzji, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego była uzasadniona. Główną przyczyną odmowy była wewnętrzna sprzeczność w projekcie decyzji dotycząca przedmiotu inwestycji. Dodatkowo, sąd uznał, że planowana inwestycja mogłaby negatywnie wpłynąć na walory krajobrazowe i przestrzeń miejską wpisanego do rejestru zabytków zespołu urbanistycznego, co uzasadniało odmowę uzgodnienia w kontekście ochrony dziedzictwa kulturowego.
Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiające uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu usługowo-handlowego. Organ odmówił uzgodnienia, wskazując na wewnętrzną sprzeczność projektu decyzji oraz negatywny wpływ inwestycji na zabytkowy zespół urbanistyczno-krajobrazowy miasta K., wpisany do rejestru zabytków. Skarżący kwestionował moc prawną wpisu do rejestru oraz zasadność odmowy, argumentując naruszenie jego prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2012 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] stycznia 2012 r. nr. [...], na podstawie art. 7 pkt. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - dalej ustawa o ochronie zabytków (D.U.2003, Nr. 162, poz. 1568 ze zm), art. 60 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - dalej ustawa o p.i.z.p. (D.U.Nr. 80., poz. 717 ze zm.) oraz art. 17 pkt. 2, 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) utrzymano w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] września 2011 r. nr. [...] odmawiające K. B. (dalej skarżący) uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu usługowo- handlowego przewidzianego do realizacji na działce ewidencyjnej [...] i części działki [...] przy ulicy [...] w K. | Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i zaprezentowanej przez organ oceny prawnej. Pismem z 29 lipca 2011 r. Burmistrz Miasta K. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie pawilonu usługowo-handlowego na działce o nr. ew. [...], przy ulicy [...] w K. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z [...] sierpnia 2011 r. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy wskazując na niejednoznaczne określenie zakresu i terenu inwestycji. Uwzględniając powyższe Burmistrz K. wprowadził korektę w projekcie decyzji o warunkach zabudowy wskazując lokalizację obiektu na działce o nr. ew. [...] oraz ułamkowej części działki [...] a następnie pismem z 19 sierpnia 2011 r. przesłał ponownie projekt do [...] Konserwatora Zabytków z wnioskiem o uzgodnienie poprawionego projektu decyzji. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z [...] września 2011 r. odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wskazał że teren inwestycji leży w granicach zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta K. Miasto K. zostało wpisane do rejestru zabytków na mocy orzeczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z [...] lipca 1958 r. Główną przyczyną odmowy było jednak to, że Burmistrz K. nie przesłał części tekstowej oraz graficznej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania dla przedmiotowej inwestycji, która zgodnie z § 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (D.U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588), co uniemożliwiło Konserwatorowi Zabytków odniesienie się do pełnego projektu tej decyzji oraz rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Poza tym projekt decyzji zawierał wewnętrzną sprzeczność pomiędzy wskazanym w tytule zamierzeniem inwestycyjnym a tym opisanym w treści decyzji. Oceniając wpływ projektowanej inwestycji na wartości zabytkowe miasta organ wskazał, że historycznie teren przewidziany pod inwestycję pełnił funkcje związane z systemem umocnień miasta i zamku a przekazy ikonograficzne wskazują, że w sąsiedztwie zamku istniała pojedyńcza zabudowa natomiast pozostała część gruntu stanowiła teren niezabudowany. Tym samym inwestycja stanowi niedopuszczalną ingerencję w krajobraz kulturowy tego miejsca. Także Główna Komisja Konserwatorska uchwałą nr.[...] z [...] kwietnia 2009 r. wyraziła negatywne stanowisko co do lokalizacji tej inwestycji. Skarżący wniósł na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie. Zakwestionował moc prawną decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] o wpisie do rejestru zabytków Miasta K. z uwagi na fakt, że powołane tam przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i muzeach (D.U. Nr. 10. poz. 48) będące podstawą wpisu nie były, w dacie podejmowania decyzji o wpisie, jeszcze uchwalone. Ponadto wniósł zastrzeżenia co do przedmiotu i zakresu ochrony konserwatorskiej. Wskazał, że z informacji ikonograficznych wynika, że nie jest prawdą iż teren ten nie był nigdy zabudowany. Poza tym do rejestru zabytków wpisano układ urbanistyczny, który w momencie dokonywania wpisu nie istniał i nigdy nie został odbudowany a więc jako taki nie może podlegać ochronie. Brak jest w aktach rzetelnych źródeł na podstawie których możnaby ustalić jaki był rzeczywiście średniowieczny układ funkcjonalny miasta. Poza tym, w ocenie skarżącego, postanowienie nie zawiera więc ustalonego stanu faktycznego oraz uzasadnienia prawnego. W konkluzji skarżący wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia i uzgodnienie warunków zabudowy. Organ II instancji odnosząc się do treści zarzutów wskazał, że kwestionowana decyzja z [...] lipca 1958 r. to kopia decyzji skierowanej do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w K. w sprawie wpisania miasta K. do rejestru zabytków, której podstawą prawną do wydania były przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o opiece nad zabytkami z dnia 6 marca 1928 r /D.Urz, URP Nr 29, poz.265) oraz ustawy z 23 stycznia 1933 r. (D.Urz. Nr 10, poz. 82).W myśl art. 142 ust 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków akt ten zachowuje moc również na gruncie obowiązujących przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Planowana inwestycja nie stanowi inwestycji celu publicznego ponieważ nie odpowiada definicji wskazanej w art. 2 pkt 5 ustawy o p.i.z.p. oraz art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 ro gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że. Miasto K. jako zespół jest zabytkiem urbanistycznym o rozplanowaniu pochodzącym z okresu średniowiecza (połowa XIII w). Posiada szereg cennych obiektów architektury takich jak zamek, kościół Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją z [...] marca 1975 r. poszerzył przedmiot i zakres ochrony konserwatorskiej tego miasta wpisując do rejestru zabytków zespół urbanistyczno-krajobrazowy K. Przedmiotem ochrony są nie tylko elementy pochodzące z okresu średniowiecza ale i późniejsze. Średniowiecze jest w tym przypadku najwcześniejszym okresem od którego kształtowana jest struktura przestrzenna miasta. Miast K. zostało objęte ochroną konserwatorką w kształcie i kompozycji przestrzennej oraz funkcjonalnej z 1958 r. przy uwzględnieniu całej historii jego rozwoju i zmian tkanki miejskiej. Wpis do rejestru zabytków całego zespołu urbanistycznego skutkuje ochroną konserwatorską relacji przestrzennych pomiędzy obiektami zabudowy, układu ulic, działek, współzależności między zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią, historycznych podziałów funkcjonalnych poszczególnych partii miasta. Organ II instancji wskazał, że przedmiotowy projekt decyzji o warunkach zabudowy w części tekstowej jest wewnętrznie sprzeczny z zakresem przedmiotu inwestycji. W projekcie decyzji wskazano że ustala się warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie zabudowy usługowo-handlowej Uzasadnienie strona 3 na działce nr [...] i ułamkowej części działki oznaczonej geodezyjnie nr [...], natomiast w części określającej rodzaj inwestycji wskazano iż dotyczy ona rozbudowy magazynu i pokrycia części istniejącego magazynu dachem jednospadowym tworzącym drugą połać dachu przedłużoną w kierunku wschodnim o kącie nachylenia do 35.st. krytego blachą. W tym stanie rzeczy nie jest możliwym ustalenie faktycznego zakresu i rodzaju inwestycji, którą organ ma uzgodnić. Proponowana budowa pawilonu handlowo-usługowego stanowi zabudowę o charakterze parawanowym, odcinającym panoramę miasta od brzegu rzeki [...]. Poza tym z uwagi na fakt, że historycznie ta część miasta związana była z dawnymi urządzeniami obwarowań miejskich i w większości dziejów miasta była otwartym obszarem zielonym, powinna w dalszym ciągu być obszarem niezabudowanym. Na przestrzeni lat na tym terenie były wznoszone incydentalnie budynki magazynowe jednakże znaczna część tego terenu pozostawała niezbudowana. Żaden z historycznych budynków nie był ukształtowany jako pawilon o rzucie bardzo wąskiego prostokąta, przesłaniającego panoramę miasta. Tym samym planowana inwestycja nie ma żadnego uzasadnienia historycznego, przestrzennego, urbanistycznego czy krajobrazowego. Jako układ urbanistyczny miasto charakteryzuje się dobrze zachowanym podziałem funkcjonalnym poszczególnych części miasta. Jednym z elementów podziału jest teren działki [...] stanowiący dawne przedpole i fosę należące do obwarowań miejskich i zamkowych. W przedmiotowej sprawie nie można więc mówić o ochronie zabytku urbanistycznego nie chroniąc podstawowego jej elementu. Nie zmienia tej oceny fakt, że na działce sąsiedniej znajduje się już pawilon handlowy bowiem jest to obiekt degradujący wartości zabytkowe miasta. Inwestycja grozi utratą walorów ekspozycji krajobrazowej miasta, spowoduje niekorzystne zmiany przestrzeni miejskiej i w pewnym sensie zafałszuje układ urbanistyczny miasta ponieważ obszar ten był historycznie miejscem wolnym od zabudowy. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] stycznia 2012 r. zarzucając naruszenie art. 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie odmowy na wadliwej decyzji, która nie zawierała merytorycznego rozstrzygnięcia ani uzasadnienia prawnego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że odmowa uzgodnienia warunków zabudowy ogranicza jego prawo własności bez podstawy prawnej, gdyż wystarczającym argumentem za odmową nie może być fakt iż zespół urbanistyczny jest wpisany do rejestru zabytków. Poza tym organ II instancji nie ustosunkował się do analizy architektoniczno-urbanistycznej dostarczonej przez inwestora z której wynika, że nowa zabudowa nie zasłoni żadnego z zachowanych zabytków miasta tym bardziej, że z postanowienia organu nie wynika jakie konkretnie widoki zostaną planowaną inwestycją zasłonięte. Zdaniem skarżącego uzasadnienie postanowienia jest wewnętrznie sprzeczne, gdyż z jednej strony organ wskazuje na niezabudowany charakter obszaru planowanej inwestycji a z drugiej na posadowienie na nim innego budynku. Nie poparte zostały wiarygodnymi dowodami twierdzenia organu iż wybudowanie nowego pawilonu będzie stanowiło dalszą degradacją miasta a przyjęcie takich twierdzeń stanowi nie należyte zebranie i ocenę materiału dowodowego. Odnosząc się do twierdzeń co do historycznego sposobu zagospodarowania tej przestrzeni skarżący podał, że teren ten w przeszłości stanowił przedpole i fosę należące do obwarowań miejskich i zamkowych, którą w XIX wieku zlikwidowano a mury obronne i przedpole wchłonęła zabudowa miejska, co świadczy o tym, że brak jest podstawowego przedmiotu ochrony konserwatorskiej. Zignorowaniem porządku prawnego było również wydanie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2 postanowień merytorycznych w tym samym postępowaniu administracyjnym (postanowienie z [...] września 2011 r. [...]). Ostatecznie skarżący wnosił o uchylenie postanowień liii instancji. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). W tym aspekcie zaskarżone postanowienie nie narusza ani prawa materialnego ani procesowego. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia były przepisy art. 7 pkt. 1, 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, art. 60 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tymi regulacjami w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego właściwy organ wydaje decyzję ustalającą warunki zabudowy, po uzgodnieniu jej m.in. z wojewódzkim konserwatorem zabytków - gdy przedmiotem inwestycji jest obszar lub obiekt objęty ochroną zabytków w rozumieniu art. 7 ustawy o ochronie przyrody. Wojewódzki Konserwator Zabytków nie prowadzi samodzielnie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i opiera się na zebranym przez organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy materiale dowodowym, co wynika z art. 53 ustawy o p.i.z.p. (tu Burmistrz miasta K.) Wbrew twierdzeniom skarżącego, podstawą do odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, była przede wszystkim wewnętrzna sprzeczna co do przedmiotu inwestycji. Dopiero w drugiej kolejności podstawą odmowy było uznanie, że teren na którym miałaby być realizowana inwestycja, z uwagi na objęcie tego terenu ochroną konserwatorską, powinien pozostać niezabudowany, że wpłynie negatywnie na walory ekspozycji krajobrazowej miasta i spowoduje niekorzystne zmiany przestrzeni miejskich. Postanowienia wydawane przez organy ochrony zabytków mają charakter uznaniowy, co nie zwalnia organu administracji do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego a następnie przeprowadzenia jego oceny pod kątem obowiązujących przepisów prawa materialnego. Uznanie nie oznacza dowolności. Każde rozstrzygnięcie organu musi zawierać nie tylko wskazanie podstawy prawnej jej wydania ale i uzasadnienie prawne - co jasno wynika z art. 107 § 1 i 3, 77 i 7 k.p.a. Ostatni z tych przepisów nakłada na organ obowiązek rozważenia, przy wydawaniu decyzji interesu społecznego i słusznego interesu strony. W niniejszej sprawie po jednej stronie występował interes obywatela planującego inwestycję a z drugiej interes społeczny, którym jest ochrona dóbr kultury. W tym kontekście obywatel (skarżący) wywodził, że odmowa uzgodnienia warunków zabudowy narusza jego prawo własności. Organ ochrony zabytków podejmując decyzję w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy posługuje się projektem decyzji o warunkach zabudowy, gdyż to na jego podstawie może ocenić czy planowana inwestycja i jej założenia nie pozostają w sprzeczności z założeniami ochrony konserwatorskiej. Oceniając zatem w tym świetle treść projektu decyzji prawidłowo Wojewódzki Konserwator Zabytków uznał, iż istnieje sprzeczność w zakresie przedmiotu przedsięwzięcia. Z części wstępnej decyzji wynika, że inwestycja będzie polegała na budowie usługowo-handlowej na działce [...] i części działki [...]. W dalszej części mowa jest budowie dwukondygnacyjnego budynku i rozbudowie magazynu i pokryciu części istniejącego magazynu dachem jednospadowym tworzącym drugą połać dachu. Sprzeczność ta nie została w toku postępowania wyeliminowana i była, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wystarczającym powodem do odmowy uzgodnienia warunków zabudowy przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, gdyż w istocie z projektu decyzji nie wynika czy przedmiotem inwestycji będzie budowa odrębnego budynku dwukondygnacyjnego czy też może rozbudowa istniejącego budynku magazynowego. Organ II instancji uzupełnił zaprezentowaną przez organ I instancji ocenę ustalonego, przez oba organy, stanu faktycznego i dokonał jego powtórnej oceny. Ocena ta, choć nie w całości podzielona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ostatecznie doprowadziła organ do prawidłowych wniosków. Skarżący, zarówno w zażaleniu jak i skardze, okoliczności związane z przedmiotem inwestycji w ogóle pominął skupiając się na orzeczeniu nr [...] o wpisaniu Miasta do rejestru zabytków i wywodząc, że nie może być ono podstawą do odmowy uzgodnienia warunków zabudowy. Należy zgodzić ze skarżącym, że przedłożony do akt "odpis" decyzji z [...] lipca 1958 r. nie może stanowić dowodu na wpisanie Miasta K. do rejestru zabytków. Wynika to z oczywistej sprzeczności pomiędzy podstawą prawną podaną w sentencji decyzji a datą jej wydania. Powołana ustawa o ochronie dóbr kultury i muzeach (D.U.1962. Nr. 10., poz.48) została uchwalona 15 lutego 1962 r. a więc nie mogła być podstawą wydania decyzji z 1958 r. Co prawda w aktach znajduje się również kopia pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z 8 lipca 1958 r. z którego wynika, że decyzja [...] została wydana na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 6 marca 1928 r o opiece nad zabytkami (D.U.R.P. Nr.29, poz 265), to jednak wobec braku tej decyzji