I GSK 519/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-08-27
Skład orzekający: Cezary Pryca, Janusz Zajda, Inga Gołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie wartości transakcyjnej, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej prawidłowości, a następnie ustalić ją metodą wartości towarów podobnych, opierając się na materiałach porównawczych z bazy danych ALINA?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo badać wiarygodność dokumentów przedkładanych przez stronę, zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej, organy mogą odstąpić od metody wartości transakcyjnej i zastosować metodę wartości towarów podobnych, opierając się na prawidłowo zgromadzonym materiale porównawczym, nawet jeśli nie przeprowadzono bezpośredniej weryfikacji u producenta.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgłoszenia celnego importowanego obuwia. Organ celny zakwestionował zadeklarowaną wartość celną, uznając fakturę za nierzetelną na podstawie ustaleń niemieckich organów śledczych, które wykazały, że firma wystawiająca fakturę nie dokonywała rzeczywistych transakcji. Wartość celną ustalono metodą wartości towarów podobnych. WSA oddalił skargę importera, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od C. O. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w R. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 27sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 7 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Go 790/12 w sprawie ze skargi C. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia należności celnych oraz kwoty podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od C. O. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w R. 900 (dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. wyrokiem z [...] listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Go 790/12, oddalił skargę C. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w R. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie wartości celnej towaru, kwoty cła oraz podatku od towarów i usług.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Działająca z upoważnienia skarżącego A. C. S. z W. Oddział Terminal Ś. w dniu [...] maja 2007 r. złożyła zgłoszenie celne nr [...], wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu towaru pochodzącego z C. w postaci obuwia damskiego – klapki w ilości 4 800 par oraz obuwia męskiego – klapki w ilości 28 080 par z ogólną wartością dla całej partii importowanego towaru w wysokości 4 274,40 USD, na podstawie faktury z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] wystawionej przez firmę S. I. – E. K. K. z B., N..
Do powyższego zgłoszenia celnego, dołączono niezbędne dokumenty, tym samym towar z mocy prawa objęty został wnioskowaną procedurą. Po zwolnieniu towaru organ celny dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności kontrolnych załączona do zgłoszenia celnego faktura nr [...] z [...] kwietnia 2007 r. została przesłana do weryfikacji, która to weryfikacja wykazała, że przedmiotowa faktura, została wystawiona w sposób niezgodny z prawem a jej wystawca został na tę okoliczność przesłuchany przez N. organy administracyjne.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. W.. określił skarżącemu wartość celną towaru, kwotę oraz kwotę podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył treść przepisów, na podstawie których wydał decyzję oraz wskazał w jaki sposób dokonał obliczeń wysokości należnych kwot.
C. O. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w R..
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w R. wezwał pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie materiału dowodowego o dane producenta importowanych towarów, na co w odpowiedzi pełnomocnik skarżącego wskazał, że nie posiada danych dotyczących producenta.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w R. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p., art. 30 ust. 1 i ust. 2 lit. b, art. 78 ust. 2 i 3 WKC, art. 151 ust. 4 i art. 181a ust. 1 RWKC, art. 73 ust. 1 i art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo Celne (Dz. U. nr 68, poz. 622), art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i 15, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 4, art. 38 ust. 2, art. 41 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54 poz. 535 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji zasadnie uznał za wątpliwe, że zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany towar, bowiem wartość analizowanych towarów znacznie odbiegała od cen jednostkowych towarów importowanych z tego samego kraju.
Dyrektor Izby Celnej w R. wskazał, że jako materiał porównawczy przyjęto ceny uwidocznione w zgłoszeniu celnym z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz z [...] maja 2007 r. Natomiast wartość celną towaru ustalono na podstawie metody zastępczej, tj. metody wartości transakcyjnej towarów podobnych, o której mowa w art. 30 ust. 2 lit. b WKC. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji ustalając materiał porównawczy zasadnie kierował się metodą ustalenia "towarów podobnych".
Organ celny dokonał analizy zgromadzonego materiału porównawczego w celu ustalenia, czy importowany towar został wytworzony przez tę samą osobę. Towar został zakupiony w niemieckiej firmie S., która zgodnie z wynikami śledztwa, nie dokonywała rzeczywistych transakcji handlowych a jej rola polegała na wystawianiu faktur w celu zaniżania wartości importowanego towaru. Wobec powyższego do ustalenia wartości organ przyjął materiał porównawczy towarów wytworzonych (eksportowanych) przez inną osobę.
Przedmiotem zgłoszenia celnego z dnia [...] maja 2007 r. było obuwie damskie i męskie typu klapki. Towar ten nie był wadliwy, gdyż treść faktury, kontraktu, jak i innych załączonych dokumentów oraz wynik rewizji takiej informacji nie zawierają. Zatem, w ocenie Dyrektora Izby Celnej w R., organ celny ustalił wartość metodą wartości celnej towarów podobnych, a nie metodą towarów identycznych. W tym wypadku brak próby towaru nie stanowił przeszkody w ustaleniu wartości tą metodą gdyż po wprowadzeniu kryteriów takich jak kraj pochodzenia, warunki dostaw, kod CN uzyskano materiał porównawczy uwzględniający wszystkie elementy, o których mowa w art. 142 ust. 1 pkt. d RKWC.
C. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji gdyż zostały one wydane niezgodnie z prawem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w R. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) oddalił skargę C. O..
Sąd I instancji wskazał, że przyjęcie zgłoszenia i zwolnienie towaru nie jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe. Zgodnie z art. 78 ust. 2 WKC organy celne, w celu upewnienia się, że dane zawarte w zgłoszeniu celnym są prawidłowe, mogą kontrolować dokumenty, dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. W postępowaniu weryfikacyjnym może być badana nie tylko autentyczność formalna dokumentu (tzn. czy nie został sfałszowany), ale także autentyczność materialna, np. niewłaściwa cena towarów, ujawnienie dokumentów niepotwierdzających pochodzenia towarów, etc. Z tych też przyczyn organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym jak i materialnym. Działania podjęte w ramach postępowania określonego w art. 78 WKC, obejmują również udzielanie sobie wzajemnie przez właściwe organy celne państw pomocy w zakresie sprawdzenia autentyczności świadectw przywozowych oraz informacji dotyczących rzeczywistego pochodzenia danych produktów.
W rozpoznawanej sprawie eksporterem towaru pochodzącego z C. był prowadzący w N. firmę S. K. K., który wystawił fakturę nr [...] załączoną do kontrolowanego zgłoszenia celnego. Skarżący przedłożył dokumenty transakcyjne od kontrahenta niemieckiego. Polskie organy celne nie miały podstaw do wystąpienia do władz chińskich o dokonanie weryfikacji. Dokumenty wystawione w N. nie mogły być weryfikowane przez władze C., tym samym Sąd I instancji za niezasadne uznał zarzuty skarżącego jakoby zaskarżona decyzja została wydana tylko i wyłącznie w oparciu o dokumenty i protokoły sporządzone przez władze niemieckie, które działały w ramach pomocy prawnej z wniosku polskiego organu celnego, kiedy w rzeczywistości zakup towaru nastąpił w C. i jedynym władnym organem miejscowo i rzeczowo do weryfikacji dokumentów transakcyjnych mógłby być organ tego państwa.
W przeprowadzonym przez organy niemieckie śledztwie dokonano ustaleń, które wskazywały jednoznacznie, że dokumenty wystawione przez firmę K. K. były dokumentami nieautentycznymi materialnie, pomimo, że były autentyczne formalnie. Dokumenty weryfikacyjne były wystawione przez K. K., jednak nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji - były "przepisywane" na zlecenie innej osoby, a firma K. K. miała jedynie za zadanie przepisywać faktury, które otrzymywał od tej osoby (zleceniodawcy), natomiast K. K. przyznał, że nigdy nie wiedział co było sprzedawane i przewożone, wskazał również, że za napisanie faktury otrzymywał 600 Euro.
W związku z powyższymi ustaleniami podstawą odstąpienia w niniejszej sprawie od ustalenia wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej o jakiej mowa w art. 29 WKC, jest art. 181 a ust. 1 RWKC. Zgodnie z tym przepisem organy celne nie muszą stosować metody wartości transakcyjnej jeżeli, po wyczerpaniu procedury określonej w art. 181 a ust. 2 RWKC mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC.
Tym samym jako niezasadny uznał Sąd I instancji zarzut naruszenie art. 181 a ust. 1 RKWC poprzez bezpodstawne uznanie, że wskazana na fakturze importowej wartość celna towaru nie może być uznana za cenę transakcyjną, tj. całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, podczas gdy nie przeprowadzono żadnego dowodu potwierdzającego wątpliwości organu celnego i nie udowodniono, że strona zapłaciła lub ma zapłacić za importowany towar kwotę wyższą niż to wynika z faktury.
W ocenie Sądu I instancji otrzymane od niemieckich organów dokumenty w pełni uzasadniały przyjęcie przez organy celne, że cena za towar wskazana w fakturze nr [...] przedłożonej do zgłoszenia celnego, nie jest autentyczna. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w ocenie Sądu, w pełni uzasadniał odstąpienie, na mocy art. 181 a RWKC od przyjęcia wartości celnej importowanego towaru na poziomie ceny wynikającej z zakwestionowanej faktury.
Zgodnie z regulacją art. 142 ust. 1 lit. d RWKC "towary podobne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne.
Zgodnie zaś z treścią art. 151 ust. 1 RWKC w celu stosowania art. 30 ust. 2 lit. b) WKC wartość celna ustalana jest w odniesieniu do wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. W przypadku gdy nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, przyjmuje się wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedawanych na innym poziomie handlu i/lub w innych ilościach, skorygowaną o różnice wynikające z poziomu handlu i/lub ilością, pod warunkiem że tego rodzaju korekta może być dokonana na podstawie przedłożonych dowodów, jednoznacznie potwierdzających zasadność i prawidłowość korekty, niezależnie od tego, czy taka korekta prowadzi do zwiększenia, czy też zmniejszenia wartości.
WSA stwierdził, że prawidłowo Dyrektor Izby Celnej w R. wskazał, że pojęcie "w tym samym lub zbliżonym czasie" odnosi się do chwili, kiedy towary zostały wywiezione w celu przywozu na teren Wspólnoty, a nie chwili, kiedy towary zostały sprzedane. Ponadto, powinno ono być rozumiane jako pewien okres czasu, możliwie najbliższy dacie wywozu, podczas którego praktyka handlowa i warunki rynkowe, mające wpływ na cenę pozostają niezmienione. Przy czym przez pojęcie "w zbliżonym czasie" należy brać pod uwagę ten sam okres czasu, który występował przed ale i również po wywiezieniu towarów do Wspólnoty, dla których ustalana jest wartość celna. W art. 152 ust. 1 lit b WKC ten sam lub zbliżony czas to okres 90 dni od dnia przywozu.
W niniejszej sprawie jako materiał porównawczy organ celny wykorzystał zgłoszenie z dnia [...] czerwca 2007 r. dla pozycji nr 1 zgłoszenia oraz z [...] maja 2007 r. dla pozycji nr 2 zgłoszenia. Uwzględniając zaś dyspozycję art. 151 ust. 3 RWKC, która stanowi że do ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość z ustalonych, za punkt wyjściowy sporządzenia kalkulacji przyjęto cenę jednostkową towaru podobnego importowanego z C. wg ww. zgłoszenia celnego. Ustalono także, że w analizowanym okresie zgodnie z dyspozycją art. 151 ust. 3 RWKC najniższa cena jednostkowa wynosiła: dla towaru z poz. 1 zgłoszenia – 0,60 USD, dla towaru z poz. 2 zgłoszenia – 0,35 USD za parę.
Organ celny nie był wstanie wskazać, czy towary brane pod uwagę w materiale porównawczym były wytworzone przez tego samego producenta co koszule męskie sprowadzane przez skarżącego, bowiem z żadnego dokumentu przedstawionego do zgłoszenia celnego nie wynika kto był producentem importowanych koszul. Wątpliwości nie wyjaśnił również sam skarżący, który na wezwanie organu z dnia [...] kwietnia 2012 r. o uzupełnienie materiału dowodowego o dane producenta wskazał, że ich nie posiada. W związku z ustaleniami w ocenie Sądu I instancji należało za niezasadny uznać zarzut skarżącego dotyczący naruszenia przez organy art. 142 ust. 1 lit. d i art. 151 ust. 1 RWKC poprzez przyjęcie jako materiał porównawczy towaru, który nie spełnia wszystkich kryteriów określonych w tych przepisach.
Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ art. 120, art. 121, art. 122, 180 § 1, art. 187, art. 190 O.p. Sąd I instancji wskazał, że działania Dyrektora Izby Celnej w R. w żaden sposób nie naruszyły wskazanych przepisów. Postępowanie zostało przeprowadzone przez organy w sposób prawidłowy, poprzez podjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a brak współpracy ze strony skarżącego m.in. przy ustaleniu producenta importowanego towaru nie może być wykorzystywany przez niego skarżącego zarzut przeciw organowi.
Materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z przepisami prawa a w uzasadnieniu wydanych decyzji w sposób wyczerpujący organy wskazały dlaczego i na jakiej podstawie dokonały obliczenia należnych kwot, zaś strona w należyty sposób była informowana o możliwości czynnego udziału w postępowaniu
Skargę kasacyjną złożył C. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie przepisu art. 174 pkt. 1 p.p.s.a., w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a. i art. 3 § 2 p.p.s.a., które pozostają w związku z art. 151 pozostającym w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a" p.p.s.a. w związku z art. 29 ust. 1 lit. "a" do "d" Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 141 i art. 147 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, bowiem Sąd wadliwie wykonał swój obowiązek dotyczący kontroli decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem, zaś wadliwość ta polegała na oddaleniu skargi, podczas gdy w istocie Sąd powinien był uchylić skarżoną decyzję. Wadliwość ta polegała na uznaniu przez Sąd, że wskazana na fakturze importowej wartość celna towaru nie może być uznana za ceną transakcyjną tj. całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną, podczas gdy nie został przeprowadzony przez organ celny żaden dowód potwierdzającego wątpliwości organu celnego i nie udowodniono, że strona zapłaciła za towar kwotę większą niż to wynika z faktury zakupu. Powyższe naruszenia prawa spowodowały, że Sąd dopuścił się niewłaściwego i nieprawidłowego zastosowania wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego oraz nieprawidłowo dokonał oceny zgromadzonych dowodów, zaś naruszenia te miały wpływ na wynik sprawy.
II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 174 pkt. 2 p.p.s.a w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a oraz art. 151 pozostającym w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "c" p.p.s.a., bowiem Sąd wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem przez to, że naruszył art. 191 o. p. w związku z art. art. 142 ust 1 lit. d i art. 151 ust 1 RWKC, bowiem Sąd uznał za dostatecznie udowodnione okoliczności, że wzięty pod uwagę do porównania jako podobny towar i stanowiący bazę dla dokonania zmiany wartości celnej towar, ma to samo przeznaczenie, cechy ogólne, markę, renomę, może stanowić towar handlowo zamienny, był sprzedawany na tym samym poziomie handlu, jak towar będący przedmiotem weryfikowanego zgłoszenia, podczas gdy w tym zakresie nie przeprowadzono żadnego dowodu. W kontekście powyższego Sąd nieprawnie uznał, iż pomimo braku prób towaru, przyjęty przez organ celny jako materiał porównawczy towar, spełnia wszystkie kryteria określone w przepisach.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację wniesionych zarzutów.
Dyrektor Izby Celnej w R. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych, jednocześnie Dyrektor podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt. 1 i pkt. 2 p.p.s.a.
W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż kasator zarzuca Sądowi I instancji naruszenie powołanego wyżej przepisu w związku z art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. pozostającym w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez wadliwe wykonanie ustrojowego obowiązku kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem i tym samym naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 142 ust. 1 lit. d i art. 151 ust. 1 RWKC. Biorąc pod uwagę treść uzasadnienia skargi kasacyjnej uznać należy, że w istocie opisany wyżej zarzut naruszenia przepisów postępowania sprowadza się do kwestionowania przez kasatora sposobu jego przeprowadzenia i oceny dowodów zgromadzonych w wyniku tak przeprowadzonego postępowania przez organy administracji publicznej - zaakceptowanego przez Sąd I instancji.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji trafnie uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do powzięcia przez organy celne uzasadnionych wątpliwości co do tego czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 29 WKC. W związku z powyższym podkreślić należy, że stosownie do treści art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych sytuacjach zasada ta doznaje ograniczeń i wówczas wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie bowiem do postanowień art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93, z dnia 2 lipca 1993 roku ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz.UE.L. z 1993 r. Nr 253.1 ze zm.), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej sprowadzanych towarów z zastosowaniem wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność w zakresie podanej w nich ceny transakcyjnej. Realizacji uprawnienia wynikającego z powołanego wyżej przepisu rozporządzenia wykonawczego służy regulacja zawarta w art. 78 WKC, w myśl której po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia.
W tym miejscu należy zauważyć, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, zaakceptowane przez Sąd I instancji, stanowisko organów celnych w zakresie wartości celnej towaru objętego kontrolowanym zgłoszeniem, poprzedzone zostało postępowaniem wyjaśniającym, w trakcie którego uzyskano wyniki dochodzenia prowadzonego przez Celny Urząd Śledczy B. – B., a także oparto się na protokole z przesłuchania w charakterze świadka właściciela firmy, która wystawiała faktury załączone do zgłoszenia celnego. Niewątpliwie konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru było ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30 - 31 WKC.
Ponadto należy podkreślić, że zasadnie Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów celnych w zakresie odnoszącym się do pozyskania materiałów porównawczych. Dokonany przez organy celne przegląd ogólnopolskiej bazy ALINA, zawierającej informacje o wszystkich odprawach celnych dokonanych na obszarze RP, pozwolił na uzyskanie danych zezwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów podobnych, przy ustalaniu wartości celnej towarów objętych kontrolowanym zgłoszeniem. Jednocześnie wskazać należy, że dokonując opisanego przeglądu z zakresu zainteresowania organów celnych wyłączone zostały te zgłoszenia celne, w stosunku do których było prowadzone postępowanie dotyczące wartości celnej. Również dokonana przez organy celne ocena materiału porównawczego została przeprowadzona w sposób prawidłowy, stosownie do zasad określonych w art. 142 ust. 1 lit. d WKC i art. 151 ust. 1 WKC. W szczególności, na co zwraca uwagę Sąd I instancji, organy celne przy wyborze materiału porównawczego, kierowały się tym aby był to podobny rodzaj towaru (objęty tym samym kodem CN), aby była to podobna ilość towaru i renoma ("niemarkowy" towar wschodnioazjatycki), aby był bardzo zbliżony przedział czasowy (90 dni od dnia przywozu), aby był to ten sam kierunek handlu, takie same warunki dostawy, podobna ilość towaru objęta zgłoszeniem celnym.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, iż Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej.
Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podkreślić należy, że kasator zarzuca Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., art. 29 ust. 1 lit. a WKC oraz art. 141 i art. 147 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93, z dnia 2 lipca 1993 roku ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Z petitum skargi kasacyjnej wynika jednoznacznie, że strona wnosząca skargę kasacyjną dostrzega naruszenie przez Sąd I instancji wskazanych wyżej przepisów prawa w opisany wyżej sposób w tym, że Sąd nie dostrzegł, iż organ celny nie przeprowadził żadnego dowodu na okoliczność potwierdzającą wątpliwości organu co do prawidłowości wskazanej w fakturze wartości celnej i ceny transakcyjnej, a tym samym nie udowodnił, że strona zapłaciła za towar więcej niż wynika to z faktury. Odnosząc się do tak skonstruowanego zarzutu skargi kasacyjnej podkreślenia wymaga ta okoliczność, że o jego bezskuteczności decyduje to, iż na tle przesłanek przepisów, które zdaniem kasatora zostały naruszone, kwestionowane są wyłącznie ustalenia faktyczne. Strona wnosząca skargę kasacyjną nie przedstawia bowiem argumentacji wykazującej wadliwą wykładnię zarzucanych przepisów prawa, lecz wskazuje na niewłaściwe zastosowanie w zakresie wadliwie ustalonego stanu faktycznego, wiążąc istotę naruszenia prawa materialnego z nieprawidłowymi ustaleniami okoliczności faktycznych. Ponadto wskazać należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. W omawianym zakresie skarga kasacyjna nie zawiera żadnej argumentacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie wskazanym w petitum skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło