I SA/Po 636/12
WyrokWSA w Poznaniu2012-11-07
Skład orzekający: Włodzimierz Zygmont, Małgorzata Bejgerowska, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które dokumentują czynności, które w rzeczywistości nie zostały dokonane?Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Faktura musi dokumentować faktycznie dokonane nabycie towarów lub usług, a jej treść musi odpowiadać rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Jeśli faktura nie potwierdza rzeczywistej transakcji między wskazanymi w niej podmiotami, podatek naliczony z niej wynikający nie podlega odliczeniu.Stan faktyczny
Spółka "A." s.c. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 2007 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez P.P.H.U. "L." W. L., uznając te faktury za fikcyjne, a udokumentowane nimi zdarzenia gospodarcze za nieistniejące. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym pominięcie istotnych dowodów i tendencyjną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2012 r. sprawy ze skargi "A" s.c. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca i od sierpnia do grudnia 2007r. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określił "X." s.c. P. K., W. K., zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca i od sierpnia do grudnia 2007 r. Organ I instancji uznał m.in., że faktury VAT wystawione w 2007 r. na rzecz spółki przez P.P.H.U. "L." W. L. z S. były fikcyjne, a opisane w nich zdarzenia gospodarcze pomiędzy wystawcą a odbiorcą faktur w rzeczywistości nie miały miejsca. W konsekwencji organ odmówił skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez P.P.H.U. "L.". Wskutek wniesionego od powyższej decyzji odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w P. decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż rozstrzygnięcie sprawy winno być poprzedzone odpowiednio przeprowadzonym postępowaniem dowodowym.
Wypełniając zalecenia organu odwoławczego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. uzupełnił materiał dowodowy i decyzją z dnia [...], nr [...], określił "X." s.c. P. K., W. K., zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca i od sierpnia do grudnia 2007 r.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż w rezultacie przeprowadzonego w spółce postępowania kontrolnego stwierdzono nieprawidłowości w podatku od towarów i usług, które wynikały z:
1) zaniżenia podatku należnego wskutek błędnego wystawienia na rzecz "O." w O. faktury VAT nr [...] z [...] z 3% zamiast 22% stawką podatku VAT,
2) zawyżenia podatku naliczonego poprzez ujęcie w rejestrze zakupów VAT faktury nr [...] wystawionej przez firmę "M." S. K.,
3) odliczenia podatku naliczonego z faktur nabycia surowców do produkcji stelaży mebli tapicerowanych, listewek do płyty stolarskiej i listew meblowych, wystawionych przez P.P.H.U. "L." W. L. w S., które nie przedstawiają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych przez co zawyżono podatek naliczony.
W zakresie nieprawidłowości wykazanych w pkt 3 organ kontroli skarbowej ustalił, że działalność P.P.H.U. "L." W. L. w 2007 r. sprowadzała się do prowadzenia pozornych czynności zakupu i sprzedaży oraz wprowadzaniu do obrotu gospodarczego "pustych" faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji. Dostawcami materiałów stolarskich do firmy "L." były fikcyjne podmioty: "A." S.A. w G. oraz "S." z S. W. L. nie posiadał żadnego zaplecza magazynowego, środków transportu, maszyn, narzędzi i innego majątku. Nie potrafił logicznie wytłumaczyć, gdzie i od kogo nabył towary. Mając na uwadze powyższe, organ I instancji odmówił skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez P.P.H.U. "L." W. L. Jednocześnie organ wskazał, że nie kwestionuje faktu otrzymania przez spółkę materiałów drewnianych, wynikających z faktur wystawionych przez P.P.H.U. "L." W. L., jednakże zgromadzony w sprawie materiał dowodzi, że faktycznym dostawcą tych towarów były inne osoby, które wprowadzały do obrotu w/w surowce niewiadomego pochodzenia, legalizując ten obrót w/w fakturami VAT.
W odwołaniu z dnia [...] spółka wniosła o uchylenie powyższej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że organ I instancji pominął istotne w sprawie dowody (przelewy pieniężne za otrzymane faktury i dowody przyjęcia towaru na magazyn), a przeprowadzona kontrola była nieobiektywna. Stwierdziła, że W. L. dostarczał towar zgodnie z wystawionymi fakturami i otrzymywał zapłatę przelewem na konto. W ocenie spółki, fakt, iż W. L. nie miał prawa do odliczenia podatku VAT z faktur zakupowych, nie może powodować ujemnych skutków podatkowych dla spółki "X.", tym bardziej, że jej kontrahent ujawniał wszystkie transakcje w rejestrze sprzedaży oraz deklarował całą sprzedaż w deklaracjach VAT-7 za 2007 r.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że ustalony w sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na fikcyjność transakcji udokumentowanych spornymi fakturami. Zdaniem organu, W. L. pełnił rolę tzw. "słupa", a jego firma L. była prowadzona w 2007 r. jedynie w celu sporządzania faktur sprzedaży surowców drewnianych i w rzeczywistości nie prowadziła działalności gospodarczej.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż firma "A.", od której W. L. zakupił tarcicę, płyty wiórowe, płyty pilśniowe, płyty laminowane i listwy obrzynane (wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł), nie istniała w 2007 r. Podmiot ten z dniem [...] 1997 r. złożył zgłoszenie VAT-Z i zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Nie był także wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego. J. W. natomiast, którego nazwisko widnieje na fakturach wystawionych przez "A." S.A. dla firmy L., nie potwierdził, że wystawiał okazane mu faktury i zaprzeczył by podpis na tych fakturach był jego podpisem. W ocenie organu II instancji, W. L. nie zakupił także płyty wiórowej, odpadów płyty wiórowej i pilśniowej oraz okuć meblowych od firmy "S." (wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł). Z raportu o podmiocie z identyfikatorem NIP [...] (wydruk z systemu [...] z dnia [...]) oraz z informacji uzyskanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. (pismo z dnia [...] oraz [...]) wynika, że firma "S." była prowadzona przez L. R., a w 2007 r. nie była podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie składała żadnych deklaracji w zakresie tego podatku. Ponadto działalność została wyrejestrowana dnia [...] 2004 r. Wobec powyższego organ uznał, że będące w posiadaniu W. L. faktury zakupu surowców drewnianych z firm "A." oraz "S." są fakturami fikcyjnymi i nie odzwierciedlają rzeczywiście przeprowadzonych transakcji. Organ wskazał także, że W. L., oprócz nierzetelnych faktur, nie przedstawił żadnych innych dokumentów potwierdzających odbiór towaru lub dokonanie płatności. Nie przedstawił również żadnych innych źródeł zakupu towarów.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż materiał dowodowy zebrany podczas postępowania kontrolnego w firmie L. oraz w firmie "X." wskazuje, że firma L. nie dokonała dostaw zafakturowanej tarcicy do spółki "X." własnym ani obcym transportem. Potwierdzają to zeznania E. S., który wyjaśnił, że nigdy nie zawierał i nie widział umowy użyczenia samochodu z dnia [...], oraz zeznania P. H., który nie potwierdził faktu dostarczania w 2007 r. surowców drewnianych do spółki "X." samochodem użyczonym firmie L. na podstawie umowy z dnia [...]. Ponadto P. H. zeznał, że wynajął W. L. samochód marki Z., ale bez kierowcy. Także dowody z zeznań pracowników spółki "X." – K. N. oraz M. M. – potwierdziły, zdaniem organu, jedynie fakt dostarczania surowców drewnianych do firmy "X.", a nie to, że surowce te pochodziły od W. L. Ponadto ustalono, że firma L. w 2007 r. nie posiadała żadnych środków transportu, bazy magazynowej, zaplecza technicznego, placu lub sprzętu do załadunku lub rozładunku towarów. Tym samym nie mogła ona dostarczyć spółce "X." towaru własnym transportem. Z powyższym nie korespondują zeznania wspólnika spółki "X." – P. K., w świetle których towar przywożony był transportem W. L. Były to ciągniki siodłowe, różne samochody ciężarowe. Ponadto P. K. oświadczył, że spółka nie zawierała z firmą L. umów pisemnych, a zamówienia odbywały się ustnie lub telefonicznie. Koszty transportu towaru od firmy L. należały do W. L.
W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał, iż zakwestionowane faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane pomiędzy podmiotami na nich wskazanymi, a zatem skarżąca odliczając podatek naliczony z tych faktur, do czego nie miała prawa, naruszyła przepis art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o PTU).
Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w P. wskazał, że postępowanie w sprawie nie podważyło faktu dostarczenia surowców drewnianych do spółki "X.", a jedynie dowiedziono, że towar ten nie dostarczyła firma P.P.H.U. "L." W. L.. Podkreślił także, że nie kwestionuje faktu poniesienia przez spółkę wydatków na zakup przedmiotowych surowców do produkcji.
Za bezzasadny organ II instancji uznał zarzut pominięcia przedstawionych przez skarżącą dowodów w postaci przelewów pieniężnych za otrzymane faktury i dowodów przyjęcia towaru na magazyn. Jego zdaniem, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P. prawidłowo przeprowadził postępowanie podatkowe, a zaskarżone rozstrzygnięcie oparł na całokształcie materiału dowodowego z uwzględnieniem wszystkich dowodów w ich funkcjonalnym powiązaniu, bez pomijania któregokolwiek z nich.
Ustosunkowując się do kwestii dobrej wiary, czy też nieświadomego uczestnictwa spółki "X." w transakcjach o charakterze oszustwa podatkowego, Dyrektor Izby Skarbowej w P. stwierdził, że prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturze dokumentującej nabycie towarów i usług nie jest prawem bezwzględnym i nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury wystawione, lecz niedokumentujące rzeczywistych transakcji. Faktury takie nie rodzą obowiązku podatkowego ani prawa do odliczenia podatku.
Pismem z dnia [...] wspólnicy spółki złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o uchylenie w całości powyższej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 86 ust. 2 pkt 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o PTU, a także naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 191 i art. 192 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że sporne decyzje oparto na tendencyjnym (fiskalnym) materiale dowodowym zebranym przez Urząd Kontroli Skarbowej w P. przeprowadzonym w stosunku do firmy PPHU L. W. L. Zdaniem skarżących kontrola przeprowadzona u W. L. była nieobiektywna. Stwierdzili, że organy podatkowe, oceniając kwestionowany materiał dowodowy, nie wzięły pod uwagę bardzo istotnej okoliczności w sprawie jaką była forma płatności za zakupiony materiał. Wszystkie zapłaty dokonano przelewem bankowym. Ponadto skarżący zarzucili, iż z protokołu kontroli firmy L. wynika, że kontrolujący dokonali subtelnej segregacji dostawców materiałów. Podnieśli, że organy nie ustaliły innych dostawców materiałów sprzedanych firmie "X.". Wskazali także, że W. L. jest osobą po urazach głowy i o ograniczonej pamięci. Ta okoliczność też nie była brana pod uwagę przy należytej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ich zdaniem, wyjaśnienia i zeznania W. L. złożone w sprawie po prawie czterech latach od momentu zdarzenia gospodarczego, w świetle jego choroby i uszczerbku na zdrowiu, zapewne uległy zatarciu. Nie wzięto też pod uwagę, że W. L. uiścił należny podatek od towarów i usług i tym samym obecnie dojdzie do wtórnej zapłaty tych należności w podatku VAT. Tym samym nie wyjaśniono w przeprowadzonym postępowaniu podatkowym wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dokonana ocena tego materiału dowodowego jest przynajmniej ułomna.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym akcie.
W trakcie rozprawy w dniu 24 października 2012 r., pełnomocnik skarżącej spółki, złożył pismo procesowe, datowane na [...], w którym stwierdził, że kwestionowane przez organy podatkowe faktury potwierdzają rzeczywiście dokonane transakcje. Świadczą o tym zebrane w sprawie dowody osobowe (zeznania pracownika spółki "X." K. N. oraz P. H.), a także dowody z dokumentów (deklaracje VAT-7 złożone przez W. L. oraz spółkę za 2007 r., sporne faktury, dowody przyjęcia materiałów, przelewy bankowe). Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska skarżąca powołała się na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydane w sprawach Axel Kittel (C-439/04) oraz Rewolta Recycling SPRL (C-440/04) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto podniesiono, że "koronnymi" dowodami w sprawie nie mogą być zeznania W. L. oraz M. M., albowiem osoby te nie mają możliwości prawidłowego postrzegania zdarzeń. Wskazano, że W. L. przebył po wypadku samochodowym dwukrotnie wylew krwi do mózgu oraz pozostaje pod stałą opieką lekarza neurologa z uwagi na zaburzenia pamięci, a M. M. był w trakcie postępowania w trakcie kilkumiesięcznego leczenia szpitalnego.
Odpowiadając na powyższe pismo, Dyrektor Izby Skarbowej w P. w piśmie z dnia [...] stwierdził, że w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania podatkowego nie uchybiono przepisom Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 180 § 1 i art. 191. Ponadto organ opierając się na argumentacji zaskarżonej decyzji oraz odpowiedzi na skargę uznał za bezzasadne podniesione przez spółkę zarzuty.
W piśmie procesowym z dnia [...] skarżąca spółka, wskazując na fundamentalne zasady podatku VAT, tj. neutralności, opodatkowania konsumpcji, niezakłócania przez podatek VAT warunków konkurencji, stwierdziła, że nie można jej odebrać prawa do odliczenia podatku VAT związanego z nabyciem materiałów, których nabycie odbyło się w wykonaniu czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Podniosła także, że transakcje dostawy towarów od W. L. miały miejsce w rzeczywistości, a potencjalne nieprawidłowości związane z wcześniejszymi etapami obrotu nie były i nie mogły być jej znane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zarzuty skargi dotyczą zarówno przepisów prawa procesowego, tj. art. art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 191 i art. 192 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. – Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.), jak i przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 86 ust. 2 pkt 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: ustaw o PTU).
Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, że punktem wyjścia dla analizy reguł postępowania podatkowego jest zasada wyrażona w art. 120 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, stanowiąca konkretyzację normy Konstytucyjnej zawartej w art. 7 Konstytucji RP. Natomiast na mocy art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Przepisy te stanowią konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To bowiem organ podatkowy zabiega w postępowaniu o udowodnienie każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei na podstawie art. 191 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten zawiera zasadę swobodnej oceny dowodów, w myśl której ocena dowodów jest domeną wyłącznie organu podatkowego. W świetle tej normy prawnej organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 192 Ordynacji podatkowej okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.
Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej – znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne musi zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ podatkowy stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia podatkowego. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 124 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Wyjaśnienie przesłanek, którymi kierują się organy przy załatwianiu sprawy winno znaleźć się w szczególności w uzasadnieniu decyzji podatkowej.
Natomiast zgodnie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o PTU podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Jednak skorzystanie z odliczenia możliwe jest tylko po spełnieniu warunków i uwzględnieniu ograniczeń wynikających z przepisów ustawy, tj. między innymi art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o PTU. W świetle tego przepisu, nie stanowią postawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że podstawę do obniżenia podatku należnego stanowić może jedynie faktura wystawiona przez podmiot będący podatnikiem podatku od towarów i usług, w związku ze zrealizowaniem przez niego czynności opodatkowanych. Każda zatem wystawiona faktura winna odzwierciedlać rzeczywiste nabycie towarów lub usług, co oznacza, że musi dokumentować wykonanie czynności przez jej wystawcę. Przytoczony przepis art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o PTU jednoznacznie wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, bowiem wymogi dotyczące prawidłowo wystawionych faktur mają nie tylko aspekt formalny, ale przede wszystkim materialny - treść faktury winna odpowiadać rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym. Faktura może zatem stanowić podstawę do odliczenia podatku z niej wynikającego, gdy rzeczywistym powodem jej wystawienia były czynności, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o PTU, faktycznie dokonane między wskazanymi w tej fakturze sprzedawcą i nabywcą. Jeżeli bowiem faktura nie potwierdza rzeczywistej transakcji między wskazanymi w niej podmiotami, podatek naliczony z niej wynikający nie podlega odliczeniu. Sam bowiem fakt posiadania oryginału danego dokumentu nie przesądza o prawdziwości zdarzeń z niego wynikających.
Odnosząc powyższe wyjaśnienia do stanu faktycznego sprawy oraz do zarzutów podniesionych w skardze i jej argumentacji należy stwierdzić, że są one bezzasadne.
