IV SA/Wr 380/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-11-07

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Julia Szczygielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia interesu prawnego wnioskodawcy, gdy ten ubiega się o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. (interes prawny), a nie na podstawie przepisu prawa wymagającego takiego zaświadczenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa procesowego. W przypadku wniosku o wydanie zaświadczenia opartego na interesie prawnym (art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a.), organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia tego interesu, a nie od razu odmawiać wydania zaświadczenia. Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia o braku ofert pracy zgodnych z jej wykształceniem, wskazując na potrzebę okazania go instytucji ubezpieczeniowej. Organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia, argumentując, że strona nie wykazała interesu prawnego. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając, że strona nie wskazała konkretnej normy prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny. Strona wniosła skargę do WSA, podnosząc, że jej interes prawny wynika z Konstytucji RP i umowy cywilnoprawnej z ubezpieczycielem.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody D. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Dz.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] 2012r., nr [...] Wojewoda D., działając na podstawie art. 217 § 1 i § 2, art. 219 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Z. Z. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) od postanowienia Starosty Dz. z dnia [...] 2012r., nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda D. wskazał, że z akt sprawy wynika, iż posiadająca status osoby bezrobotnej strona, w dniu 21 lutego 2012 r., złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Dz. pisemną prośbą o wydanie zaświadczenia o braku ofert zatrudnienia zgodnego z jej wykształceniem, w celu okazania zaświadczenia instytucji ubezpieczeniowej. Pismem z dnia 21 lutego 2012r., Kierownik Działu Rynku Pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy w Dz. poinformował wnioskodawcę, iż na dzień złożenia wniosku nie istniały oferty pracy dla osób z wykształceniem wyższym informatycznym w zakresie organizacji i zarządzania w przemyśle. Z ofertami pracy będącymi w dyspozycji Powiatowego Urzędu Pracy, każda osoba zainteresowana może się zapoznać, gdyż są ogólnie dostępne na terenie Urzędu – na tablicy ogłoszeń, u pośredników pracy lub na stronie internetowej Powiatowego Urzędu Pracy. Ponadto wyjaśniono, że we wskazanych wyżej miejscach, można również uzyskać informacje dotyczące organizowanych giełd pracy i targów pracy mających na celu ułatwienie kontaktu z pracodawcami i nabór na wolne miejsca pracy. Kolejnym pismem z dnia 27 lutego 2012r., powołując się na art. 217 § 1 k.p.a., wnioskodawca ponownie zwrócił się do w/w Powiatowego Urzędu Pracy o wydanie zaświadczenia o braku ofert pracy dla osoby z jego wykształceniem. Podał, że zaświadczenie jest mu niezbędne ze względu na jego interes prawny. Wskazał też na treść art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Wobec powyższego, pismem z dnia 12 marca 2012 r., na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., został wezwany do uzupełnienia złożonego podania, o wykazanie interesu prawnego do uzyskania takiego zaświadczenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, wnioskodawca przywołał treść art. 217 k.p.a. i zarzucił, że w przepisie tym nie ma mowy o obowiązku wykazania, o jaki interes prawny chodzi. Zażądał wydania zaświadczenia celem poświadczenia określonych faktów ze względu na swój interes prawny, a nie Urzędu. Zaznaczył, iż żądanie ujawnienia tego interesu jest żądaniem “pozaprawnym". Zwrócił uwagę na zapis art. 217 § 3 k.p.a., podkreślajac, że wszelkie straty wynikłe z opieszałości i łamania prawa przez organ zatrudnienia zmuszą go do wystąpienia na drogę sądową o odszkodowanie. W tym stanie faktycznym Starosta Dz., postanowieniem z dnia [...] 2012 r., odmówił wydania żądanego przez stronę zaświadczenia. W uzasadnieniu tegoz postanowienia, organ instancji wskazał m.in. na treść art. 218 § 1 k.p.a. argumentując, iż z przepisu tego wynika, że jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny, musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać. Organ ma obowiązek wystawienia zaświadczenia bez wnikania w interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie, tylko wtedy gdy przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem. W sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wskazać przepis prawa materialnego, z którego wynika jej interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Zdaniem organu - wnioskodawca posiadania interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu braku ofert pracy dla osób z jego wykształceniem nie wykazał. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca zarzucił m.innymi, że wydane ono zostało z naruszeniem przepisów odnoszących się do kwestii terminu. Postanowienie zostało doręczone dnia 26 marca 2012 r., a więc 3 dni po terminie. Nadto skarżący podkreslił, że jego interes prawny wynika wprost z Konstytucji RP i wystąpił o zaświadczenie dotyczące potwierdzenia faktu dotyczącego jego osoby. Podniósł, że z zapisów kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika wprost, iż urzędnik ma znać jego interes prawny, dlatego poprosił o podanie podstawy prawnej takiego żądania. Podkreślił, że jego wniosek z dnia 21 lutego 2012 r. wskazywał interes prawny. Wniosek ten jednak zignorowano, przesyłając pismo zamiast zaświadczenia. Wyraził również niezadowolenie z treści otrzymanego pisma. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, choć podzielil zarzut odnośnie naruszenia przez organ I instancji terminu odmowy wydania zaświadczenia, bowiem zaświadczenie, a tym samym odmowa jego wydania, powinno być wystawione niezwłocznie, a w przypadku konieczności dokonania jakichś czynności technicznych lub przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, obowiązuje organ termin maksymalny ustalony na 7 dni. Jednakże zdaniem organu odwoławczego, uchybienie to nie miało wpływu na zasadność odmowy wystawienia przez organ zatrudnienia żądanego dokumentu urzędowego. W dalszej cześci uzasadnienia zaskarżonego do Sądu postanowienia, Wojewoda podkreślił, że stosownie do art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., i o ile przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem, organ ma obowiązek jego wystawienia bez wnikania w prawny interes osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. Nr 262, poz. 2607 ze zm.) Powiatowy Urząd Pracy wydaje osobie zarejestrowanej jako bezrobotna zaświadczenie o okresach zarejestrowania, pobierania zasiłku i stypendium, o wysokości tych świadczeń oraz o okresach niezdolności do pracy w poszczególnych latach kalendarzowych. Tak więc, wniosek osoby posiadającej status bezrobotnego o wydanie zaświadczenia odnośnie wskazanych w tym przepisie faktów lub stanu prawnego nie wymaga wskazania przez osobę ubiegającą się o takie zaświadczenie swojego interesu prawnego. W myśl art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. przedmiotem postępowania wyjaśniającego mogą być nie tylko okoliczności potwierdzane zaświadczeniem, lecz również fakt istnienia interesu prawnego osoby występującej o zaświadczenie. Treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Strona nie jest osobą bezrobotną, ani poszukującą pracy w rozumieniu ustawowym. Status bezrobotnego utraciła w dniu 28 czerwca 2010 r. Organ I instancji miał zatem obowiązek najpierw stwierdzić, czy domagając się wystawienia zaświadczenia, ma interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów. We wniosku z dnia 21 lutego 2012 r., jako cel wydania zaświadczenia, strona wskazała na potrzebę jego okazania instytucji ubezpieczeniowej. Z kolei, we wniosku z dnia 27 lutego 2012 r. nie uzasadniła interesu prawnego. W zażaleniu na postanowienie natomiast wyjaśniła, iż jej interes prawny w wydaniu zaświadczenia wynika wprost z Konstytucji RP. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, skoro strona nie podała konkretnej normy prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny, nie mogło zapaść innego rodzaju rozstrzygnięcie. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżacy Z. Z. podniósł, że jego wniosek o wydanie zaświadczenia zawierał informację odnośnie interesu prawnego. Za taki, w ocenie skarżącego należy uznać wskazanie ubezpieczyciela, czyli potrzebę wykorzystania zaświadczenia przed innym organem, powołując przy tym “orzeczenie II SA/Bk 133/10" . Zarzucił, że Urząd, zamiast zaświadczenia przesłał mu informację, a w związku z jego interwencją i ponownym wnioskiem, zażądał podania normy prawa materialnego. Skarżący powołał się na zapisy Konstytucji RP, a mianowicie art. 53, art. 51 ust. 3 i art. 67 ust. 2. Zadał też pytanie, na jakiej podstawie żąda się od niego wykazania normy prawa materialnego, jeżeli może to być równie dobrze przepis postępowania lub ustrojowy, powołując się w tej mierze na Komentarz do Kodeksu postępowania administarcyjnego autorstwa J. Borkowskiego i B. Adamiak (Warszawa 2003, s. 223 i n.) oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2002 r., sygn. akt I PKN 629/01. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji (postanowienia), to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm./, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Wojewody D. z dnia [...] 2012 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Dz. z dnia [...] 2012 r., nr [...] - naruszają przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" p.p.s.a. , co powoduje że postanowienia te podlegają usunięciu z obrotu prawnego. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w Dziale VII zatytułowanym: Wydawanie zaświadczeń - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./. Istotne jest przy tym, że postępowanie w tym przedmiocie ma charakter postępowania uproszczonego, w którym przyjęto - odmiennie niż w ogólnym postępowaniu administracyjnym - ramową regulację prawną i ograniczony formalizm czynności. Dla organu właściwego w sprawie wydania zaświadczenia o żądanej treści, nie oznacza to jednak zupełnej dowolności w działaniu i zwolnienia z obowiązku zachowania zasadniczych rygorów proceduralnych. Istotny jest tu zatem przepis art.217 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji państwowej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Oznacza to, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia wszczyna się wyłącznie na wniosek, czyli nie może być wszczęte z urzędu. Przepis zaś art. 217 § 2 k.p.a. konkretyzuje dwa przypadki, w których właściwy organ administracji państwowej zobowiązany jest do wydania zaświadczenia, tj, gdy : urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymagane jest przez przepis prawa (pkt 1), bądź gdy o jego wydanie ubiega się osoba ze względu na swój interes prawny (pkt 2). Z treści wniosku skarżącego z dnia 27 lutego 2012r., jak i z dnia 21 lutego 2012r. wynika, że w rozpoznawanej sprawie miał miejsce ten drugi przypadek, przewidziany w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., ponieważ urzędowe potwierdzenie faktów, którego domagał się skarżący nie było wymagane przepisem prawa. To z kolei prowadzi do wniosku, że w sprawie miał również zastosowanie przepis art. 218 § 1 i § 2 k.p.a, ponieważ zgodnie z jego treścią, w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, przy czym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Co więcej, przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. wprowadza obowiązek określonego działania tak w odniesieniu do wnioskodawcy, jak i organu administracji publicznej. I tak - wbrew twierdzeniu skarżącego - przepis ten zobowiązuje wnioskodawcę do wykazania interesu prawnego stanowiącego podstawę do ubiegania się o wydanie zaświadczenia, natomiast na organ administracji publicznej nakłada obowiązek zbadania tego interesu prawnego. Powołane unormowanie jest o tyle istotne, że ustalenie istnienia albo nieistnienia interesu prawnego ma bezpośredni wpływ na dalszy kierunek rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Jeżeli organ ustali, że wnioskodawca interesu takiego nie posiada, to okoliczność taka stanowi jeden z trzech przypadków odmowy wydania zaświadczenia na podstawie art. 219 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 8 Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 821). Tylko zaś ustalenie istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy daje organowi możliwość dalszego rozpatrywania wniosku skarżącego w zakresie zgłoszonego żądania o urzędowe potwierdzenie określonych faktów. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku przewidzianym w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., czyli gdy osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny, organ powinien zbadać to w postępowaniu wyjaśniającym (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. I, Zakamycze 2000, str. 1010 oraz cyt. tam wyrok NSA z dnia 22 listopada 1996 r., I SA/ Wr 142/96). Wskazać przy tym należy, iż przyjmuje się powszechnie, że treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny nie może być wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Norma, o którą tu chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu. Powoduje ona, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się np. wydania orzeczenia administracyjnego. Tym samym ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Stąd też zawsze powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (por. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego (w:) Administracja, gospodarka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.). Niewątpliwie postępowanie to powinno być prowadzone przy odpowiednim stosowaniu przepisów postępowania administracyjnego (w tym dotyczących postępowania dowodowego), co jest podyktowane uproszczonym charakterem postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń. Postępowanie to ma jednak charakter zbliżony do administracyjnego z uwagi na fakt uregulowania instytucji wydawania zaświadczeń w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również ze względu na organy je prowadzące oraz prawne formy działania organów administracji w tym postępowaniu Zważyć przy tym należy, że interes prawny w szeroko pojętym procesie administracyjnym wywodzony jest nie tylko z przepisów prawa administracyjnego. Interes prawny często wynika z przepisów materialnych należących do różnych gałęzi prawa, w tym zwłaszcza prawa cywilnego. Podkreślenia jednak wymaga, że źródło takiego interesu wypływać musi z przepisu prawa materialnego, nie zaś przepisów procesowych. Sąd w pełni podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym posiadanie interesu prawnego wynika z konkretnego stanu faktycznego, z którym związana jest określona norma prawa materialnego przyznająca dane uprawnienie. Interes ten musi być zatem konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, aktualny i znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych /por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 sierpnia 2008r., sygn.akt IV S.A./Wr 277/08, publ.LEX nr 523968/. W niniejszej sprawie tak z opisanych wyżej wniosków skarżącego, jak i oświadczenia złożonego na rozprawie , wynika, że skarżący wywodzi swój interes prawny z faktu zawarcia z firmą ubezpieczeniową umowy cywilno-prawnej. Wskazywać by mogło również na to, że skarżący przyjmuje, iż wydanie przedmiotowego zaświadczenia oddziaływuje bezpośrednio lub pośrednio na Jego sytuację prawną. W tych okolicznościach orzekające w niniejszej sprawie organy winny były w myśl art.218 § 2 k.p.a. przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające, gdy zaś analiza akt administracyjnych, jak i wydane w sprawie postanowienia wskazują, iż organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie, tym samym naruszając podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w przepisach art. 7 k.p.a.- zasadę ustalenia prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a.- zasadę zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz przepis art. 107 § 3 k.p.a. odnoszący się do uzasadnienia decyzji. Zważyć przy tym również należy, że wynikającym z art. 8 i 9 k.p.a. obowiązkiem organu jest prowadzenie postępowania tak by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. W tym celu organy obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwać też winny nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu obowiązane są udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 k.p.a.) powinien być rozumiany jak najszerzej. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Działający w sprawie organ ma obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać ryzyko wiążące się z działaniami strony /por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011r., sygn.akt II OSK 230/10, publ. LEX nr 965211/. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika by orzekające w niniejszej sprawie organy prowadziły postępowanie z należytym dochowaniem w/w zasad postępowania. Uchybienie to jest o tyle istotne, że skoro w niniejszym postępowaniu uczestniczy nieprofesjonalny podmiot, to zasada informowania stron musi być przestrzegana szczególnie rygorystycznie. Z akt sprawy, jak i wydanych w sprawie postanowień nie wynika by organy wzywały skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie w zakreślonym terminie stosownych dokumentów, a z których to skarżący wywodził żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia. Oznacza to, że nie podjęto w sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w konsekwencji nie zebrano i nie rozpatrzono całości materiału dowodowego. Uchybienie to jest o tyle istotne, iż organ administracji dopiero w oparciu o pełny zgromadzony materiał dowodowy mógł dokonać właściwych ustaleń (art.80 k.p.a.), a co w świetle powyższych ustaleń nie miało w niniejszej sprawie miejsca. W sytuacji zaś, gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ, jest w konsekwencji wadliwe. Powyższe ustalenia dają podstawę do stwierdzenia, że zaniechanie przez orzekające w niniejszej sprawie organy prowadzenia postępowania w sposób wyżej przedstawiony, stanowi istotne naruszenie w/w przepisów prawa procesowego, a które to uchybienia ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost ze wskazanych wyżej wywodów Sądu. Uwzględniając powyższe, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło