VI SA/Wa 1520/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej O. Sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Urząd Patentowy odrzucił sprzeciw O. sp. z o. o. z siedzibą w N. (skarżąca) wniesiony wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "MEGA CAPSULES" o numerze R-[...] w zakresie towarów ujętych w klasie 5 i 29. Powyższy znak został przeznaczony do oznaczania następujących towarów ujętych w klasach 5, 29 i 32: odżywki wzmacniające zawierające preparaty wspomagające leczenie, podnoszące odporność organizmu i wspomagające organizm w niezbędne witaminy i mikroelementy stosowane profilaktycznie i dla rekonwalescentów do celów leczniczych, żywność dietetyczna do celów leczniczych, preparaty witaminowe, dodatki odżywcze (kl. 5); koncentraty i odżywki wysokobiałkowe wzbogacone witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami, odżywki dla sportowców (kl. 29); napoje bezalkoholowe wzbogacone witaminami i solami mineralnymi, napoje bezalkoholowe, ekstrakty owocowe, wody mineralne i stołowe, gazowane i niegazowane, musujące pastylki do napojów oraz proszek do wytwarzania napojów, nektary owocowe, lemoniady, napoje serwatkowe, soki owocowe i warzywne, piwo, napoje energetyczne, napoje dla sportowców, w tym napoje izotoniczne, syropy i esencje do napojów oraz inne substancje do wytwarzania napojów (kl. 32). Przedmiotowe prawo zostało udzielone na rzecz A. Spółka Jawna R. K., S. K. z siedzibą w Ł. Jako podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Wnoszący sprzeciw zarzucił, że sporny znak jest podobny w rozumieniu ww. przepisu do należących do niego następujących znaków towarowych: - znaku słowno-graficznego "MEGA CAPSULES" o numerze [...] przeznaczonego do oznaczania następujących towarów ujętych w klasach 5, 29 i 30: odżywki wzmacniające zawierające preparaty parafarmaceutyczne stosowane profilaktycznie i dla rekonwalescentów i inna żywność dietetyczna (kl. 5); koncentraty i odżywki wysokobiałkowe wzbogacone witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami (kl. 29); koncentraty i odżywki węglowodanowe i wysokoenergetyczne wzbogacone witaminami i solami mineralnymi (kl. 30); - znaku towarowego słownego "MEGA CAPS" o numerze [...] przeznaczonego do oznaczania następujących towarów ujętych w klasach 5, 29 i 30: odżywki wzmacniające zawierające preparaty parafarmaceutyczne stosowane profilaktycznie i dla rekonwalescentów (kl. 5); koncentraty i odżywki wysokobiałkowe wzbogacone witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami (kl. 29); koncentraty i odżywki węglowodanowe i wysokoenergetyczne wzbogacone witaminami i solami mineralnymi (kl. 30); - oraz znaku towarowego słowno-graficznego "MEGA CAPS" o numerze [...] przeznaczonego do oznaczania następujących towarów ujętych w klasach 5, 29 i 30: leki dla ludzi, suplementy diety, odżywki wzmacniające, preparaty parafarmaceutyczne stosowane profilaktycznie i dla rekonwalescentów do celów medycznych, żywność dietetyczna do celów medycznych (kl. 5); koncentraty i odfywki wysokobiałkowe wzbogacane witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami (kl. 29); koncentraty i odżywki węglowodanowe i wysokoenergetyczne wzbogacone witaminami i solami mineralnymi (kl. 30). Zdaniem wnoszącego sprzeciw wszystkie cztery wskazane znaki przeznaczone są do oznaczania podobnych i identycznych towarów. Pomiędzy spornym znakiem a znakami należącymi do wnoszącego sprzeciw występuje podobieństwo pod względem fonetycznym, wizualnym i znaczeniowym, wobec czego odbiorcy mogą uznać, że towary oznaczane spornym znakiem pochodzą od wnoszącego sprzeciw lub podmiotu z nim powiązanego. Wnoszący sprzeciw podkreślił, że zarówno w znaku spornym jak i w znakach przeciwstawionych elementy słowne dominują nad szatą graficzną. Wnoszący sprzeciw podniósł, że prowadzi działalność gospodarczą od dwudziestu lat zarówno na rynku polskim oraz na rynkach zagranicznych i jest utożsamiany z wysoką jakością produktów. Według niego nawet same elementy słowne znaku "MEGA CAPSULES" o numerze [...] posiadają dostateczne znamiona odróżniające w rozumieniu art. 120 i 129 ustawy Prawo własności przemysłowej, ponieważ znak ten podobnie jak znaki "MEGA CAPS" służy do oznaczania identycznych towarów stanowiąc ścisły związek tych towarów z jego przedsiębiorstwem, które utkwiły w świadomości ich odbiorców jako wskazanie, że pochodzą one zawsze z tego samego źródła, czyli od wnoszącego sprzeciw. Jego zdaniem same elementy słowne "MEGA CAPSULES" oraz "MEGA CAPS" są oznaczeniami fantazyjnymi i abstrakcyjnymi. Wnoszący sprzeciw powołał się również na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2008 r. (sygn. akt sp [...] ) oddalającą na podstawie art. 129 ust. 2 pkt 1 i art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. wniosek o unieważnienie znaku słownego "MEGA CAPS" o numerze [...]. W powyższej decyzji Urząd stwierdził, że znak ten posiada dostateczne znamiona odróżniające i nadaje się do odróżniania towarów nim oznaczanych. Wnoszący sprzeciw podniósł również, że na jego rzecz udzielono praw ochronnych na kilkanaście znaków towarowych zawierających słowa "MEGA" i "CAPS". Wniósł też o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. W odpowiedzi na sprzeciw (w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r.) uprawniony ze spornego prawa wniósł o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego oraz zasądzenie od wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych. Wobec uznania sprzeciwu za bezzasadny sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2011 r. wnoszący sprzeciw podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Natomiast uprawniony stwierdził, że sporny znak zawiera słowa ogólnoinformacyjne. Słowo "MEGA" oznacza bardzo dużą wielkość, zaś słowo "CAPSULES" jest słowem używanym przez farmaceutów jak i rozpoznawanym przez przeciętnych użytkowników. Podniósł, że przeciętny nabywca towarów oznaczanych spornym znakiem to sportowiec uprawiający sporty siłowe, który jest doskonale zorientowany w temacie odżywek dla sportowców. Podkreślił brak podobieństwa szaty graficznej porównywanych znaków. Zdaniem uprawnionego przeciwstawione znaki są różne i wywierają odmienne wrażenie na odbiorcach, wobec czego nie jest możliwe wprowadzenie odbiorców w błąd. Podniósł on, że istnieje wiele zarejestrowanych znaków towarowych zawierających słowa "mega" i "capsules", które są przeznaczone do oznaczania podobnych towarów. Urząd Patentowy uzasadniając stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. podał, co następuje. Znak sporny "MEGA CAPSULES" o numerze [...] jest przeznaczony do sygnowania następujących towarów "ujętych w klasach 5 i 29 odżywki, wzmacniające zawierające preparaty wspomagające leczenie, podnoszące odporność organizmu i wspomagające organizm w niezbędne witaminy i mikroelementy stosowane profilaktycznie i dla rekonwalescentów do celów leczniczych, żywność dietetyczna do celów leczniczych preparaty witaminowe, dodatki odżywcze, (kl. 5); koncentraty i odżywki wysokobiałkowe wzbogacone witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami, odżywki dla sportowców (kl. 29). Z kolei oznaczenie wnoszącego sprzeciw "MEGA CAPSULES" o numerze [...] służy do oznaczania następujących towarów w klasach 5 i 29: odżywki wzmacniające zawierające preparaty parafarmaceutyczne stosowane profilaktycznie i dla rekonwalescentów i inna żywność dietetyczna (kl. 5); koncentraty i odżywki wysokobiałkowe wzbogacone witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami (kl. 29). Znak "MEGA CAPS" o numerze [...] przeznaczony jest do oznaczania następujących towarów ujętych w klasach 5 i 29: odżywki wzmacniające zawierające preparaty parafarmaceutyczne stosowane profilaktycznie i dla rekonwalescentów (kl. 5); koncentraty i odżywki wysokobiałkowe wzbogacone witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami (kl. 29). Natomiast ochrona ostatniego z przeciwstawionych znaków - "MEGA CAPS" o numerze [...] - obejmuje następujące towary ujęte w klasach 5 i 29: leki dla ludzi, suplementy diety, odżywki wzmacniające, preparaty parafarmaceutyczne stosowane profilaktycznie i dla rekonwalescentów do celów medycznych, żywność dietetyczna do celów medycznych (kl. 5); koncentraty i odżywki wysokobiałkowe wzbogacane witaminami, solami mineralnymi i aminokwasami (kl. 29). Urząd Patentowy uznając zakres towarowy porównywanych znaków za podobny lub wręcz identyczny, zaś krąg odbiorców za zbieżny (osoby uprawiające sport) – przeszedł do analizy podobieństwa znaków. Wyraził pogląd o potrzebie dokonania całościowej oceny znaków na płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem dystynktywnych oraz dominujących elementów znaków towarowych. Zdaniem Kolegium Orzekającego w niniejszej sprawie istotny jest krąg docelowych odbiorców towarów oznaczanych spornym znakiem, do których należą głównie sportowcy, przede wszystkim osoby ćwiczące na siłowni w celu uzyskania pożądanej sylwetki oraz zbudowania określonej masy mięśniowej. Tacy nabywcy towarów są niezwykle, uważni i ostrożni, przed zakupem odżywki lub innego preparatu wzmacniającego zazwyczaj sprawdzają załączoną do danego produktu informację o jego składzie i działaniu lub konsultują zasadność zażycia preparatu ze sprzedawcą lub innymi osobami korzystającymi z tego rodzaju produktów. Analizując przedmiotowe znaki towarowe pod względem znaczeniowym Kolegium Orzekające stwierdziło, że elementy słowne znaku spornego oraz znaku "MEGA CAPSULES" o numerze [...] mają charakter opisowy w stosunku do oznaczanych tymi znakami towarów. Słowo "mega" pochodzi z języka greckiego (megas - wielki) i stanowi pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający duży, wielki (np. megalit, megafon), albo przedrostek jednostki miary (symbol - M) oznaczający mnożnik 106 (milion) (wg Portalu Wiedzy PWN -www.pwn.pl). Słowo to występuje w wielu językach świata i dla przeciętnego polskiego odbiorcy jego znaczenie jest oczywiste. Natomiast słowo "capsules" oznacza w języku angielskim i francuskim kapsułki. W języku angielskim, który jest podstawowym językiem obcym stosowanym w praktykach handlowych, powyższe słowo jest wymawiane jako "kapsuls" albo "kepsuls". Zdaniem Kolegium Orzekającego oznaczenie "MEGA CAPSULES" będzie zrozumiałe dla polskich odbiorców, którzy ze względu na podobieństwo brzmienia i zapisu odczytają je jako "mega kapsułki". W związku z tym podobieństwem przeciętny polski konsument nie będzie miał problemu ze zrozumieniem słowa "CAPSULES" niezależnie od stopnia znajomości języka angielskiego. Kolegium Orzekające stwierdziło, że sporne oznaczenie ma charakter opisowy w stosunku do analizowanych towarów pomimo tego, że jedno ze słów wchodzących w jego skład nie jest słowem polskim. Przede wszystkim należy podkreślić, że fakt, iż jakieś oznaczenie składa się m.in. ze słowa pochodzącego z języka obcego, wcale nie wyklucza opisowego charakteru tego oznaczenia. Zależy to bowiem od stopnia znajomości danego języka wśród polskich odbiorców oraz od tego, czy te słowa są powszechnie używane i zrozumiałe, czy też jest to trudne słownictwo specjalistyczne. Zdaniem organu, z przedstawionych przez uprawnionego materiałów dowodowych wynika, że zarówno konsumenci jak i sprzedawcy odżywek dla sportowców w celu opisania znacznego rozmiaru kapsułki posługują się określeniami takimi jak: mega capsules, mega caps, mega kapsułki, mega kaps, czy mega dawka (k. 74-125). Nadto organ wyraził pogląd o powszechnej znajomości języka angielskiego w społeczeństwie, a zatem zrozumienie słowa "capsules" nie powinno nastręczać trudności, zwłaszcza, iż posiada odpowiednik w języku polskim: "kapsułki". Kolegium Orzekające stwierdziło, że znaki "MEGA CAPSULES" są identyczne pod względem znaczeniowym, lecz okoliczność ta nie stwarza ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd ze względu na opisowy charakter tych oznaczeń w stosunku do sygnowanych nimi towarów. Analizując natomiast znaki "MEGA CAPS" o numerach [...] i [...] Kolegium uznało, że ich poszczególne elementy słowne można określić jako aluzyjne, podczas gdy znaki analizowane w całości należy uznać za pozbawione konkretnego znaczenia. Słowo "mega" jak już wskazano powyżej oznacza bowiem przedmiot o znacznej wielkości. Natomiast element słowny "CAPS" nie posiada żadnego znaczenia. Jest to bowiem fantazyjny wyraz, który może być postrzegany jako skrót od angielskiego słowa "capsule" lub "capsules", oznaczającego kapsułkę lub kapsułki. Wobec fantazyjnego charakteru znaków "MEGA CAPS" nie może być mowy o podobieństwie znaczeniowym spornego oznaczenia do powyższych znaków. Porównując płaszczyznę wizualną przedmiotowych znaków, Kolegium doszło do wniosku, że znak sporny oraz przeciwstawione mu znaki towarowe "MEGA CAPSULES" o numerze [...] i MEGA CAPS" o numerze [...] są oznaczeniami słowno-graficznymi, zaś znak towarowy "MEGA CAPS" o numerze [...] ma charakter słowny. Organ zauważył, że szata graficzna znaku spornego jest znacznie rozbudowana i stanowi charakterystyczną, fantazyjną kompozycję przypominającą etykietę towaru. Składają się na nią: charakterystyczny sposób zapisu słów "MEGA CAPSULES" oraz kilka kapsułek koloru białego umieszczonych poniżej tych słów. Powyższe elementy znajdują się na niejednolitym tle o odcieniu szarym i czarnym. Wobec powyższego należy stwierdzić, że sporny znak towarowy składa się z wielu elementów graficznych i słownych, które przyciągają uwagę odbiorcy. Zatem znak ten należy analizować całościowo z uwzględnieniem jego dominujących elementów, którymi są graficzny motyw kapsułek oraz słowa "MEGA CAPSULES". Tymczasem przeciwstawiony mu znak towarowy "MEGA CAPSULES" o numerze[...] został przedstawiony w sposób odmienny od znaku spornego. Należy stwierdzić, że w przypadku tego znaku kompozycja graficzna jest nieco mniej rozbudowana. Składa się z zapisanych w charakterystyczny sposób liter oraz umieszczonego obok nich przedmiotu o nieregularnym kształcie przedstawionego w kolorze czarno-białym. Przedmiot ten znajduje się wewnątrz kwadratu. Drugi z przeciwstawionych znaków - "MEGA CAPS" o numerze [...] składa się jedynie z charakterystycznie zapisanych liter częściowo otoczonych obwódką. Natomiast ostatni ze znaków należących do wnoszącego sprzeciw - "MEGA CAPS" o numerze [...] jest znakiem słownym i nie posiada jakichkolwiek elementów graficznych. Zdaniem Kolegium Orzekającego wskazane powyżej cechy znaków pozwalają stwierdzić, że są one niepodobne pod względem wizualnym. Przesądza o tym przede wszystkim odmienna koncepcja graficzna znaków słowno-graficznych, przede wszystkim znaku Spornego oraz różnice w postaci odmiennego sposobu zapisu liter. Wobec powyższego należy stwierdzić, że struktura znaków oraz użyte litery powodują, że analizowane oznaczenia nie są do siebie podobne pod względem wizualnym. Zdaniem Kolegium występujące w nich elementy odmienne mają charakter dominujący i w związku z tym znaki te są postrzegane jako zupełnie różne. Również w przypadku oceny podobieństwa wizualnego znaków istotny był zdaniem Urzędu, opisowy charakter znaków "MEGA CAPSULES", który sprawia, że dla oceny postrzegania znaków ważniejsze są ich pozostałe elementy w postaci motywów graficznych. Powyższa okoliczność jest również kluczowa przy porównaniu oznaczeń na płaszczyźnie fonetycznej. Organ podkreślił, iż pomimo faktu, że znak sporny w trakcie wymawiania brzmi identycznie jak znak "MEGA CAPSULES" [...]i podobnie do dwóch znaków "MEGA CAPS", to również w tym przypadku należy mieć na uwadze informacyjny charakter oznaczeń "MEGA CAPSULES". Organ uznał zatem, że w postrzeganiu ich przez przeciętnych odbiorców pierwszoplanowe są pozostałe elementy znaków. Dokonując oceny przesłanki określonej w przepisie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jako możliwość sprawdzania wśród odbiorców błędu polegającego w szczególności na skojarzeniu znaku ze znakiem wcześniejszym, Urząd wyraził pogląd, że winna ją poprzedzać analiza współzależności wszystkich istotnych w sprawie elementów. Organ doszedł do wniosku, iż występujące w analizowanych oznaczeniach elementy odmienne przeważają nad ich cechami wspólnymi. Przede wszystkim zwrócił uwagę na ich rozbudowaną szatę graficzną spornego znaku, która w jego ocenie przyciągnie uwagę odbiorców, gdyż jest na tyle charakterystyczna, by odbiorca odróżnił znaki przeciwstawione. Organ podkreślił, iż jedynymi wspólnymi cechami znaków jest ich element słowny: "MEGA CAPSULES", o charakterze informacyjnym. Urząd Patentowy zauważył przy tym, iż zgodnie z ugruntowaną w orzecznictwie polskim i europejskim zasadą - silniejszej ochronie podlegają znaki towarowe cechujące się większą odróżnialnością. Podkreślił, że sporny znak, zawierający oznaczenie ogólnoinformacyjne, zalicza się właśnie do kategorii słabszych oznaczeń. Reasumując Kolegium Orzekające uznało, że przeciwstawione znaki oceniane jako całość są na tyle zróżnicowane, że wywierają odmienne wrażenie na odbiorcach, a tym samym nie są podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Brak podobieństwa znaków wyklucza możliwość wprowadzenia w błąd odbiorców pomimo stwierdzonego podobieństwa towarów. Ze względu na brak podobieństwa między znakami nie można mówić o niebezpieczeństwie, że odbiorca może błędnie uznać zgłoszony w niniejszej sprawie znak za odmianę wcześniej zarejestrowanego oznaczenia, pochodzącą od tego samego podmiotu lub też mylnie przyjmie, że istnieją związki organizacyjno - prawne łączące odrębnych przedsiębiorców. A zatem nie istnieje niebezpieczeństwo, że podobieństwo znaków może wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów nimi oznaczonych. Skarżąca wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację i wynikające z niej wnioski art. 129 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 120 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej; - oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. W ramach stawianego zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżąca podniosła, iż Urząd Patentowy dopuścił się błędnej interpretacji art. 129 ust. 2 pkt. 2 w zw. z art. 120 p.w.p. przyjmując, iż słowa "MEGA CAPSULES" mają charakter opisowy i informacyjny, a przez to mają one słabą zdolność odróżniającą. Nadto - iż Urząd Patentowy błędnie zinterpretował art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. gdyż pomimo przyjęcia, iż przeciwstawione znaki są przeznaczone do oznaczania identycznych towarów w klasach 5 i 29, ich identyczności w warstwach znaczeniowej i fonetycznej - uznał, że pierwszoplanowymi i odróżniającymi są elementy graficzne, co powoduje, że używanie spornego znaku towarowego nie wywołuje u odbiorców błędu polegającego na skojarzeniu tego znaku z wcześniej zgłoszonym i zarejestrowanym na rzecz skarżącego. W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżąca podniosła, iż decyzja została podjęta po niepełnym i niezbyt dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, przy pominięciu istotnych dowodów - w tym wcześniej zarejestrowanych na rzecz skarżącego znaków zawierających słowa "MEGA" lub "CAPS" stanowiących rodzinę 18 znaków. Tak podjęta decyzja zdaniem skarżącego narusza przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Organ w odpowiedzi na skargę nie podzielając argumentacji Spółki O., wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W świetle powołanych wyżej kryteriów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania jest skarga O. Sp. z o.o. z siedzibą w N. wniesiona wobec decyzji UP z dnia [...] listopada 2011 r. o udzielaniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "MEGA CAPSULES" o nr [...] na rzecz A. Sp. Jawna R. K., S. K. z siedzibą w Ł. Postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego z prawa ochronnego na sporny znak towarowy za bezzasadny. Zgodnie z art. 246 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa ochronnego w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu prawa. W świetle wyżej cytowanego przepisu sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym każdej osobie, która nie musi wykazywać interesu prawnego we wszczęciu tego postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 ust. 2 powyższej ustawy podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa ochronnego. Urząd Patentowy przy rozpoznawaniu sprawy kierował się przesłankami zawartymi w art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, który to artykuł stanowił materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. W myśl art. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na znak identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Powyższy przepis określa tzw. względną przeszkodę udzielenia prawa ochronnego i jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, jest to klasyczna przeszkoda w udzieleniu praw wyłącznych. Generalnie przepis ten ma na celu ochronę obrotu gospodarczego (w tym interesów uprawnionych przedsiębiorców) przed możliwością wywołania błędu co do pochodzenia towaru. Tak więc, aby rejestracja znaku była niedopuszczalna muszą wystąpić następujące przesłanki: □ rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju; □podobieństwo do znaku zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa; □ podobieństwo znaków musi być kwalifikowane - to znaczy takie, że może odbiorcę wprowadzić w błąd co do pochodzenia towarów, w szczególności poprzez ryzyko skojarzenia między znakami. Niedopuszczalna jest rejestracja znaków towarowych, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. Czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. W doktrynie prawa definiuje się, że "niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony nań znak, a ponadto, iż niebezpieczeństwo to jest wynikiem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń." (R. Skubisz "Prawo Znaków Towarowych" komentarz Wydawnictwo prawnicze Spółka z o.o. str. 83 Warszawa 1997). Innymi słowy, niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest wypadkową podobieństwa towarów i oznaczeń. W przedmiotowej sprawie podobieństwo towarów nie przesądza o podobieństwie samych oznaczeń, stanowiąc jedynie jeden z elementów analizy i oceny podobieństwa. W rozpoznawanej sprawie jej istota sprowadza się do zagadnienia oceny ryzyka wprowadzenia w błąd odbiorców, w szczególności ryzyka skojarzenia zgłoszonego znaku ze znakiem wcześniejszym. Punktem wyjścia przy dokonywaniu analizy przesłanki ustawowej ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd jest ocena, czy przeciwstawione znaki są identyczne lub podobne i czy odnoszą się do towarów identycznych lub podobnych. Problem podobieństwa towarów stanowi kwestię wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa oznaczeń, albowiem dopiero stwierdzenie podobieństwa towarów uzasadnia rozpoczęcie badania podobieństwa oznaczeń. Przy ustalaniu podobieństwa towarów bierze się pod uwagę takie kryteria jak rodzaj towarów, ich przeznaczenie oraz warunki ich zbytu, a więc szeroko rozumiany związek techniczny i ekonomiczny pomiędzy porównywanymi towarami. W niniejszej sprawie UP uznał za oczywistą kwestię identyczności bądź co najmniej jednorodnego charakteru towarów, do oznaczenia których przeznaczono porównywane znaki, a są nimi odżywki i suplementy diety dla osób uprawiających sport (przede wszystkim kulturystykę na siłowni). W doktrynie przyjmuje się, że badając podobieństwo oznaczeń, należy uwzględnić ogólne wrażenie, jakie porównywane oznaczenia wywierają na odbiorcy, dla którego decydujące znaczenie mają zbiorcze elementy porównywanych oznaczeń. Należy bowiem pamiętać, że odbiorca kieruje się przy wyborze towaru jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczeń, z pominięciem drobnych rozbieżności (por. M. Kępiński, Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, Zeszyty naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 28/1982). Dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Oznaczenia należy porównywać w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. W przypadku znaków kombinowanych konieczne jest rozważenie podobieństwa wszystkich elementów porównywanych oznaczeń, ale elementy słowne mają decydujące znaczenie (por. R. Skubisz, Prawo znaków towarowych. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze 1997 r.). W orzeczeniu z dnia 1 lutego 2001 r. (sygn. akt I CKN 1128/98, OSNC 2001/9/136) Sąd Najwyższy podkreślił, że w stosowanych w obrocie znakach słowno-graficznych części słownej takich znaków przypisać należy znaczenie dominujące. W warstwie słownej znaku mieści się bowiem z reguły informacja o przeznaczeniu towaru lub rodzaju usługi i ta jego postać sprzyja łatwości postrzegania oraz przyswajania go przez odbiorców, względnie potencjalnych odbiorców. Znaki towarowe porównuje się całościowo, ze szczególnym uwzględnieniem elementów o charakterze dystynktywnym i dominującym (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2002 r., sygn. akt II. Według ugruntowanego stanowiska doktryny prawa "imitacja części słownej znaku słowno- obrazowego przy zmianie części obrazowej w zasadzie wystarcza do przyjęcia, że podobieństwo znaków występuje" (Marian Kępiński, "Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych", ZNUJ 28/1982). Natomiast zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2003 r., sygn. akt IV CKN 22/01: "w stosowanych w obrocie znakach słowno-graficznych, części słownej przypisuje się znaczenie dominujące, bowiem decyduje ona o łatwości postrzegania oraz przyswajania przez odbiorców. Warstwa słowna odgrywa też decydującą rolę w reklamie towaru ". Reasumując, zdaniem Sądu Urząd nie uzasadnił w sposób przekonujący, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi tzw. względna przeszkoda udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "MEGA CAPSULES" o numerze [...] w zakresie objętym sprzeciwem (towary z klas 5 i 29). Podobieństwo kwalifikowane oznaczeń, na co wskazano powyżej, może wynikać już z samego faktu powtórzenia w znaku spornym elementu słownego występującego w jednym ze znaków przeciwstawionych. Sąd uznał w szczególności za nieprzekonujący wywód Urzędu Patentowego zawarty na str. 9 zaskarżonej decyzji, w którym wyrażony został pogląd o rodzajowym charakterze wyrażenia słownego "MEGA CAPSULES", który miałby obejmować swoim znaczeniem całą kategorię odżywek dla sportowców (kulturystów), podczas gdy żaden z dokumentów zbiorczo wymienionych w tym fragmencie uzasadnienia, zdaniem Sądu, tezy tej nie potwierdza. Innymi słowy, Urząd nie wyjaśnił, a z materiału sprawy okoliczność ta nie wynika jednoznacznie, aby sporny znak towarowy niósł konkretne informacje o rodzaju i właściwościach towaru. Nie wskazuje przy tym jedynie na właściwości związane ze sposobem podania towarów, do których oznaczenia został przeznaczony, tym bardziej, że brak jest w sprawie dowodu, aby towary dla których został on przeznaczony, miały wyłącznie postać kapsułek. Należy zauważyć, że podobne poglądy wyraził WSA w Warszawie w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 611/09 (wyrok z 29 maja 2009 r.) dotyczącej oznaczenia MEGA CAPS. Zdaniem Sądu, nie został umotywowany pogląd Urzędu o opisowym (rodzajowym) charakterze spornego oznaczenia, a także o dominującej roli, jaką miałaby odgrywać w nim grafika, która raczej z uwagi na brak rzucającej się w oczy kolorystyki i fantazyjnej ornamentacji - nie będzie odebrana przez przeciętnego konsumenta jako dostatecznie odróżniająca i wskazująca na pochodzenie towaru. W ocenie Sądu grafika w przypadku rozpatrywanym w niniejszej sprawie nie stanowi dostatecznej przeciwwagi dla identycznego jak w znakach przeciwstawionych elementu słownego. Z uwagi na akcentowaną w orzecznictwie oraz doktrynie zasadę całościowej ocenie znaku towarowego, brak jest uzasadnienia dla akceptacji poglądu organu, który wyraźnie dokonał oceny jednego tylko elementu - strony graficznej znaków porównywanych. Pomijając jego zdaniem nie dystynktywny - element słowny- Urząd naruszył powyższą zasadę uchybiając przepisom procedury (art. 7, 77 oraz w szczególności 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.). Mając powyższe na uwadze Sąd na zasadzie art. 154 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 12070 ze zm.) orzekł, jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a. zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.