I OSK 87/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1370/12 o odrzuceniu skargi M. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1370/12, odrzucił skargę M. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia wniosku o nadanie tytułu naukowego profesora. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że M. P., pomimo prawidłowego pouczenia o sposobie i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego zawartego w zaskarżonej decyzji, skargę na powyższą decyzję wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 czerwca 2012 r. Sąd przesłał skargę M. P. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w dniu 25 czerwca 2012 r. i w ocenie Sądu za datę wniesienia skargi należy uznać ten właśnie dzień. Sąd wskazał ponadto, że w odpowiedzi na skargę organ podniósł, iż M. P. wniósł skargę również za pośrednictwem organu, jednak kwestię tę w sposób jednoznaczny wyjaśniono z udziałem samych stron. W piśmie z dnia 7 sierpnia 2012 r. organ stwierdził, iż skargę otrzymał wyłącznie od Sądu przy piśmie ją przekazującym pod nr II KO/Wa 267/12, a zamieszczone w tym zakresie twierdzenia odpowiedzi na skargę są niezgodne z prawdą. Z kolei skarżący, ustosunkowując się do treści powyższego pisma, oświadczył, że skargę wniósł w dniu 18 czerwca 2012 r., jednak wskutek omyłkowego oznaczenia adresata, skarga trafiła bezpośrednio do Sądu. Jednocześnie wyjaśnił, że docelowym adresatem skargi był Sąd, do którego mimo wskazanego niedopatrzenia, skarga dotarła i tak w wyznaczonym terminie. Ponadto skarżący wywiódł, że skoro Centralna Komisja sporządziła odpowiedź na skargę i przekazała Sądowi wymaganą dokumentację (nadała sprawie urzędowy bieg), to tym samym nie ma przeszkód, aby sprawa została rozpoznania przez Sąd. Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 21 maja 2012r. Zestawiając zatem datę doręczenia decyzji z datą wniesienia skargi Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona z przekroczeniem trzydziestodniowego terminu z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., a skarżący nie wystąpił o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Dlatego na mocy art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy skargę tę odrzucił. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wniósł M. P. Zaskarżył on postanowienie Sądu I instancji w całości i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 7 P.p.s.a., poprzez niepodjęcie w odpowiednim czasie, przed upływem ustawowego terminu trzydziestodniowego do wniesienia przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decyzji o przekazaniu skargi właściwemu organowi w związku z wniesieniem jej osobiście przez skarżącego do niewłaściwego podmiotu oraz jej niezwłocznego wykonania, przez co została naruszona zasada ekonomii procesowej wynikająca bezpośrednio z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 53 § 1, art. 54 § 1 i art. 83 § 3 P.p.s.a. poprzez niezasadne odrzucenie skargi w sytuacji, kiedy została ona wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ustawowym terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania decyzji organu II instancji, przy czym zachowanie terminu do wniesienia skargi i przekazania właściwemu organowi winno decydować o przyjęciu środka zaskarżenia do merytorycznego rozpoznania. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zdaniem autora skargi kasacyjnej żaden przepis ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie reguluje wprost sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie. Dlatego też kwestia zachowania terminu do wniesienia skargi winna być uzależniona wyłącznie od dochowania terminu trzydziestodniowego, w którym to skarga powinna trafić do organu właściwego do jej rozpoznania, w tym przypadku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto, w ocenie autora skargi kasacyjnej, strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji opieszałego przekazywania skargi przez Sąd do organu administracji. Dlatego zaskarżone postanowienie uznał za wadliwe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zważywszy na to, że w świetle art. 54 § 1 P.p.s.a. skargi nie wnosi się bezpośrednio do sądu administracyjnego, lecz należy to uczynić za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, to przyjąć należy, że o zachowaniu powyższego terminu przesądza dzień wniesienia skargi (nadania w placówce pocztowej) do odpowiedniego organu administracyjnego (na jego adres). O sposobie wniesienia skargi skarżący był pouczony w treści zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela interpretację art. 54 § 1 w zw. z art. 53 § 1 P.p.s.a., jaką przedstawił w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wniesienie skargi wbrew regulacji ustawowej zawartej w art. 54 § 1 P.p.s.a. bezpośrednio do Sądu jest czynnością bezskuteczną procesowo, jako dotkniętą nieusuwalną wadą, która winna skutkować odrzuceniem skargi bez przesyłania jej organowi (tak W. Morys w: Skutki procesowe bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 2 z 2007 r., str. 41). Jakkolwiek żaden z przepisów ustawy procesowej wprost tego nie przewiduje, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowała się praktyka przekazywania nieprawidłowo wniesionej skargi organowi. Wówczas o zachowaniu terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a., decyduje data nadania skargi przez Sąd na adres właściwego organu (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 1339/11, i powołane tam orzecznictwo oraz piśmiennictwo, publ. w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 21 maja 2012 r., zaś w dniu 18 czerwca 2012 r. wniósł on skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła do tego sądu w dniu 20 czerwca 2012 r. (a więc ostatniego dnia trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a., który był czwartkiem). Sąd nadał tę skargę drogą pocztową do właściwego organu w dniu 25 czerwca 2012 r. (w poniedziałek). Wbrew wywodom skarżącego uczynił to bez zbędnej zwłoki. Dla zachowania terminu musiałby przesłać skargę organowi w dniu jej wpływu do Sądu, a z uwagi na obieg dokumentów i konieczność wydania zarządzenia, nie jest to możliwe. Prawidłowo zatem datę tę uznano za dzień wniesienia skargi i w konsekwencji skargę odrzucono jako spóźnioną na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 83 § 3 P.p.s.a., oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W tej sytuacji za datę wniesienia skargi należy uznać datę nadania w urzędzie pocztowym skargi skierowanej do właściwego organu tj. do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, co w niniejszej sprawie uczynione zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że podstawą odrzucenia skargi nie był fakt wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego, z pominięciem organu, lecz uchybienie terminowi do wniesienia skargi, jaki określony został w powołanym wyżej przepisie, przy uwzględnieniu korzystnej dla skarżącego praktyki. Obowiązujące przepisy nie pozwalają uznać za prawidłowe i terminowe wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego. Zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywód, który zmierza do wykazania, że przepis zawarty w art. 54 § 1 P.p.s.a. winien być rozumiany wbrew jego oczywistemu brzmieniu, nie mógł być zaakceptowany. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.