II SAB/Kr 146/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2012 r. sprawy ze skargi I.K. na bezczynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta K. do udzielenia informacji publicznej w zakresie przekazania kopii tych pism dotyczących postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie sygn. akt: III SA/Kr 1440/10, które znajdują się w posiadaniu Prezydenta Miasta K. II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Prezydenta Miasta K. na rzecz skarżącego I.K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 1 sierpnia 2012 r. I. K. złożył wniosek do Prezydenta Miasta w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W powyższym wniosku skarżący wystąpił o udostępnienie informacji w zakresie: "pism dotyczących postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1440/10, ze skargi w sprawie wydanego przez Prezydenta Miasta (Wydział Mieszkalnictwa) aktu prawnego z zakresu administracji publicznej z dnia 15 września 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej." W odpowiedzi, skarżący otrzymał pismo z dnia 7 sierpnia 2012 r. znak [...], w którym poinformowano go, iż akta sprawy stanowiące przedmiot wniosku znajdują się aktualnie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym w Warszawie w związku ze skargą kasacyjną jaką złożyła Gmina Miejska, co uniemożliwia udostępnienie żądanej informacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność Prezydenta Miasta, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej w przytoczonym wyżej zakresie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, powołując liczne orzeczenia, iż organ nie może uzasadniać swojej bezczynności faktem, że nie posiada akt sprawy gdyż przesłał je do sądu administracyjnego. Według skarżącego, w takiej sytuacji, obowiązkiem organu jest zwrócenie się do sądu o czasowe wypożyczenie akt w celu udostępnienia ich skarżącemu. Wobec tego, że Prezydent Miasta nie udzielił żądanej informacji publicznej oraz nie zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o ich wypożyczenie, skarżący złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270). W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie jako całkowicie bezzasadnej. Odniósł się do wszystkich argumentów skarżącego, twierdząc, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 Nr 112 poz. 1198 z późn. zm.), zwanej dalej: "u.d.i.p." jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej. Podniósł, że żądane przez skarżącego dokumenty mieszczą się w zakresie pojęcia informacji publicznej i co do zasady podlegają udostępnieniu przez zobowiązane do tego podmioty, jednak, zgodnie z art. 4 ust. 3 udip, zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są wyłącznie podmioty, w których posiadaniu jest dana informacja. Z uwagi na to, że akta, o które wnioskował skarżący zostały przekazane do sądu administracyjnego, Prezydent Miasta nie jest w ich posiadaniu i nie może ich udostępnić, o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r. Organ odniósł się także do przytoczonego przez skarżącego orzecznictwa, wskazując, iż dotyczyło one innej kategorii spraw, w których to organ administracji publicznej był zobowiązany do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia czyli decyzji administracyjnej, a nie podjął jej ze względu na brak akt administracyjnych. W toku rozprawy skarżący dodatkowo podniósł, iż zgodnie z pismem Prezydenta Miasta z dnia 28.09.2012 r. (k.23 akt sądowych), część dokumentów o które wnioskował, znajduje się w Urzędzie Miasta, w związku z czym powinien otrzymać ich kserokopie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucił bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwaną dalej "udip". Skarga w niniejszej sprawie dotyczy zatem bezczynności organu, nie zaś odmowy udzielenia informacji publicznej. Zarzut bezczynności organu zawsze musi być rozpatrywany na gruncie konkretnej regulacji prawnej. Przepis art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie, a zgodnie z treścią ust. 2, przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji, będących informacjami publicznymi. Z wyżej przytoczonego przepisu wynika zatem, że zasadą powinno być udostępnianie informacji publicznej w trybie i na zasadach przewidzianych w omawianej ustawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ponieważ sformułowania dotyczące pojęcia informacji publicznej są niejasne, przy ich wykładni należy również kierować się treścią art. 61 Konstytucji RP ustanawiającego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, obejmujące m.in. dostęp do dokumentów. Informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów urzędowych czy wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane, w jakim celu i jakiej sprawy dotyczą. Oznacza to, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Warunkiem jednak udzielenia informacji publicznej jest jej posiadanie przez organ, do którego zwrócił się wnioskodawca. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub – wprawdzie – prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (vide: T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 86). Skarga na bezczynność Prezydenta miasta, oceniana w świetle powyższych kryteriów, zasługuje częściowo na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05 (Lex Omega nr 236545), że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 udip przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, a zatem kpa nie ma zastosowania do pozostałych czynności podejmowanych w trybie udip, które mają charakter czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Wprawdzie art. 52 § 3 ppsa stanowi, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jednak bezczynność nie wchodzi w zakres pojęcia "akty lub czynności", a skoro udip nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ppsa, a zatem w niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do odrzucenia skargi z tej przyczyny. Treść wskazanej ustawy, a zwłaszcza art. 13, jednoznacznie wskazuje, że zamiarem ustawodawcy było takie uregulowanie trybu udzielania informacji publicznej przez organy administracji, by było to postępowanie jak najbardziej odformalizowane oraz toczące się bez zbędnej zwłoki. Dlatego też zasadą jest udzielanie informacji publicznej w terminie 14 dni od złożenia wniosku lub w uzasadnionych przypadkach w terminie nieprzekraczającym dwóch miesięcy. W kontrolowanym postępowaniu, zdaniem Sądu, oczywiste jest, że wnioskowane przez skarżącego informacje w postaci dokumentów z akt sądowych są informacją publiczną, zgodnie z art. 1 ust. 1 udip., Warunkiem jednak udzielenia informacji publicznej jest jej posiadanie przez organ, do którego zwrócił się wnioskodawca. Istota sporu sprowadza się w przedmiotowej sprawie do odpowiedzi, czy organ nie posiadający żądanej informacji winien się zwrócić do organu ją posiadającego o jej udostępnienie, aby móc – w odpowiedzi na wniosek – udzielić żądanej informacji. Zgodnie z przepisem art.4 ust. 3 udip zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są wyłącznie podmioty, w których posiadaniu jest dana informacja. Nie są zasadne więc argumenty skarżącego, iż organ administracji publicznej jest zobligowany do niezwłocznego zwrócenia się do innego organu, który faktycznego posiada dane dokumenty, w tym wypadku do NSA, o ich czasowe wypożyczenie, aby następnie je skserować i udostępnić skarżącemu. Nie ma podstawy prawnej w obowiązujących przepisach, w szczególności w ustawie o dostępie do informacji publicznej, aby na dany podmiot nałożyć obowiązek pośredniczenia pomiędzy faktycznym posiadaczem informacji a zainteresowanym w jej uzyskaniu. W sytuacji, gdy organ nie posiada żądanej informacji, zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie zostało wypracowane stanowisko, zgodnie z którym należy bez zbędnej zwłoki pisemnie poinformować stronę o tym fakcie. Wprawdzie sposób ten nie jest przewidziany expressis verbis w ustawie o dostępie do informacji publicznej, jednakże również stanowi pewnego rodzaju udzielenie informacji o ustalonym stanie faktycznym, a tym samym stanowi dopuszczalne i wystarczające załatwienie wniosku, co skutecznie chroni organ przed zarzutem bezczynności, a zainteresowanemu umożliwia wystąpienie z wnioskiem o udzielenie informacji do podmiotu ją posiadającego . Prezydent Miasta nie pozostawał zatem w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego w tym zakresie, w jakim poinformował, że nie posiada wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sądowych o sygnaturze akt III SA/Kr 1440/10, bowiem pismem z dnia 7 sierpnia 2012 r., wskazał, iż nie jest w posiadaniu żądanej przez niego informacji, bowiem w związku z wniesioną przez Gminę Miejską skargę kasacyjną, akta sprawy, w których znajduje się żądane pisma, zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Dlatego Sąd uznał, że skarga jest bezzasadna w części, w której Prezydent Miasta nie posiadał odpisów, czy kserokopii wnioskowanych pism. Jednak w tej części, w której organ posiada choć kserokopie niektórych dokumentów znajdujących się w aktach sądowych przekazanych do NSA w Warszawie, o które wnioskuje skarżący, należy mu je udostępnić. Dotyczy to szczególnie kserokopii wszystkich dokumentów wymienionych w piśmie Prezydenta Miasta z dnia 28 września 2012 r. tj. skargi, odpowiedzi na skargę, wyroku WSA wraz z uzasadnieniem i skargi kasacyjnej oraz innych pism procesowych zgromadzonych w tzw. podręcznych aktach radcy prawnego [...]. Co do przytoczonych orzeczeń przez skarżącego to należy się przychylić do argumentacji organu, że niezasadne jest powoływanie się na nie w tej sprawie. Orzeczenia te dotyczyły sytuacji, w których organy były zobowiązane do wydania decyzji administracyjnej, czyli merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a nie udzielenie informacji publicznej, która ma charakter czynności materialno- technicznej. Z wyżej przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji: w punkcie I i III – na podstawie art. 149 ppsa, w punkcie II – im – na podstawie art. 151 ppsa, w punkcie IV – na podstawie art. 200 ppsa.