I SA/Lu 648/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W.P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz W. P. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Lu 648/12 UZASADNIENIE 1. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...], odmawiające W. P. / podatnik / wszczęcia postępowania z wniosku o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym za okresy rozliczeniowe 2005 r. Organ podatkowy uzasadniał, że podatnik wniósł o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym za poszczególne okresy rozliczeniowe 2005 r. Wskazał, że w sprawie I SA/Lu 798/10, prawomocnym wyrokiem z 21 grudnia 2010 r., została uchylona jedynie decyzja ostateczna w przedmiocie określenia podatnikowi zobowiązania w podatku akcyzowym za poszczególne okresy rozliczeniowe 2005 r. Decyzja organu podatkowego pierwszej instancji, określająca podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym za poszczególne okresy rozliczeniowe 2005 r., pozostała w obrocie prawnym. Dopóki w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu podatkowego pierwszej instancji z [...], toczy się postępowanie odwoławcze, nie jest możliwe wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę na podstawie art. 72 ustawy Ordynacja podatkowa / Dz.U.05.8.60 ze zm. – o.p. /. Tym samym niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania o stwierdzenie nadpłaty w rozumieniu art. 165a § 1 o.p. 2. Podatnik złożył skargę na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Celnej. Zarzucił naruszenie art. 165 o.p. przez błędną wykładnię, błędne zastosowanie i odmowę wszczęcia wnioskowanego postępowania. Zarzucił naruszenie art. 77 § 3, § 4 o.p. przez błędną wykładnię i odmowę zwrotu wpłaconych kwot tytułem podatku akcyzowego, pomimo upływu terminu do zwrotu. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji, o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zdaniem podatnika należało przeprowadzić postępowanie z wniosku podatnika i wyjaśnić czy upłynął termin, zobowiązujący organ podatkowy do zwrotu kwot wpłaconych przez podatnika, skoro brak jest rozstrzygnięcia organu podatkowego w przedmiocie zobowiązania podatnika w podatku akcyzowym. Wobec braku takiego rozstrzygnięcia, kwoty wyegzekwowane od podatnika podlegają zwrotowi jako nadpłata zgodnie z art. 77 § 4 o.p. 3. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, argumenty przyjęte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo podał, że decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji z [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zaskarżone postanowienie, postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, nie odpowiadają prawu. 5. Podatnik 5 grudnia 2011 r. wniósł o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym z powodu prawomocnego uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania podatnika w podatku akcyzowym za okresy rozliczeniowe 2005 r. i niewydania nowej decyzji ostatecznej przez odwoławczy organ podatkowy. 6. Zgodnie z wnioskiem podatnika, domagał się zwrotu wpłaconych kwot podatku wobec uchylenia w rezultacie sądowej kontroli legalności decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego. Podatnik odwoływał się do art. 77 § 3 i § 4 o.p. Powoływane przepisy stanowią o zwrocie nadpłaty. 7. Zwrot nadpłaty w warunkach art. 77 § 3, § 4 o.p. jest czynnością materialno - techniczną, którą organ podatkowy wykonuje bez zbędnej zwłoki i bez potrzeby wystąpienia o to samego zainteresowanego. Organ podatkowy dokonuje tej czynności w sytuacji opisanej w art. 77 § 3 o.p. 8. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych podatnik nie żądał wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty w warunkach art. 165 § 1 o.p. Stąd nie znajdował zastosowania art. 165a § 1 o.p. i nieuprawniona była odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nadpłaty. 9. Nie odpowiada prawu odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w sytuacji, w której podatnik zgłosił żądanie dokonania czynności zwrotu nadpłaty z odwołaniem do wyroku w sprawie I SA/Lu 798/10 i art. 77 § 3, § 4 o.p. 10. Wymaga podkreślenia istotne rozróżnienie instytucji zwrotu nadpłaty i instytucji stwierdzenia nadpłaty. To rozróżnienie znajduje swoje odzwierciedlenie między innymi w reżimie prawnym dla czynności podejmowanych przez organ podatkowy w sprawie zwrotu nadpłaty, w sprawie stwierdzenia nadpłaty. / Por. I SA/Lu 201/12 / Innymi słowy zaskarżone postanowienie jest nieadekwatne do treści wniosku, do treści art. 165a § 1 o.p., pomija reżim prawny zwrotu nadpłaty. 11. Rzeczą organu podatkowego będzie ocena zgłoszonego wniosku o zwrot nadpłaty, w pierwszej kolejności formalnoprawna. Wynik niniejszej sądowej kontroli legalności nie przesądza treści tej oceny prawnej, bo wykracza ona poza granice tej sprawy w rozumieniu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U.12.270 – p.p.s.a. /. Te granice zostały wyznaczone zaskarżonym postanowieniem. Sądowa kontrola legalności miała za przedmiot odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. 12. Z tych względów zaskarżone postanowienie, postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 - § 4 tej ustawy.