Podkreślenia wymaga, że w sprawie został zgromadzony wyczerpujący materiał dowodowy i został prawidłowo oceniony przez organ drugiej instancji, który doszedł do wniosku, że skarżąca spółka nie mogła nabyć surowców do produkcji stelaży mebli tapicerowanych, listewek do płyty stolarskiej i listew meblowych, wystawionych przez P.P.H.U. "L." W. L., S., ul. A., NIP [...]. Konkluzja organu podatkowego jest zasadna w świetle ustaleń, które dowodzą, że W. L. nie nabył spornych surowców, nie posiadał infrastruktury niezbędnej do ich magazynowania, nie dysponował środkami transportu umożliwiającymi mu przewóz ich surowców i nie istnieje żadna dokumentacja, poza fakturami, która wskazywała na dokonanie faktycznej dostawy towarów w rozumieniu przepisów ustawy o PTU.
W ocenie Sądu, organ podatkowy drugiej instancji ustalił ponad wszelką wątpliwość, że W. L. nie nabył surowców do wyrobów stolarskich, które następnie miał rzekomo sprzedać skarżącej spółce. Jak ustalono w toku postępowania, z faktur nabycia surowców przez W. L. wynika, że dostawcami materiałów stolarskich do przedsiębiorstwa "L." były fikcyjne podmioty: "A." S.A. w G. oraz "S." z S.. W świetle zebranego materiału dowodowego przedsiębiorstwo "A.", od którego W. L. rzekomo zakupił tarcicę, płyty wiórowe, płyty pilśniowe, płyty laminowane i listwy obrzynane nie istniało w 2007 r. Podmiot ten już z dniem [...] 1997 r. złożył zgłoszenie VAT-Z i zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Nie był także wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego. Natomiast J. W., którego nazwisko widnieje na fakturach wystawionych przez "A." S.A. dla L., nie potwierdził, że wystawiał okazane mu faktury i zaprzeczył by podpis na tych fakturach był jego podpisem.
W. L. nie zakupił także surowców do wyrobów stolarskich od przedsiębiorstwa "S.". Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedsiębiorstwo "S." było prowadzone przez L. R., a w 2007 r. nie było podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie składało żadnych deklaracji w zakresie tego podatku. Ponadto działalność została w dniu [...] 2004 r. wyrejestrowana.
Faktu nabycia surowców do wyrobów stolarskich nie potwierdzają również żadne dokumenty źródłowe, ponadto W. L. w toku postępowania podatkowego nie potrafił wyjaśnić, czy, gdzie i od kogo nabył towary. W sprawie poza spornymi fakturami W. L. nie przedstawił żadnej dokumentacji potwierdzającej odbiór towaru lub dokonanie płatności. Nie przedstawił również żadnych innych źródeł zakupu towarów.
Biorąc pod uwagę opisane powyżej okoliczności, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że W. L. nigdy nie nabył surowców do produkcji wyrobów stolarskich, a tym samym nie mogły być one przedmiotem dalszego obrotu.
O tym, że w rzeczywistości nigdy nie doszło do dostawy towarów od W. L. na rzecz skarżącej spółki przekonuje także brak jakiejkolwiek infrastruktury niezbędnej do prowadzenia działalności handlowej w zakresie sprzedaży surowców do wyrobów stolarskich. Z ustaleń poczynionych przez organ podatkowy wynika, że W. L. nie posiadał żadnego zaplecza magazynowego, maszyn, narzędzi, zaplecza technicznego, placu lub sprzętu do załadunku lub rozładunku towarów, który mógłby być wykorzystywany na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.
Ponadto materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania kontrolnego w przedsiębiorstwie L. oraz u skarżącej spółki wskazuje, że przedsiębiorstwo L. nie dokonało dostaw zafakturowanej tarcicy do skarżącej spółki własnym ani obcym transportem. Wprawdzie w aktach sprawy znalazła się umowa użyczenia samochodu z dnia [...], jednakże E. S., który miał być jej stroną, przesłuchiwany w trakcie postępowania podatkowego, wyjaśnił, że nigdy nie zawierał umowy użyczenia samochodu z W. L. Natomiast P. H. zeznał, że wprawdzie wynajął, na podstawie umowy z dnia [...], W. L. samochód marki X., ale nie wyznaczył do prowadzenia tego samochodu żadnego kierowcy. Badając tę kwestię organ podatkowy stwierdził, że nie została ujawniona żadna dokumentacja, która potwierdzałby dokonywanie przez W. L. wydatków związanych z użytkowaniem samochodu, ani też zatrudnienie kierowcy.
Podkreślenia także wymaga, że – wbrew twierdzeniom skarżącej spółki – fakt dostarczenia skarżącej spółce surowców do produkcji wyrobów stolarskich nie został potwierdzony w zeznaniach pracowników tej spółki, K. N. i M. M. Zasadne jest bowiem twierdzenie organu podatkowego, że świadkowie ci potwierdzili jedynie fakt dostawy surowców, żadna okoliczność nie wskazywała jednak, że dostawy dokonało przedsiębiorstwo L. W. L.. Świadkowie w szczególności nie znali W. L., ani kierowcy i nie potrafili powiedzieć, czy kierowca był zatrudniony przez W. L.. K. N. zeznał w dniu [...], że jego wiedza dotycząca pochodzenia towaru od W. L. opierała się jedynie na słowach kierowców oraz czasami na informacji otrzymanej od właściciela firmy P. K. Ponadto przesłuchany tego samego dnia M. M. zeznał, że nie znał nazwisk kierowców, którzy przywozili towar do spółki "X.". Świadek stwierdził, że nie wiedział, od kogo pochodził towar, który odbierał i czy mógł pochodzić od W. L..
Ustalonego przez organ podatkowy stanu faktycznego nie burzą także zeznania Pa. K., który oświadczył, że towar przywożony był transportem W. L.. Wyjaśnił, że były to ciągniki siodłowe, różne samochody ciężarowe, a koszty transportu miał pokryć W. L.. Odnosząc się do treści tych zeznań, zasadnie stwierdził jednak organ podatkowy, że zeznania te nie znalazły odzwierciedlenia w dowodach źródłach, gdyż w aktach sprawy nie znajdują się żadne dokumenty, które potwierdzałby fakt dysponowania przez W. L. środkami transportu, za pomocą których mógł on dokonywać dostawy towarów do skarżącej spółki.
Dostawy surowców do produkcji wyrobów stolarskich przez W. L. nie dowodzą również okoliczności, w jakich zawierano umowy. P. K. zeznał, że skarżąca spółka nie zawierała z przedsiębiorstwem L. umów pisemnych, a zamówienia odbywały się ustnie lub telefonicznie.
Należy przy tym podkreślić, że organ podatkowy nie kwestionował w zaskarżonej decyzji samego faktu posiadania przez skarżącą spółkę surowców do produkcji wyrobów stolarskich, co podkreśla skarżąca spółka argumentując, że w rzeczywistości dysponowała surowcami niezbędnymi do prowadzenia produkcji. Przedmiotem spornym w rozpatrywanej sprawie nie była jednak okoliczność nabycia tego rodzaju surowców w ogóle, a ustalenie, czy sporne faktury odzwierciedlają rzeczywisty przebieg czynności gospodarczych, a w szczególności, czy wskazany w treści faktur sprzedawca, tj. W. L. w rzeczywistości dokonał dostawy na rzecz skarżącej spółki.
Odnosząc się bowiem do formułowanych w toku postępowania zarzutów dotyczących naruszenia prawa unijnego, a w szczególności ignorowania tez zawartych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) należy stwierdzić, że punktem wyjścia dla badania wszelkich innych okoliczności sprawy jest ustalenie, że dostawa (czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej) w rzeczywistości została dokonana. Wniosek taki wypływa wprost z analizy powołanego przez skarżącą spółkę wyroku TSUE z dnia z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11. W uzasadnieniu tego wyroku TSUE wyjaśnił, że pytania w sprawie C-80/11 podobnie jak pytania w sprawie C-142/11 są oparte na założeniu, zgodnie z którym materialne i formalne warunki powstania prawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112 zostały spełnione. W szczególności dotyczy to warunku posiadania przez podatnika faktury potwierdzającej rzeczywiste dokonanie dostawy towarów i zgodnej z wymaganiami dyrektywy (pkt 52). W świetle uzasadnienia tego orzeczenia tezy w nim sformułowane znajdą zastosowanie tylko w sytuacji, gdy faktura potwierdza rzeczywiście dokonaną dostawę towarów.
Odnosząc te wyjaśnienia do stanu faktycznego sprawy należy zatem stwierdzić, że wobec ustaleń faktycznych, z których – w ocenie Sądu – jednoznacznie wynika, że W. L. nie dokonał w rzeczywistości dostawy towarów na rzecz skarżącej spółki w rozpatrywanej sprawie nie znajdą zastosowania tezy sformułowane w powołanym wyrok TSUE. Tym samym nie jest zasadny podniesiony w piśmie procesowym z dnia [...] zarzut naruszenia zasady neutralności, na której – jak trafnie wywodzi skarżąca spółka – opiera się konstrukcja systemu podatku od wartości dodanej, a która to zasada głosi, iż podatnik nie powinien ponosić ekonomicznego ciężaru opodatkowania. Zasada ta jest realizowana na gruncie tych przepisów dyrektywy oraz ustawy o PTU, które wprowadzają mechanizm pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony. Jak wyjaśniono powyżej zastosowanie tego mechanizmu jest jednak możliwe dopiero w sytuacji, gdy spełnione zostaną warunki formalne i materialne, tj. dopiero wówczas gdy podatnik posiada fakturę potwierdzająca rzeczywiście dokonaną dostawę. Zastosowania zasady neutralności w żadnym przypadku nie można się domagać, gdy nie istnieje dostawa, będąca przedmiotem opodatkowania.
Z powyżej wskazanych przyczyn nie można także uznać za zasadne zarzutów naruszenia zasady opodatkowania konsumpcji, zasady unikania zakłócenia warunków konkurencji i zasady proporcjonalności. Jakkolwiek nie sposób przecenić znaczenie tych zasad dla konstrukcji podatku od wartości dodanej i funkcjonowania wspólnego rynku europejskiego, to jednak nie mają one charakteru absolutnego. Raz jeszcze wypada powtórzyć, że nie można domagać się realizacji tych zasad w sytuacji, gdy nie nastąpiła czynności stanowiąca przedmiot opodatkowania. To dostawa jest bowiem źródłem zarówno obowiązku podatkowego, jak i mechanizmu odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego. Faktura jedynie potwierdza dokonaną dostawę i stanowi bezpośrednią podstawę odliczenia podatku, pod warunkiem, że odzwierciedla przebieg rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Podsumowując, należy stwierdzić, że organ podatkowy w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie kompletnego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego, a nie jedynie zeznań W. L., jak w wskazuje w skardze skarżąca spółka. W szczególności należy podkreślić, że ustalono ponad wszelką wątpliwość, że W. L. nie nabył surowców do produkcji wyrobów stolarskich od spółek: "A." S.A. w G. oraz "S." z S. Podmioty te w okresie, w jakim rzekomo miały zbywać towary nie prowadziły działalności handlowej. Ustalono ponadto, że W. L. nie dysponował niezbędną infrastrukturą, środkami transportu oraz dokumentacją, która w jakikolwiek sposób potwierdzałaby, że faktycznie prowadzi działalność w zakresie wskazanym w treści spornych faktur. Skarżąca spółka również nie potrafiła wykazać, że nabyła towary od W. L., nie potwierdzają tego także okoliczność rzekomych transakcji, a w szczególności zeznania świadków K. N. i M. M. Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia należy podkreślić, że – w ocenie Sądu – zasadne jest stanowisko organu podatkowego, że czynności opisane w treści spornych faktur w rzeczywistości nie miały miejsca.
Konkluzja taka czyni niezasadnym odwołanie się do orzecznictwa TSUE, a w szczególności do wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawach połączonych C-80/11 i C-142/11. Tezy tam sformułowane odnoszą się bowiem wyłącznie do spraw, w których zostały spełnione materialne i formalne warunki powstania prawa do odliczenia określone w dyrektywie 2006/112, tj. istniały, zgodne z wymaganiami tej dyrektywy, faktury potwierdzające rzeczywiste dokonanie dostawy towarów, a wiec wobec prawidłowych – zdaniem Sądu – ustaleń faktycznych nie znajdą zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Konkludując, należy stwierdzić, że w świetle powyższych rozważań oraz wobec braku uchybienia przez zaskarżoną decyzję normom prawa procesowego i materialnego także w zakresie nie objętym skargą – w ocenie Sądu – nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P.
Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło