VII SA/Wa 691/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-08
Skład orzekający: Paweł Groński, Daria Gawlak - Nowakowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana na podstawie projektu budowlanego, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa, w szczególności przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uwzględniając wątpliwości interpretacyjne dotyczące pojęć takich jak "elewacja frontowa" czy "nadbudówka"?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, jest zgodna z prawem. Sąd podzielił stanowisko organu, że w postępowaniu nieważnościowym nie stwierdzono rażącego naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W szczególności, wątpliwości interpretacyjne dotyczące pojęć takich jak "elewacja frontowa" czy "nadbudówka", a także nowe okoliczności faktyczne, nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w dacie jej pierwotnego udzielenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. rażącego naruszenia warunków zabudowy, przepisów przeciwpożarowych oraz kwestii zacieniania sąsiednich nieruchomości. Organ administracji uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a ewentualne uchybienia mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2012 r. sprawy ze skarg W. B. i R. B. oraz [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargi oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołań W. B. oraz [...] Sp. z o.o. od decyzji Wojewody [...] dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], odmawiającej stwierdzenia na wniosek [...] Sp. z o.o. nieważności decyzji Prezydenta [...] dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej J. P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami użytkowymi o charakterze biurowym (na parterze) i garażem podziemnym na działkach o numerach ew. [...] i [...], obr. [...], położonych przy ul. [...] w [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Prezydent [...] opisaną wyżej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. P. pozwolenia na budowę. W związku z wnioskiem [...] Sp. z o.o. - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Po rozpoznaniu odwołania Spółki Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na konieczność zapewnienia czynnego udziału M. P. oraz I. P.. Ponownie rozpatrując sprawę, Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]. W wyniku rozpatrzenia odwołania W. B. oraz [...] Sp. z o.o. od powyższej decyzji, zapadła zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu zakażonej decyzji organ stwierdził, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działkami o numerach ew. [...] oraz [...], obr. [...], przedłożył decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji. Tym samym, nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane.
Organ wskazał, na przepis art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że analiza dokumentacji projektowej zatwierdzonej kontrolowaną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] nie wykazała, aby w sprawie doszło do rażącego naruszenia wymogów zawartych w decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji. W szczególności nie stwierdzono rażącego uchybienia warunków zabudowy w zakresie linii rozgraniczającej teren inwestycji, nieprzekraczalnej linii zabudowy (projektowana - 6,00 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ul. [...], wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni terenu inwestycji (projektowany - 38,50%), wysokości (projektowana - 4 kondygnacje nadziemne; wys. attyki - 13,50 m, oraz 10,30 m od strony budynku położonego przy ul. [...]).
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja dotycząca nieprawidłowej wysokości projektowanego budynku. Nadbudówka, do której nawiązuje skarżąca Spółka, nie może być uznana za kondygnację. Zgodnie z treścią przepisu § 3 pkt 16 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kotłownia gazowa. Decyzja Prezydenta [...]z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]określa w metrach jedynie wysokość attyki, a nie wysokość budynku. Tym samym, fakt zaprojektowania powyższej nadbudówki z całą pewnością nie przesądza o rażącym naruszeniu wymogów powyższej decyzji o warunkach zabudowy. Wymóg dotyczący dopuszczalnej wysokości attyki budynku został w analizowanym przypadku spełniony. Dokumentacja projektowa potwierdza, że od strony budynku położonego przy ul. [...] attyka została zaprojektowana na wysokości 10,30 m (rys. nr A11 "Elewacja frontowa"; rys. A12 "Elewacja płd.-zach."). Wprawdzie przyjęte rozwiązania architektoniczne mogą budzić wątpliwości - attyka o wysokości 10,30 m została przewidziana na stosunkowo niewielkiej części budynku - to jednak, zdaniem organu, wymaga podkreślenia, że niniejsze postępowanie prowadzone jest w trybie nieważnościowym, co oznacza, iż ewentualna wadliwość kontrolowanego rozstrzygnięcia musi być niewątpliwa.
Organ nie podzielił również zarzutu, aby doszło do rażącego naruszenia ustaleń decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w zakresie wymogów dotyczących dopuszczalnej szerokości elewacji frontowej. Stosownie do treści w/w decyzji o warunkach zabudowy, szerokość projektowanej elewacji frontowej powinna wynosić 15,91 m, z tolerancją do 20% (tj. do 19,092 m).
Organ podkreślił, że w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę brak było legalnej definicji pojęcia "elewacja frontowa". Prawnie zdefiniowany nie był też termin "elewacja". Objaśnień takich nie zawierały również przepisy prawa obowiązujące w dacie wydania decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]. W stanie prawnym aktualnym na dzień wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia nie funkcjonowały jakiekolwiek unormowania, które regulowałby sposób obliczania szerokości elewacji frontowej.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, iż przepis § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 - według stanu na dzień [...] lutego 2009 r.), stanowi jedynie, że przez pojęcie "frontu działki" należy rozumieć część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę. Z powyższego objaśnienia można wywieść co najwyżej, że elewacją frontową jest elewacja budynku usytuowana od frontu działki, tj. od strony działki przylegającej do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę. W analizowanym przypadku elewacją frontową będzie więc elewacja budynku usytuowana od strony ul. [...]. Precyzyjne ustalenie znaczenia pojęcia "elewacja frontowa" nie jest jednak możliwe przez wzgląd na brak prawnego objaśnienia terminu "elewacja". W praktyce wskazany termin bywa natomiast rozumiany odmiennie, najczęściej jako zewnętrzna powierzchnia ściany budynku (wraz ze znajdującymi się na niej elementami architektonicznymi, dekoracyjnymi), lico budynku, widok budynku prostopadły do ściany.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ewentualne uchybienie w zakresie wymogów dotyczących szerokości elewacji frontowej nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Organ podał, że mając na względzie brak definicji legalnych terminów "elewacja" oraz "elewacja frontowa", jak również rozbieżności w zakresie praktycznego rozumienia wskazanych pojęć, w ocenie organu nie sposób przyjąć, iż ewentualne uchybienie wymogów, co do dopuszczalnej szerokości elewacji frontowej jest rażącym naruszeniem prawa.
Organ stwierdził, że przekroczenie warunków zabudowy w zakresie dopuszczalnej szerokości elewacji frontowej miałoby miejsce w analizowanym przypadku wyłącznie w sytuacji uznania, iż szerokością elewacji frontowej jest odległość mierzona w linii prostej, równoległej do ul. [...], pomiędzy skrajnie wysuniętymi elementami budynku widocznymi od strony tej ulicy. Przy takim założeniu szerokość elewacji frontowej projektowanego budynku wynosiłaby
22,38 m, co wynika z projektu zagospodarowania terenu oraz z rysunków przedstawiających prostopadłe rzuty poszczególnych kondygnacji (rys. od A03 do A07). Tym samym ewentualne przekroczenie omawianego wymogu decyzji o warunkach zabudowy byłoby nieznaczne - o ok. 2,46 m. Tak więc nawet w przypadku uznania, iż w analizowanym przypadku doszło do przekroczenia dopuszczalnej szerokości elewacji frontowej, stwierdzone uchybienie nie mogłoby być uznane za rażące naruszenie prawa.
Organ podał, iż stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Analiza projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] nie wykazała, aby przyjęte rozwiązania projektowe uchybiały rażąco przepisom obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego rozstrzygnięcia, zwłaszcza zaś unormowaniom ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ wskazał, że w świetle projektu sporny budynek został usytuowany od granic z działkami sąsiednimi: od strony północnej - w odległości 6,30 m; od strony zachodniej - w odległości 4,00 m (granica z działką drogową - ul. [...]); od strony południowej - w odległości 4,62 m; od strony wschodniej - w odległości 8,56. Z całą pewnością nie doszło więc w analizowanym przypadku do rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto, organ przywołał § 13 ust. 1 ww. rozporządzenia i stwierdził, że z projektu budowlanego wynika usytuowanie spornej inwestycji nie uchybia rażąco przywołanemu unormowaniu, zwłaszcza w odniesieniu do obiektu realizowanego na nieruchomości graniczącej bezpośrednio z terenem spornej inwestycji od strony północnej (działki numerach ew. [...] i [...]). Wynika to jednoznacznie ze znajdującej się w dokumentacji projektowej "Analizy nasłonecznienia; linijki słońca dla parteru budynku [...] " (rys. od L 01 do L 03).
Dodatkowo, mając na uwadze argumentację [...] Sp. z o.o. organ wyjaśnił, że z "Opinii technicznej dotyczącej wpływu projektowanej zabudowy działki nr [...] i [...], obręb [...], przy ul. [...] w dzielnicy [...], na zabudowę działki przy ul. [...],[...] [...] i jej zgodności z wymaganiami § 13 i § 60 Warunków Technicznych 2002", wynika, że usytuowanie spornego przedsięwzięcia powoduje ponadnormatywne przesłanianie dwóch otworów okiennych znajdujących się w parterze budynku realizowanego na nieruchomości graniczącej bezpośrednio z terenem spornej inwestycji od strony północnej (działki numerach ew. [...] i [...]). Organ podkreślił, jednak że ww. opinia została sporządzona w dacie [...] września 2010 r., a więc już po wydaniu kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Tym samym, organ stopnia podstawowego nie miał wiedzy o ewentualnym naruszeniu przepisu § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Brak było również uzasadnionych podstaw, aby podważyć analizę nasłonecznienia przedłożoną przez inwestora. Dane ze złożonej przez Spółkę opinii mogą być traktowane, co najwyżej w kategoriach nowej okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że ostateczną decyzją z dnia [...] września 2009 r. znak: [...], uzupełnioną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], stwierdzającą, po wszczęciu postępowania z urzędu, nieważność decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] września 2007 r. nr [...] (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. i J. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z lokalami użytkowymi w suterenie, adaptację i rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego na hotel z restauracją na działkach nr [...],[...]i [...]w obrębie [...]położonych przy ul. [...]i ul. [...] w [...], sprostowanej postanowieniem Prezydenta [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...].
Następnie organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, iż sporny budynek wielorodzinny został zaprojektowany z rażącym przekroczeniem - względem w/w budynku realizowanego na działkach o numerach ew. [...] i [...]- norm wynikających z przepisów § 57 § 1 oraz § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wbrew twierdzeniu [...] Sp. z o.o., w "Opinii technicznej" stwierdzono jednoznacznie: "Reasumując, należy stwierdzić, że w omawianym przypadku dopływ światła słonecznego, pomimo gęstej zabudowy jest zapewniony zgodnie z § 60 WT-02".
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił zarzutów podnoszonych przez W. B., jak i [...] Sp. z o.o., jakoby kontrolowana decyzja uchybiała w stopniu rażącym przepisowi art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 z późn. zm. - według stanu na dzień [...] lutego 2009r.). Przepis nie normuje procedury dotyczącej wydawania pozwoleń budowlanych. Nie dopatrzył się naruszenia przez organ wojewódzki przepisów art. 7, 8, 9 oraz 107 § 3 k.p.a., co podniosła w swym odwołaniu [...] Sp. z o.o. Podał, że w trybie nieważnościowym decyzja administracyjna poddawana jest kontroli według stanu prawnego oraz faktycznego na dzień jej wydania. Tak więc całkowicie niedopuszczalnym jest, co do zasady, orzekanie przez organ nadzoru w oparciu o materiał dowodowy, którym nie dysponował organ wydający kontrolowane rozstrzygnięcie. Nie uwzględnił również zarzutu W. B. dotyczącego bliżej nieokreślonego naruszenia przepisu art. 20 Prawa budowlanego. Wskazał, że w projekcie budowlanym stanowiącym załącznik do kontrolowanej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]znajdują się oświadczenia osób legitymujących się stosownymi uprawnieniami - projektanta oraz osoby sprawdzającej projekt - o zgodności projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Ponadto, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego za nieuzasadnione uznał zarzuty stron skarżących odnośnie rażącego naruszenia przepisów w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Projekt zagospodarowania terenu spornej inwestycji został zaopiniowany bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Organ stopnia podstawowego nie miał wiedzy o otworze okiennym istniejącym w ścianie budynku przy ul. [...], usytuowanej w ostrej granicy z działką inwestycyjną. Z projektu budowlanego spornej inwestycji ("Warunki ochrony przeciwpożarowej" s. 57) wynika wręcz, że budynek usytuowany przy ul. [...] jest cyt. "zlokalizowany bezokienną ścianą oddzielenia przeciwpożarowego w ostrej granicy działki". Istnienie powyższego otworu okiennego nie było również podnoszone przez żadną ze stron w toku postępowania zakończonego kontrolowanym rozstrzygnięciem. Tym samym okoliczność ta może być ewentualną podstawą wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a, nie może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnośnie zarzutów stron skarżących, jakoby w analizowanym przypadku doszło do rażącego uchybienia przepisom § 204 ust. 5 oraz § 206 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., organ zauważył, że w aktach sprawy znajduje się sporządzona przez osobę legitymującą się stosownymi uprawnieniami budowlanymi opinia z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], dotycząca określenia ewentualnych zagrożeń dla otoczenia występującego wokół istniejących zabudowań w trakcie realizacji zabudowy na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] nr [...] w [...]. Z powyższego opracowania wynika jednoznacznie: "Zabudowa nieruchomości przy ul. [...] w [...] wykonywana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót oraz sztuką budowlaną będzie bezpieczna dla otoczenia i osób trzecich. Nowo wzniesiony budynek będzie bezpieczny dla obiektów usytuowanych w granicach działek sąsiednich i osób trzecich pod warunkiem jego eksploatacji zgodnej z pozwoleniem na użytkowanie". Ponadto w projekcie budowlanym spornej inwestycji znajduje się "Dokumentacja geotechniczna dla projektowanego domu wielorodzinnego przy ul. [...] w [...] - dz. [...]", sporządzona przez rzeczoznawcę w specjalności geotechnika i fundamentowanie. Opracowania te uwzględniają fakt posadowienia budynku przy ul. [...] w "ostrej" granicy z nieruchomością inwestycyjną.
Organ zwrócił uwagę, że z treści przepisu § 206 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. wynika, iż sporządzenie ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji powinno nastąpić przed przystąpieniem do jej budowy. Brak jest natomiast przepisu, który przewidywałby obowiązek sporządzenia takiej ekspertyzy przed wydaniem pozwolenia na budowę. Innymi słowy, ekspertyza techniczna, o której mowa w przywołanym unormowaniu, może być sporządzona zarówno na etapie poprzedzającym udzielenie pozwolenia na budowę, jak i później - po udzieleniu pozwolenia, lecz przed przystąpieniem do realizacji inwestycji (por. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 1230/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 461/11).
Reasumując, organ drugiej instancji wskazał, że nie stwierdził, aby kontrolowana decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] naruszała rażąco przepisy obowiązujące w dacie jej wydania, w tym przepisy ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych, zwłaszcza rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie wydano jej z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Nie dotyczy ona sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, jak również nie skierowano jej do osoby nie będącej stroną sprawie. Decyzja ta nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą. Ponadto nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.
Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli W. B. i R. B. ( sygn akt VIISA / Wa 691/12) oraz [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (sygn. akt VIISA / Wa 629/12). Sprawa oznaczona sygnaturą VII SA / Wa 629/12, została skierowana do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą o sygnaturze VII SA / Wa 691/12.
Skarżący W. B. i R. B. zarzucili, iż decyzje organów obu instancji nie uwzględniły ich interesu prawnego oraz rażących odstępstw od decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Zdaniem skarżących, sporna inwestycja powoduje zagrożenie pożarowe dla nich, ich rodziny oraz mienia.
Skarżąca Spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] podniosła zarzut naruszenia kwestionowaną decyzją jej interesu prawnego. Podała, iż prowadzone są jednocześnie dwa wykluczające się postępowania wobec tej samej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], tj. o wznowienie postępowania, a także o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Ponadto skarżąca Spółka zarzuciła, iż kalenica główna budynku przy ul. [...] znajduje się na wysokości ok. 17 m, co jest niezgodne z decyzją o warunkach zabudowy. Zarzuciła również niezgodność z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zakresie zacieniania pomieszczeń mieszkalnych przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku na działce należącej do skarżącej Spółki, a także w zakresie przepisów przeciw pożarowych. Podniosła, iż sąsiedni budynek przy ul. [...] w dniu [...] lutego 2009 r., tj. w dacie udzielenia pozwolenia na budowę, posiadał ścianę w granicy ostrej ze sporną inwestycją, która nie jest przegrodą pożarową. Sporna inwestycja została posadowiona zbyt blisko sąsiedniego budynku, a w szczególności jej ściany z otworami okiennymi. Ponadto skarżąca Spółka stwierdziła, że posiadała przymiot strony w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i została pominięta, w tym postępowaniu bez własnej winy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja, odpowiadają przepisom prawa.
Szczególnego podkreślenia wymaga w niniejszej sprawie to, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym jakim jest postępowanie nieważnościowe (art. 156 k.p.a.).
Stwierdzenie nieważności decyzji tworzy możliwość prawną eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym jak i przedmiotowym. Jedną z przesłanek zastosowania trybu stwierdzenia nieważności decyzji jest rażące naruszenie ( art. 156 § 1 pkt. 2 kpa).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 1994 r. (III ARN 13/94), OSN 1994, z. 3, poz. 36, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18.07.1994 r. (V SA 535/94), ONSA 1995, z. 2, poz. 91).
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa.
Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa ( porównaj wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04 publikowany zbiór Lex Nr 165717).
Sąd podziela stanowisko organu - decyzja kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym nie jest dotknięta żadną z wad nieważnościowych, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W szczególności ww. decyzja nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa z uwzględnieniem omówionej powyżej wykładni tego pojęcia.
I tak, decyzja pozwolenia na budowę nie narusza w rażący sposób postanowień zawartych w poprzedzającej ją decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] Prezydenta [...], w zakresie linii zabudowy, wskaźnika powierzchni nowej zabudowy, szerokość elewacji , geometrii dachu ilości kondygnacji i maksymalnej wysokości oraz wysokości od strony budynku przy ul. [...].
W ocenie Sądu, w tym zakresie zostało przeprowadzone wnikliwe postępowanie przed organem drugiej instancji. Sąd w pełni podziela argumentację, jaką organ przedstawił na tę okoliczność w zaskarżonej decyzji.
Wbrew zarzutom skarżących wysokość i liczba kondygnacji budynku spełnia wskazania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Przyjęte w projekcie rozwiązania architektoniczne – attyka o wysokości 10,3 m została przewidziana na stosunkowo niewielkiej części budynku. W ocenie Sądu, nie można jednak, w tym kontekście, postawić zarzutu rażącego naruszenia wskazań zawartych w decyzji o warunkach zabudowy, gdy zważyć na jej redakcję, założenie ogólne bez szczegółowych wskazań, co do realizacji.
Zasadnie organ wskazał, że zaprojektowana nadbudówka, nie może być uznana za kondygnację. Jak stanowi § 3 pkt 16 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, klimatyzacyjna lub kotłownia gazowa.
Sąd podziela stanowisko organu - nie zasługuje na uwzględnienie zarzut o naruszeniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.nr 75 poz. 690 z póżn. zm.).
Analiza projektu budowlanego upewnia, że usytuowanie inwestycji odpowiada uregulowaniom w zakresie sytuowania budynku w odniesieniu do granicy działek sąsiednich - § 12 ww. rozporządzenia. W dacie wydawania decyzji pozwolenia na budowę organ, jak szczegółowo to zostało omówione w zaskarżonej decyzji, nie miał danych o usytuowaniu otworu okiennego w budynku w ostrej granicy z działką objętą niniejszą inwestycją. Zasadnie organ wskazał, że powyższa okoliczność, podkreślmy, kiedy otwór miałby byt legalny, mogłaby ewentualnie stanowić przesłankę wznowieniową nie zaś wadę rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Legalność tego otworu, jest obecnie przedmiotem odrębnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Przy piśmie z dnia [...] października 2012r., skierowanym do Sądu, uczestnik postępowania J.P. złożył decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] nr [...] dotyczącą nakazu zamurowania lub wypełnienia tego otworu, brak danych o ostateczności tej decyzji.
Odnosząc się do zarzutu Spółki [...] Sp. z o.o. wskazać należy, że dokument "Opinii technicznej dotyczącej wpływu projektowanej zabudowy działki nr [...] i [...], obręb [...], przy ul. [...] w dzielnicy [...] - [...], na zabudowę działki przy ul. [...],[...]i jej zgodności z wymaganiami § 13 i § 60 Warunków Technicznych 2002", podnosi okoliczności nowe nie znane organowi wydającemu decyzję pozwolenia na budowę. Okoliczności te nie mogą być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej na datę jej wydania, w związku z podnoszonym obecnie przesłanianiem dwu otworów okiennych na parterze budynku na sąsiedniej nieruchomości, który wówczas był na etapie realizacji. Inwestor do projektu budowlanego przedstawił analizę nasłonecznienia tzw. linijkę słońca, która nie wskazywała na ww. naruszenie. Nowe okoliczności stanowią przesłankę wznowieniową w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a ta nie może być postrzegana jako wada nieważnościowa decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wbrew zarzutom skarżącej Spółki, postępowanie wznowieniowe i nieważnościowe prowadzone w związku z niniejszą decyzją pozwolenia na budowę nie kolidują ze sobą, w toku postępowania przed tutejszym Sądem. Nie ma zastosowania w okolicznościach sprawy przepis art. 56 p.p.s.a. zgodnie z którym, w razie wniesienia skargi do Sądu, po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu.
Zarzut podniesiony przez skarżącą Spółkę, co do braku udziału jej w postępowaniu o wydanie niniejszej decyzji pozwolenia na budowę, także nie może być skutecznie podnoszony ponieważ stanowi przesłankę wznowieniową nie zaś wadę nieważnościową decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom W. i R. B. nie doszło, o czym wyżej, do rażącego naruszenia decyzji o warunkach zabudowy.
Zarzut naruszenia przepisów przeciwpożarowych, nie może być podnoszony skutecznie, dopóki w obrocie prawnym pozostaje pozytywne uzgodnienie niniejszego projektu budowlanego w zakresie warunków przeciwpożarowych, dokonane przez osobę o właściwych ku temu uprawnieniach. Ponadto, w świetle dokumentacji geotechnicznej dla projektowanej inwestycji, ta uwzględniała usytuowanie budynku w ostrej granicy działki objętej inwestycją.
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. 2012, poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło