I FZ 29/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2012 r., o sygn. akt I SA/Bk 331/12, oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 26 marca 2012 r., Nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek E. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. 2. Sąd pierwszej instancji przywołał art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) (dalej u.p.p.s.a.). Następnie wyraził zdanie, że pełnomocnik skarżącej od którego należało oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw nie uprawdopodobnił, iż niedochowanie terminu było przez niego niezawinione. Z twierdzeń pełnomocnika wynikało, że na dzień przed upływem terminu złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, sporny wniosek był już sporządzony i znajdował się w aktach podręcznych sprawy. Tym samym powoływana przez pełnomocnika okoliczność, tj. nagła awaria sieci wodociągowej w jego miejscu zamieszkania w dniu 21 listopada 2012 r. nie mogła stanowić uzasadnionego utrudnienia w niezłożeniu wniosku w terminie. Zdaniem Sądu, nic nie stało na przeszkodzie aby pełnomocnik skarżącej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył w ustawowym terminie, korzystając chociażby z pomocy zatrudnionych pracowników lub usług operatora pocztowego. 3. Na powyższe postanowienie złożono zażalenie w którym wniesiono o: zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącej terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie oparto na naruszeniu art. 87 § 2 u.p.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie, iż pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu było przez niego zawinione. W uzasadnieniu żalący zwrócił uwagę, że nie zatrudnia pracowników i nie mógł się nimi wyręczyć. Zaistniała awaryjna sytuacja zbiegła się z faktem zajęcia się całkowicie inną sprawą i zapomnieniem złożenia wniosku do Sądu. W tej sytuacji najistotniejszą przeszkodą był fakt zapomnienia, a nie brak możliwości dostarczenia wniosku do Sądu. Zdaniem autora zażalenia zapomnienia pełnomocnika nie można interpretować w kategoriach jakiejkolwiek postaci umyślności i zawinionego działania. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy, stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W doktrynie i orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się np. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (tak: H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333), mylne poinformowanie strony przez sąd o terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia, nieprawidłowe doręczenie pisma sądowego (por. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, Kantor Wydawniczy Zakamycze 2006, s. 209). W jednym ze swych orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że niedokonanie czynności przez zapomnienie, z uwagi na prowadzenie kilku spraw sądowych jednocześnie nie świadczy o wystąpieniu przesłanki przywrócenia terminu, jaką jest brak winy w niedochowaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r., sygn. akt II FZ 435/10). Biorąc pod uwagę powyższe za trafne należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 86 § 1 u.p.p.s.a., który to stanowi, iż sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym. Wskazana przez pełnomocnika strony okoliczność, a mianowicie to, że zapomniał on złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Uchybienie to jest niedbalstwem, które nie może być ocenione jako niezawinione. Tym bardziej, że na profesjonalnym pełnomocniku, jakim jest adwokat lub radca prawny, ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2012 r., sygn. akt I FZ 230/12). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.