w oryginale lub poświadczonym odpisem zgodnie z art.. 76a § 2 w zw. z art.. 81 k.p.a. dokument ten nie mógł być podstawą rozstrzygnięcia. Nie była natomiast kwestionowana decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] marca 1975 r. o wpisaniu do rejestru zabytków pod nr. [...] zespołu urbanistyczno-krajobrazowego K. (kopia w aktach IV SA/WA 1099/12) i w związku z tym brak jest podstaw do jej kwestionowania. Wbrew zarzutom skarżącego organ II instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do analizy architektoniczno-urbanistycznej dostarczonej przez inwestora na str. 4 i następnych uzasadnienia decyzji, dokonując oceny tej analizy i wyprowadzając z niej wniosek, że historycznie część gruntu na której miałaby być realizowana inwestycja w średniowieczu nie była zabudowana. Zwrócić należy uwagę, że w analizie tej na stronie 2 zamieszono rysunek rekonstrukcyjny średniowiecznego układu przestrzennego na którym teren ten jest niezabudowany i dopiero za terenem planowanej inwestycji znajduje się miasto, kościół i zamek piastowski. Niekwestionowana decyzja z [...] marca 1975 r. o wpisaniu do rejestru zabytków zespołu urbanistyczno-krajobrazowego K. objęła swą ochroną nie tylko obszar miasta ale i obszar położony w promieniu 1 km od granicy ścisłej ochrony, zakreślony w załączniku do tej decyzji, sięgający za [...]. Zarówno więc przedstawiona przez skarżącego analiza jak i załącznik graficzny do decyzji wskazują na to, że teren ten co do zasady był terenem niezabudowanym a jako, że zespół ten podlega ochronie konserwatorskiej uzasadnione było przyjęcie, że powinien pozostać terenem niezabudowanym dzięki któremu zachowana zostanie panorama miasta i zabytkowych budynków (zamek, kościół). Co do zasady każda czynność zmierzająca do zmiany istniejącego na tym terenie ładu przestrzennego powinna być rozważana przede wszystkim pod kątem ochrony zabytków. Wpis do rejestru zabytków stanowi wyjątkowo rygorystyczną formę ochrony zabytków i z tego właśnie powodu dużo silniej wkracza i ogranicza prawo własności. Jest to jedna z form ograniczenia prawa własności o jakiej mowa w art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która gwarantuje obywatelom ochronę własności a ta może być ograniczona tylko ustawą. Tą ustawą jest w tym wypadku ustawa o ochronie zabytków. W granicach tej ustawy możliwe jest zatem ograniczenie prawa własności poprzez de facto zakaz realizacji planowanej inwestycji w zaproponowanym przez inwestora kształcie. Nie bez znaczenia dla oceny zasadności przedsięwzięcia była także uchwała nr [...] Głównej Komisji Konserwatorskiej, który to organ na podstawie art. 98 ustawy o ochronie zabytków posiada uprawnienia do wypowiadania się w sprawach działań konserwatorskich przy zabytkach, mając przede wszystkim na względzie uchronienie ich od zniszczeń. Komisja ta w uchwale wskazała na utratę walorów ekspozycyjnych miasta (inwestycja spowoduje zmiany przestrzeni miejskiej i zachwianie dotychczasowego układu urbanistycznego a jej usytuowanie w pobliżu odbudowywanego zamku i murów obronnych ze względu na wyjątkowo duże gabaryty inwestycji, 96 metrów długości i 5,9 metrów szerokości, zaburzy istniejący układ przestrzenny tej części miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny tę ocenę w pełni podziela. Do rejestru zabytków został wpisany zespół urbanistyczny o rozplanowaniu pochodzącym ze średniowiecza. Tym samym bez istotnego znaczenia jest co działo się z tym terenem w latach późniejszych. W tym wypadku Sąd nie zgadza się z argumentami zawartymi w decyzji, że ochronie podlega średniowieczny układ urbanistyczny ze zmianami wynikającymi z rozwoju miasta na przestrzeni lat. Gdyby tak było nie sposób byłoby ustalić co jest przedmiotem ochrony, gdyż istotnie wygląd miasta i sposób jego funkcjonowania zmieniał się. Teren na którym planowana była inwestycja był przedpolem z forsą, których obecnie brak. Celem udzielonej ochrony jest dążenie do zachowania lub przywrócenia takiego stanu jaki istniał w tamtych latach. Temu służy między innymi odbudowa zamku czy murów obronnych. Nie znaczy to oczywiście, że zabronione są nowe inwestycje. Organ konserwatorski zezwalając na wybudowanie nowych, nowoczesnych obiektów powinien przede wszystkim dbać o jak najwierniejsze zachowanie substancji rzeczy poprzez dostosowanie ich wyglądem do tych istniejących wcześniej a podlegających ochronie. Zespół urbanistyczno-krajobrazowy objęty jest też ochroną krajobrazową przez co należy rozumieć ochronę nie tylko istniejącej zabudowy ale przede wszystkim ochronę przestrzeni, ekspozycji widokowej, układu urbanistycznego. Lokowane budynki powinny swą architekturą nawiązywać nie tylko do istniejącej, a podlegającej ochronie infrastruktury ale przede wszystkim próbować realizować cele związane z przypomnieniem tej, która stanowi przedmiot ochrony. Dotyczy to w tym wypadku nie tylko form budynków i ich usytuowania ale i istniejącej przestrzeni miasta położonego nad [...]. Ulokowanie miasta w średniowieczu i jego układ funkcjonalny - zgodnie z przedłożoną przez inwestora analizą wskazuje, że był to teren otwarty i niezabudowany, ogólnie dostępny i dlatego w celu zachowania tych elementów organ administracji prawidłowo ustalił, że planowana inwestycja zburzy chroniony prawem a wcześniej istniejący stan i będzie stanowił ingerencję w krajobraz kulturowy tego miejsca, odetnie panoramę [...] miasta. Czyni to nieskutecznym zarzut skarżącego o braku przedmiotu ochrony. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności pomiędzy twierdzeniami organu odnośnie zakresu wykorzystywania przedmiotowego gruntu w przeszłości ( z jednej strony jako teren niezabudowany a z drugiej zabudowany magazynami i istniejącym budynkiem). Fakt, że na gruncie istniały pojedyncze budynki magazynowe a obecnie na sąsiedniej działce istnieje od lat 70 tych pawilon nie prowadzi do wniosku, że teren ten jest zabudowany i w związku z tym dopuszczalne powinno być pobudowanie innego, nowoczesnego budynku. Organ jasno stwierdził, że istniejący budynek jest elementem degradującym miasto i biorąc pod uwagę, choćby jego wygląd, należy się z tym argumentem zgodzić i tego rodzaju budynek nie może być wyznacznikiem dla nowej zabudowy. Wprowadzenie do krajobrazu otoczenia zamku i murów obronnych tak nowoczesnego i wyjątkowo nie proporcjonalnego (długiego i wąskiego) elementu krajobrazu powoduje nie tylko zasłonięcie istniejącej starej zabudowy ale i odcięcie panoramy miasta na bardzo długim odcinku. Budynek zaprojektowany jako wyjątkowo długi, bez prześwitów ograniczyłby dostęp do pozostałej części miasta. Z załącznika do proponowanej decyzji wynika, że w istocie byłby to budynek dobudowany do istniejącego już budynku a nie odrębny, nowoczesny obiekt handlowo-usługowy. W sytuacji w której, miałby on - zgodnie z sugestiami inwestora - służyć m. inn infrastrukturze portu i korzystających z niego ludzi usytuowanie go tyłem do rzeki bez wątpienia tej funkcji by nie spełniało. Zaprezentowana przez organ II instancji ocena stanu faktycznego nie jest więc dowolna i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Nie trafny jest także zarzut związany z wydaniem dwu postanowień w jednej sprawie administracyjnej. W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta K. zwrócił się o uzgodnienie projektu warunków zabudowy polegającego na budowie pawilonu usługowo- handlowego na działce nr [...] i części działki [...] przy ulicy [...] w K. W drugiej ze spraw zawisłej przed sądem o sygn. akt IV SA/WA 1098/12 przedmiotem uzgodnienia była inwestycja na działce [...]. Dopuszczalne jest wydanie dla jednego inwestora 2 lub nawet większej ilości decyzji o warunkach zabudowy pod warunkiem, że przedmiotem oceny organu będą inne przedsięwzięcia. Z wniosków o wydanie projektów zabudowy jednoznacznie wynika, że dotyczą one dwu różnych inwestycji z których jedna posadowiona jest wyłącznie na działce [...] a druga także na działce [...]. Także z projektów obu decyzji ta okoliczność wynika. Dlatego nie trafny okazał się zarzut dotyczący naruszenia prawa procesowego polegający na wydaniu w jednym postępowaniu 2 decyzji administracyjnych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło