I SA/Op 309/12
WyrokWSA w Opolu2012-11-14
Skład orzekający: Grzegorz Gocki, Marzena Łozowska, Anna Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ekspertyza dotycząca homologacji pojazdu, która istniała przed wydaniem ostatecznej decyzji podatkowej, ale nie była znana organowi, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, jeśli zawiera dane już znane organowi z innych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ekspertyza, mimo iż stanowiła nowy dowód w formalnym sensie, nie mogła stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kluczowe było stwierdzenie, że dane zawarte w ekspertyzie były już znane organowi z innych dokumentów (dowodów rejestracyjnych), które były dostępne w dacie wydawania pierwotnej decyzji. Brak wiedzy organu o konkretnym dokumencie nie jest tożsamy z brakiem wiedzy o okolicznościach, które ten dokument potwierdza, jeśli te okoliczności zostały już ujawnione innymi środkami dowodowymi.Stan faktyczny
Skarżący A.P. wystąpił o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z 2011 r., określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na nową ekspertyzę dotyczącą klasyfikacji pojazdu. Organ I instancji wznowił postępowanie, ale odmówił uchylenia decyzji, uznając, że ekspertyza nie jest istotnym nowym dowodem. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że choć ekspertyza jest nowym dowodem, to dane w niej zawarte były już znane organowi z dowodów rejestracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Anna Wójcik Protokolant st. inspektor sądowy Iwona Bergiel po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji – w wyniku wznowienia postępowania – w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu oddala skargę
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 3; art. 47 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 Nr 8, poz. 60 z późn. zm.- dalej O.p. ); art. 2 ust. 3, ust. 11; art.3 ust. 2; art. 4 ust. 1 pkt 5; art. 6 ust. 1; art. 10 ust. 1 pkt 2; art. 11; art. 13 ust. 1; art. 75 ust. 1, ust. 3; art. 76 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz § 7 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz.825 ze zmianami) w związku z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 Nr 3, poz. 11 ze zm.), Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu określił K.K. i A.P. – prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "A" s.c. w N., zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...], rok prod. 2008 i pojemności silnika 2231 cm3 w kwocie 10.205,00 PLN.
Decyzja ta stała się ostateczna, a złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został rozpoznany negatywnie postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 11 lipca 2011 r. nr [...]. Również wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarga na powyższe postanowienie została oddalona wyrokiem z dnia 13.12.2011 r. sygn. akt. I SA/Op 372/11.
Wnioskiem z dnia 12.03.2012 r. pełnomocnik A.P. - byłego wspólnika spółki cywilnej /dalej skarżący, podatnik/, wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2011 r. nr [...].
Zgłaszając powyższe żądanie odwołał się do przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., jaką jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję. Według pełnomocnika taki nowy dowód w sprawie stanowi przedłożona wraz z wnioskiem ekspertyza numer [...] wydana przez "T" na zlecenie "B", tj. dealera sprzedającego przedmiotowy pojazd stronie. Dowód ten nie był brany uprzednio pod uwagę przez Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu przy wydawaniu pierwotnej decyzji, o czym świadczy jego brak w wyliczeniu dokumentów, na których oparto ówcześnie podjęte rozstrzygniecie.
Postanowieniem z dnia 4.04.2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu, wznowił postępowanie podatkowe zakończone objętą wnioskiem decyzją ostateczną z dnia 26 kwietnia 2011 r., a następnie, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 9 maja 2012 r. nr [...] odmówił uchylenia w całości własnej decyzji ostatecznej dnia 26 kwietnia 2011 r., nr [...] wobec niestwierdzenia istnienia wskazywanej we wniosku przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, w złożonym od niego odwołaniu pełnomocnik skarżącego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucał:
• naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 240 § 1 ust. 5 O.p., poprzez błędne uznanie, że przedłożona ekspertyza numer [...] wydana przez "T" na zlecenie "B" tj, dealera sprzedającego pojazd stronie, nie jest istotnym nowym dowodem istniejącym w dniu wydania przedmiotowej decyzji.
• naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. zasady prawdy obiektywnej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób wybiórczy wbrew obowiązkowi pogłębiania zaufania obywateli do państwa.
W uzasadnieniu odwołania wskazano, że Naczelnik Urzędu Celnego w Opolu w swojej decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania zaklasyfikował samochód [...] o nr [...] jako pojazd przeznaczony zasadniczo do przewozu osób (kod 8703) a nie do przewozu towaru (kod 8704) opierając się przede wszystkim na oględzinach tego pojazdu, które miały miejsce po upływie dwóch lat od momentu powstania obowiązku akcyzowego. Przedstawiony nowy dowód w sprawie "B", tj. dealera sprzedającego przedmiotowy pojazd, zdaniem pełnomocnika, całkowicie podważa te wcześniejsze ustalenia organu, będące podstawą do wydania wówczas decyzji ostatecznej nr [...] z dnia 26 kwietnia 2011 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym.
Odnosząc się do kwestii prawidłowości dokonanej pierwotnie klasyfikacji pojazdu do kodu 8703, wskazano, że nowo przedłożony dowód, który, jak przyznał także sam organ, nie był mu znany lecz istniał w dacie wydawania decyzji, całkowicie podważa wcześniejsze ustalenia organu, będące wówczas podstawą wydania decyzji.
Z treści przedłożonej ekspertyzy numer [...] wydanej przez "T" na zlecenie "B" tj., dealera sprzedającego pojazd, wynika bowiem nie tylko fakt zakwalifikowania spornego pojazdu jako samochód ciężarowy, zamknięty, skrzyniowy (poz. 5 ekspertyzy do wydania homologacji), ale co bardziej istotne w jej pkt 22 wprost dokonano opisu zmian dokonanych w pojeździe, które ostatecznie umożliwiały zaliczenie tego pojazdu do kategorii samochodów ciężarowych, a także pozwalały na wskazanie wprost, jako podstawę prawną dokonanej klasyfikacji pojazdu, Dyrektywę 2007/46/EG załącznik II nr 3. Dokument ten ma charakter urzędowy i stanowi potwierdzenie rzeczywistego dokonania wszelkich zmian w pojeździe opisanych w pkt 22, a podstawą tych stwierdzeń były oględziny pojazdu dokonane w dacie bezpośrednio poprzedzającej jego sprzedaż.
Według pełnomocnika strony, gdyby organowi podatkowemu, w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie, znana była treść tej ekspertyzy, byłby on zobligowany jej treścią do uwzględnienia wskazywanej w niej klasyfikacji pojazdu opartej na Dyrektywie 2007/46/EG, załącznik II nr 3, z uwagi na wiążący charakter zapisów samej Dyrektywy.
Nie budzi przy tym wątpliwości, że skoro obowiązek akcyzowy powstaje w związku z przemieszczeniem pojazdu na teren kraju, stan faktyczny winien być ustalony na ten moment, zaś skarżący nie może ponosić odpowiedzialności, co się stanie z pojazdem w następstwie jego dalszego zbycia i w jaki sposób zostanie on ewentualnie przerobiony.
W dalszej części odwołania podniesiono, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ podatkowy jest zobligowany do podejmowania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do państwa. Przywołał też na poparcie tej części swojej argumentacji liczne orzecznictwo sądów administracyjnych.
W odwołaniu odniesiono się też obszernie zarówno do wad postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, jak i argumentacji zajętego wówczas stanowiska organu w zapadłej w tym względzie decyzji. Obecna polemika pełnomocnika skarżącego ze stanowiskiem organu podatkowego w zakresie prawidłowości objęcia spornego pojazdu obowiązkiem podatkowym w akcyzie dotyczyła także sposobu stosowania Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej (ORINS) zawartej w taryfie celnej, jak również zagadnienia klasyfikacji pojazdu w oparciu o Noty Wyjaśniające HS w zakresie kodu 8704 i 8703.
Zwrócono też uwagę na fakt, że w ramach zawisłego przed Sądem Rejonowym w Opolu postępowania karnego w sprawie skarżącego oskarżyciel publiczny odstąpił od oskarżenia go od zarzutu popełnienia zarzucanych mu czynów z art. 54 § 1 i § 2 kodeksu karnoskarbowego. Przyczynę tak diametralnej zmiany jego stanowiska pełnomocnik upatruje w wydaniu w analogicznej sprawie wyroku uniewinniającego, a wyrok ten zapadł między innymi w oparciu o ustalenia poczynione przez powołanego w tej sprawie biegłego co do charakteru pojazdu, w którym dokonano analogicznych zmian jak w samochodzie stanowiącym oś sporu w obecnym postępowaniu podatkowym.
W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Izby Celnej w Opolu decyzją z dnia 5 lipca 2012 r. utrzymał w mocy w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 9 maja 2012 r. nr [...]
Uzasadniając swoje rozstrzygniecie stwierdził, że dokument, na podstawie którego wnioskowano o wznowienie postępowania, tj. ekspertyza numer [...] wydana przez "T" na zlecenie "B" stanowi nowy dowód w sprawie, gdyż nie znajdowała się ona wśród materiału dowodowego zgromadzonego we wcześniejszym postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu. Również wydanie tego dokumentu datowane na dzień 16.05.2008 r., świadczy o tym, że dowód ten istniał przed dniem wydania objętej żądaniem wznowienia decyzji z dnia 26 kwietnia 2011 r. W tej sytuacji bezspornym było, że w dacie podejmowania rozstrzygnięcia dowód ten nie był brany pod uwagę.
Dlatego też zasadnym było samo wznowienie postępowania podatkowego z dnia 4 kwietnia 2012 r. Jednakże po dokonaniu, w wyniku tego wznowionego postępowania, analizy ujawnionego organowi nowego dowodu w sprawie, według organu odwoławczego, organ I instancji w ramach zaskarżonej decyzji zasadnie uznał, że dowód ten nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, albowiem okoliczność, którą miał potwierdzić, była już znana organowi w dacie rozstrzygania o zobowiązaniu podatkowym w akcyzie, w oparciu o inne zebrane wówczas dowody i została poddana merytorycznej ocenie.
W tej kwestii wskazano na dwa dowody znajdujące się w aktach sprawy, które były znane i brane pod uwagę przed wydaniem decyzji z dnia 26.04.2011 r., a to na:
- dowód rejestracyjny pojazdu część I seria [...] nr [...] wraz z tłumaczeniem,
- dowód rejestracyjny pojazdu część II (karta pojazdu) seria [...] nr [...] wraz z tłumaczeniem.
Stwierdzono bowiem, że w tych dokumentach w poz. 5 ujawniona w nich treść "samochód ciężarowy, zamknięty skrzyniowy" jest tożsama zapisem znajdującym się również w poz. 5 ekspertyzy wskazywanej przez skarżącego jako nowy dowód w sprawie. Również w poz. 22 dowodu rejestracyjnego znajdował się analogiczny zapis jak w poz. 22 przedłożonej obecnie ekspertyzy.
Dlatego też Dyrektor Izby Celnej w Opolu stwierdził, że nowy dowód w postaci ekspertyzy numer [...] wydanej przez "T" na zlecenie "B" nie podważa ustaleń dokonanych przez organ podatkowy, które stanowiły podstawę podjęcia decyzji ostatecznej objętej wnioskiem o wznowienie. Przedłożony obecnie nowy dokument zawiera takie same dane jakie zawierał dowód rejestracyjny znajdujący się już w aktach sprawy i znane były organowi okoliczności z niego wynikające. Został on, a tym samym dane tam zawarte, poddany ocenie Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu, przed wydaniem decyzji z dnia 26 kwietnia 2011 r., zatem ujawnienie nowego dokumentu, zawierającego te same dane, nie miało żadnego wpływu na wynik decyzji ostatecznej, gdyż nawet jeśli dokument ekspertyzy byłby znany organowi na ówczesnym etapie postępowania, przed wydaniem decyzji, to i tak nie zapadłaby decyzja innej treści niż decyzja ostateczna, objęta obecnie wnioskiem o wznowienie. Podkreślono jednocześnie, że okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r." III SA 2484/01, niepubl.).
Końcowo, organ odwoławczy po dokonaniu analizy całości materiału dowodowego, stwierdził również, iż w sprawie nie wystąpiła żadna inna z określonych w art. 240 § 1 O.p. przesłanek wznowienia postępowania podatkowego.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, w skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, podniósł zarzuty naruszenia :
• art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że ekspertyza numer [...] wydana przez "T" na zlecenie "B" tj., dealera sprzedającego pojazd stronie, nie jest istotnym nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji objętej wznowieniem
• obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść decyzji i wynik sprawy poprzez brak uzasadnienia stanowiska, że nowy dowód w sprawie w postaci ekspertyzy numer [...] wydanej przez "T" na zlecenie "B" tj., dealera sprzedającego pojazd stronie, nie ma żadnego wpływu na wynik decyzji ostatecznej, bowiem gdyby nawet był on znany organowi przed wydaniem decyzji, to i tak nie zapadłaby decyzja innej treści niż decyzja ostateczna,
• przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. zasady prawdy obiektywnej, poprzez prowadzenie postępowania w sposób wybiórczy wbrew obowiązkowi pogłębiania zaufania obywateli do państwa.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów ponownie przywołano argumentacją faktyczną i prawną zawartą w złożonym odwołaniu od decyzji organu I instancji, podtrzymując wszystkie istotne dla rozstrzyganej sprawy zastrzeżenia kierowane pod adresem organów podatkowych, zarówno co do wadliwości dokonanej przez niego klasyfikacji nomenklaturowej spornego pojazdu, jak i wadliwości samego postępowania dowodowego, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu, wnosząc o jej oddalenie, w całości podtrzymał swoją dotychczasową argumentację faktyczną i prawną.
Dodatkowo na rozprawie, pełnomocnik skarżącego, w uzupełnieniu argumentacji skargi, zwrócił uwagę na to, że zapis pkt 22 przedłożonej ekspertyzy dotyczącej homologacji pojazdu stanowi klasyfikację producenta, a zatem jest potwierdzeniem trwałości i jakości dokonanych zmian w pojeździe, powodujących trwałą zmianę jego przeznaczenia.
W tym stanie faktycznym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, albowiem w ramach przeprowadzonej kontroli sądowej zaskarżonej decyzji nie stwierdzono naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), [zwanej dalej- p.p.s.a.].
Nie stwierdzono także naruszenia prawa będącego podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Na wstępie dalszych rozważań należy podkreślić, iż przedmiotem zawisłego z wniosku strony przed organami podatkowymi postępowania i wydanych w jego ramach rozstrzygnięć organu I i II instancji była kwestia wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją, w oparciu o wskazywaną przez stronę przesłankę wznowieniową przewidzianą w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., a zatem chodziło o sytuację, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, nieznane organowi, który ją wydał.
Wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Dlatego też wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 Ordynacji, a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej.
Powyższe rozgraniczenie zakresów obu rodzajów postępowań, a mianowicie postępowania zwykłego, w ramach którego wydana została ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2011 r. nr [...] określająca K.K., A.P. – prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "A" s.c. w N. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...], rok prod. 2008 i pojemności silnika 2231 cm3 w kwocie 10.205,00 PLN, od postępowania nadzwyczajnego, zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 5 lipca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia 9 maja 2012 r. nr [...] odmawiającą uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania – objętej wnioskiem strony własnej decyzji ostatecznej, ma decydujące znaczenie dla prawidłowej oceny zasadności zarzutów skargi.
Postępowanie wznowieniowe nie stanowi bowiem kontynuacji uprzednio zakończonego decyzją ostateczną postępowania zwykłego, przez co niedopuszczalne jest także wykorzystanie tego postępowania do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, a jego wyłącznym celem jest dokonanie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. (por. wyrok NSA, I FSK 1848/08, LEX nr 558849).
W tym względzie należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż pewne kategorie ewentualnych wad postępowania zwykłego, zakończonego decyzją, mogą być zwalczane przez stronę wyłącznie w ramach przysługujących mu w tej kategorii postępowań środkami zaskarżenia, poprzez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji, a następnie poprzez wywiedzenie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu odwoławczego. W tym też postępowaniu strona nie doznaje żadnych ograniczeń w zakresie formułowania zarzutów, które mogą dotyczyć zarówno naruszeń prawa materialnego jak i przepisów postępowania.
Odmiennie natomiast kształtuje się sytuacja strony w postępowaniach nadzwyczajnych, gdyż są one z woli ustawodawcy ograniczone do oceny zaistnienia w sprawie określonych kwalifikowanych przesłanek ustawowych, bądź ich braku.
Dlatego też nie wszystkie wady postępowania zakończonego decyzją objętą następnie postępowaniem wznowieniowym, mogą stanowić podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 O.p.
Taka właśnie sytuacja, wbrew wywodom skargi, miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, a dokonana przez organy podatkowe ocena braku zaistnienia w sprawie wskazywanej przez skarżącego przesłanki wznowieniowej przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. była prawidłowa.
Istotę sporu między stronami stanowi kwestia, czy przedłożona przez skarżącego w ramach postępowania wznowieniowego jako dowód, ekspertyza do wydania homologacji z dnia 16 maja 2008 r. numer [...] wydana przez "T" na zlecenie "B" stanowiąca z formalnego punktu widzenia niewątpliwie nowy dowód, stanowi nową okoliczność nie znaną organowi podatkowemu na etapie prowadzonego postępowania podatkowego w trybie zwykłym, zakończonego decyzja ostateczną.
W ramach wznowionego postępowania organy podatkowe obu instancji nie kwestionowały samego faktu, że przedłożony dowód z ekspertyzy nie był im znany na etapie postępowania zwykłego oraz, że dowód ten istniał już w tym czasie, jednak nie został wówczas przedłożony.
Dokonując jednakże analizy treści tego dowodu, pod kątem posiadania wiedzy o okoliczności jaką miał on potwierdzać, zważono, że wynikające z niego dane były organowi w tym okresie znane, gdyż zostały one wykazane innymi dowodami, w tym: dowodem rejestracyjnym pojazdu część I seria [...] nr [...] wraz z tłumaczeniem, oraz dowodem rejestracyjnym pojazdu część II (karta pojazdu) seria [...] nr [...] wraz z tłumaczeniem.
W dokumentach tych odnotowano (w określonych pozycjach 5 i 22) tożsame dane jakie wynikają z tych samych pozycji 5 i 22 obecnie przedłożonej ekspertyzy homologacji.
Te zaś okoliczności, znane wówczas organowi przy wydawaniu decyzji z dnia 26 kwietnia 2011 r. określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia, zostały poddane analizie i ocenie klasyfikacji taryfowej pojazdu do prawidłowego kodu CN zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, którą określają przepisy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1214/2007 z dnia 20 września 2007r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L 286 z 31.10.2007).
Co więcej, jak wynika z treści decyzji ostatecznej z dnia 26 kwietnia 2011 r., co zauważa Sąd, w ramach tego postępowania organ podatkowy dysponował także dodatkowymi dowodami, w tym miedzy innymi zaświadczeniem Nr [...] z dnia 18.09.2008 r. o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu [...] o numerze nadwozia [...], w którym określono rodzaj pojazdu jako ciężarowy, podrodzaj-van z 2 miejscami siedzącymi, włączając siedzenie kierowcy.
W tej sytuacji istotnym jest rozstrzygniecie zagadnienia, czy sam fakt ujawnienia organom podatkowym nowego z formalnego punku widzenia dowodu, jednak zawierającego dane znane organowi z innych przedłożonych mu na ówczesnym etapie rozpoznania sprawy dowodów, stanowi, jak wywodzi pełnomocnik skarżącego, podstawę do ponownego merytorycznego rozstrzygania sprawy zakończonej już ostateczną decyzją, w ramach stosowania instytucji wznowienia postępowania.
Odnosząc się do powyższego zagadnienia w pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wznowienie postępowania następuje w przypadku, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem możliwość wznowienia postępowania w takim przypadku wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek:
✓ ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy,
✓ ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są nowe,
✓ "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" istnieją w dniu wydania ostatecznej decyzji,
✓ "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję, przy czym "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" to zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę.
Jednocześnie, z treści tego przepisu wynika, że wymaga on kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, muszą one istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Jeżeli zatem w toku postępowania podatkowego, a przed wydaniem decyzji ostatecznej, ujawnione zostały określone okoliczności faktyczne, to fakt, że potwierdzono je później dodatkowo nowym dowodem, pozyskanym w toku postępowania wznowieniowego, nie powoduje, że okoliczności te stały się "nowe" w rozumieniu powołanego przepisu. ( por. wyroki WSA : w Lublinie z dnia 17.01.2012 sygn. I SA/Lu 730/11, w Łodzi z dnia 16.09.2010 sygn. I SA/Łd 322/10- oba publ. LEX).
A zatem w sytuacji, gdy strona skarżąca odwołuje się do art. 240 § 1 pkt 5 O.p, jako podstawy wznowienia postępowania, w wyniku którego dąży de facto do zmiany zapadłego uprzednio ostatecznego rozstrzygnięcia, musi wykazać, że brak wiedzy organu podatkowego o okoliczności potwierdzanej nowo przedkładanym mu dowodem, miał wpływ na zapadłe rozstrzygniecie.
Sąd podkreśla jednak, że nie chodzi tu o weryfikacje samego zajętego wówczas merytorycznego stanowiska organu, z którym podatnik nadal się nie zgadza i próbuje je podważyć, przedkładając wprawdzie nowe dokumenty, ale stwierdzające te same okoliczności które były już wówczas znane organowi. Instytucja wznowienia postępowania, mająca charakter nadzwyczajny, służy natomiast umożliwieniu podatnikowi (a także organowi z urzędu) przeprowadzenie ponownej analizy sprawy, w sytuacji, gdy ujawniona zostanie w ramach nowego dowodu istotna dla sprawy okoliczność.
Ewentualna błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje. Tylko jedna z nich - ta druga - stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (por. też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2.04.2009 r. sygn. akt I SA/Gl 8/09, LEX nr 512120; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16.01.2008r. sygn. akt I SA/Wr 64/07, LEX nr 470037; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11.09.2008r. sygn. akt I SA/Gd 441/08, LEX nr 488097).
Z taką jednakże sytuacją nie mamy do czynienia w realiach obecnie rozpoznawanej sprawy, gdyż przedłożona jako nowy dowód w sprawie ekspertyza do homologacji, wydana została na zlecenie samego dealera sprzedającego sporny pojazd, a jej ustalenia znalazły następnie w pełni odzwierciedlenie w dokumentacji pojazdu wydanych przez niego nabywcy. Te zaś dokumenty i wynikające z nich okoliczności były znane organowi na etapie wcześniejszego postępowania i ocenione przez niego w ramach dokonanej klasyfikacji taryfowej pojazdu do określonego kodu CN.
Nie można też nie zauważyć, że dokonanie klasyfikacji taryfowej pojazdu dla celów poboru podatku akcyzowego należy do kompetencji organu podatkowego, a zatem w tym zakresie nie jest on związany stanowiskiem dealera, czy tym bardziej osoby wykonującej na jego zlecenie ekspertyzy do homologacji. Tylko zatem gdyby, jak stara się wykazać pełnomocnik, fakt odwołania się w zapisie pkt 22 przedłożonej ekspertyzy do regulacji Dyrektywy 2007/46/EG, załącznik II nr 3, powodował związanie organów podatkowych tym wskazaniem, można by takowy zapis traktować jako nową okoliczność istotną dla sprawy.
Aczkolwiek, co słusznie zauważa pełnomocnik, organy podatkowe na gruncie podatku akcyzowego, związane są regulacjami wspólnotowymi, to jednakże do nich należy stosowanie tego prawa, uwzględniając każdorazowo stan faktyczny sprawy. Tym samym kwestia zaliczenia spornego pojazdu do określonego kodu CN stanowiła ocenę prawną stwierdzonych okoliczności faktycznych, a taką okolicznością faktyczną, a nie prawną, było stwierdzenie zakresu dokonanych zmian w pojeździe w celu wydania homologacji. Ta zaś okoliczność została ujawniona w tej samej treści, zarówno w obecnie przedłożonej ekspertyzie do homologacji, jak i dokumentach którymi dysponował organ podatkowy w dacie podejmowania swojego rozstrzygnięcia, a zatem i dokonywania oceny prawnej tej okoliczności, pod kątem klasyfikacji pojazdu do określonego kodu CN, z czym zwiana była kwestia istnienia, bądź nieistnienia obowiązku uiszczenia podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu.
Fakt nieuchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nie oznacza jednak tego, że pierwotna decyzja była prawidłowa bądź wadliwa, ale wynika wyłącznie z braku stwierdzenia faktu zaistnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Jedynie końcowo, Sąd zauważa , że także przywołana w rozważaniach pełnomocnika argumentacja odnosząca się do wadliwości ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku akcyzowego , oparta na odmiennej ocenie charakteru spornego pojazdu dokonanej przez sąd w postępowaniu karnym , pozostaje bez znaczenia dla sprawy, albowiem odmienność ocen, nawet tego samego stanu faktycznego, dokonana przez organ podatkowy lub przez sąd w dwóch toczących się niezależnie od siebie sprawach, nie jest nową okolicznością a tym bardziej nowym dowodem uzasadniającym uchylenie wcześniej wydanej decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Nadto sam pełnomocnik nie sformułował żądania wznowienia postępowania w oparciu o przedłożoną dokumentację dotyczącą zawisłego postępowania karnego, a jedynie odnosił się do niej w ramach swoich rozważań, a poza za tym, są to okoliczności zaistniałe już po wydaniu ostatecznej decyzji.
Skoro przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała istnienia nieprawidłowości, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło