I OSK 206/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-04-16

Skład orzekający: Monika Nowicka, Jolanta Rudnicka, Olga Żurawska-Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roszczenie policjanta o wypłatę wyrównania wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, uwzględniające okres pracy w gospodarstwie rolnym, przedawnia się z upływem 3 lat od dnia wydania decyzji ustalającej prawo do wzrostu uposażenia, czy od dnia, w którym policjant spełnił przesłanki do jego otrzymania?
Ratio decidendi
Roszczenie policjanta o wypłatę wyrównania wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, uwzględniające okres pracy w gospodarstwie rolnym, staje się wymagalne w dniu, w którym policjant spełnił przesłanki do jego otrzymania, a nie dopiero z dniem wydania decyzji administracyjnej ustalającej prawo do tego wzrostu. Złożenie wniosku o zaliczenie dodatkowych okresów do wysługi lat przerywa bieg przedawnienia, a nie rozpoczyna go na nowo.
Stan faktyczny
Policjant P.O. zwrócił się o zaliczenie do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i dziadków. Rozkazem personalnym z dnia 30 kwietnia 2012 r. organ ustalił mu prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego na [...]% stawki uposażenia od dnia przyjęcia do służby (17 lipca 2008 r.), zaliczając mu do wysługi lat m.in. pracę w gospodarstwie rolnym. Następnie, w raporcie z 28 lutego 2012 r., P.O. wystąpił o naliczenie wyrównania wzrostu uposażenia za okres 3 lat wstecz od dnia złożenia wniosku. Organy odmówiły wypłaty wyrównania za okres wcześniejszy niż data złożenia wniosku, argumentując, że prawo do wzrostu uposażenia powstaje z chwilą złożenia wniosku i ma skutek na przyszłość. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że roszczenie stało się wymagalne w dniu przyjęcia do służby, a złożenie wniosku przerwało bieg przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Ke 740/12 w sprawie ze skargi P. O. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty wyrównania wzrostu uposażenia oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrokiem z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 740/12, w sprawie ze skargi P.O. na decyzję – rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty wyrównania wzrostu uposażenia zasadniczego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji we W. z [...] czerwca 2012 r. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: [...] lutego 2012 r. P. O. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji we W. o zaliczenie do stażu pracy okresu bezskładkowego trwającego od [...] stycznia 1999 r. do [...] maja 2006 r. z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i dziadków. Rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2012 r. organ, wskazując jako podstawę swojego rozstrzygnięcia przepisy art. 101 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 1 – 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", określił P. O. na dzień przyjęcia do służby, to jest [...] lipca 2008 r., prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego na [...]% stawki uposażenia. We wniosku (raporcie) z [...] czerwca 2012 r. P. O., wskazując, że na jego konto wpłynęło uposażenie uwzględniające wysługę lat wraz z wyrównaniem z tego tytułu tylko za okres od dnia złożenia wniosku, a więc od [...] lutego 2012 r., zwrócił się o wydanie decyzji o naliczeniu wyrównania za okres [...] lat wstecz. Rozkazem personalnym nr [...] z [...] czerwca 2012 r. organ I instancji odmówił wypłaty wyrównania wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym, określonego na dzień [...] lipca 2008 r. na mocy rozkazu personalnego z [...] kwietnia 2012 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że prawo do wzrostu uposażenia nie powstaje z mocy prawa, ale na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wydana, gdy policjant złoży stosowny wniosek. Brak takiego wniosku powoduje, że prawo do wzrostu uposażenia nie powstaje. W analizowanej sytuacji – w ocenie organu – trudno rozważać kwestię przedawnienia roszczenia jeżeli prawo, z którego to roszczenie można by wywnioskować nie istniało wcześniej. Prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego powstało w dniu złożenia przez zainteresowanego wniosku o zaliczenie pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. W odwołaniu od tej decyzji P. O. wskazał, że uzyskał od pracownika Wydziału Finansów KWP informację, iż wyrównanie za 3 lata wstecz nie zostało mu wypłacone, albowiem w rozkazie "nie został określony zapis uwzględniający takie wyrównanie". W przypadku, gdyby rozkaz zawierał zapis w oparciu o art. 107 ustawy o Policji, określający datę przerwania biegu przedawnienia, a tym samym określał datę, od której należy wypłacić wyrównanie, taka należność zostałaby naliczona i wypłacona. Rozpoznając odwołanie organ II instancji wskazał, że podziela stanowisko Komendanta Powiatowego Policji o braku podstaw do wyrównania skarżącemu wynagrodzenia za okres trzech lat wstecz licząc od dnia złożenia raportu, to jest od [...] lutego 2012 r. Postępowanie w tej sprawie może być wszczęte tylko na wniosek. Okoliczności, z powodu których policjant nie składa wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego, mimo że spełnia ustawowe przesłanki do jego otrzymania, nie mają znaczenia prawnego. Organ do chwili wniesienia wniosku w zakresie uprawnienia funkcjonariusza do zwiększonej wysługi lat nie ma wiedzy w zakresie wypłaty zwiększonego wynagrodzenia. Wobec tego prawo do wypłaty zwiększonego wynagrodzenia z tytułu wysługi powstaje na mocy decyzji administracyjnej, która może być wydana wówczas, gdy policjant złoży stosowny wniosek. Wniosek taki może być złożony w każdym czasie, ale zawsze będzie dotyczył sytuacji na przyszłość. Decyzja określająca prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego oraz jego procentową wysokość ma charakter konstytutywny, tzn. dopiero na podstawie tej decyzji powstaje prawo do wypłaty zwiększonego uposażenia. W tej sprawie decyzja, na mocy której P. O. nabył prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego, została wydana [...] kwietnia 2012 r. i z tym dniem wywołała skutki materialne, określające sytuację skarżącego. W rozpoznawanej sprawie organ ustalił prawo do wzrostu uposażenia na [...] lipca 2008 r. i teoretycznie od tego dnia były spełnione przesłanki do otrzymywania przez skarżącego zwiększonego uposażenia, ale niezłożenie wniosku spowodowało, że nie mogła być wydana odpowiednia decyzja, a w konsekwencji prawo do wypłaty wyrównania zwiększonego uposażenia zasadniczego powstało dopiero [...] lutego 2012 r., z chwilą złożenia wniosku. Dalej Komendant Wojewódzki Policji wskazał, że faktem jest, iż stosownie do § 5 ust. 4 rozporządzenia przy ustalaniu (zmianie) wzrostu uposażenia z tytułu wysługi uwzględnia się przepisy o przedawnieniu, a stosownie do art. 107 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Skoro jednak roszczenie powstaje z chwilą złożenia dokumentów potwierdzających wysługę, dopiero z tą datą rozpoczyna się bieg przedawnienia. W niniejszej sprawie P. O. złożył stosowny wniosek i przedstawił dokumenty [...] lutego 2012 r., natomiast Komendant Powiatowy Policji wydał w tym przedmiocie decyzję [...] kwietnia 2012 r., wobec czego art. 107 ustawy o Policji nie ma w sprawie zastosowania. Uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty organ odwoławczy uzasadnił tym, że organ I instancji odmówił wypłaty wyrównania wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jedynie za okres pracy w gospodarstwie rolnym, natomiast na mocy rozkazu z [...] kwietnia 2012 r. P. O. określono prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego na [...] %, zaliczając mu do wysługi lat nie tylko pracę w gospodarstwie rolnym, ale także inne okresy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na tę decyzję, domagając się jej uchylenia, P. O. zarzucił naruszenie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, § 5 ust. 2 i ust. 4 rozporządzenia oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wskazał, że skoro decyzją z 30 kwietnia 2012 r. Komendant Powiatowy Policji we W. ustalił prawo do wzrostu jego wynagrodzenia zasadniczego na dzień przyjęcia do służby na [...] % stawki uposażenia, oznacza to, że od [...] lipca 2008 r. przysługuje mu prawo do wzrostu uposażenia. Rozkaz ustalający miał charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, gdyż jedynie stwierdzał, jaka jest jego wysługa w dacie przyjęcia do służby. Biorąc pod uwagę trzyletni termin przedawnienia, należny wzrost uposażenia powinien obejmować okres od [...] lutego 2009 r. Skarżący powołał się także na to, że innym policjantom, znajdującym się w identycznej sytuacji faktycznej i prawnej wynagrodzenia są wypłacane za trzy lata wstecz od dnia złożenia wniosku, w związku z czym odmowa wyrównania jemu tego wynagrodzenia narusza art. 32 ust. 1 Konstytucji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. [...] listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wydał powołany na wstępie wyrok. W jego uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że organ błędnie zinterpretował instytucję przedawnienia, co spowodowało wadliwe określenie dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Wskazał, że wbrew stanowisku organu roszczenie skarżącego o wypłatę uposażenia w wysokości uwzględniającej wysługę lat, nie stało się wymagalne dopiero z chwilą wydania decyzji na nowo określającej wzrost uposażenia na datę przyjęcia do służby, ale w dniu przyjęcia do tej służby. Już wówczas bowiem skarżący spełniał warunki do naliczenia mu uposażenia, uwzględniającego wysługę lat (jak wynika z uzasadniania tej decyzji [..] lat [...] miesiące i [...] dni). To, że przy przyjęciu do służby nie udokumentował on wszystkich okresów, zaliczanych do tej wysługi, nie oznacza, że nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, uwzględniającego tę wysługę. Brak wcześniejszego udokumentowania okresu pracy w gospodarstwie rolnym naraził go tylko na skutek w postaci przedawnienia roszczenia związanego z wysługą lat. Zgodnie bowiem z § 4 rozporządzenia termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Zgodnie z art. 107 ust. 3 ustawy o Policji bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa między innymi każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. P. O. występując [...] lutego 2012 r. do Komendanta Powiatowego Policji we W. podjął właśnie taką czynność, która przerwała bieg przedawnienia. Stanowisko organu, że złożenie wniosku o zaliczenie do stażu pracy dodatkowego okresu, a więc podjęcie czynności o jakiej mowa w art. 107 ust. 3 ustawy o Policji dopiero rozpoczynało bieg przedawnienia, a nie przerywało jego biegu, narusza prawo materialne – art. 107 ust. 1 i 3 ustawy o Policji. Sąd I instancji podkreślił, że prawo do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat związane jest ze spełnieniem przesłanki w postaci przepracowania określonego czasu pracy, a decyzja określająca prawo do wzrostu z tytułu wysługi ma charakter deklaratoryjny, co jednoznacznie wynika z § 3 ust. 1 rozporządzenia. W ocenie Sądu okoliczność, że policjant składa dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi później niż w dacie przyjęcia do służby, tak jak miało to miejsce w tej sprawie, skutkuje tylko tym, że jego roszczenie za okres dłuższy niż 3 lata wstecz przedawnia się. Powyższy wyrok stał się przedmiotem skargi kasacyjnej [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 107 ust. 1 i 3 i art. 106 ust. 1 ustawy o Policji. Wskazując na powyższe naruszenie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach lub uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanie w mocy decyzji organu I i II instancji. W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wywiódł, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 107 ust. 1 i 3 ustawy o Policji. Stwierdził, że skutek w postaci roszczenia powstaje z chwilą złożenia w komórce kadrowej dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. Z tą też chwilą rozpoczyna bieg określony w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji termin. Upływ tego terminu jest przesłanką materialnoprawną, która powoduje, że policjantowi nie przysługuje roszczenie z tytułu prawa do uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Zatem obowiązek uwzględniania przepisów o przedawnieniu oznacza, że policjant, który złoży w komórce kadrowej stosowne dokumenty, a nie będzie miał z tego tytułu ustalonego procentowego wzrostu uposażenia (nie zostanie niezwłocznie wydana decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa do wzrostu uposażenia), będzie mógł mieć, w wydanej w przyszłości decyzji, określone prawo do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego, dopiero w dacie wynikającej z trzyletniego terminu przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia, która to data, wobec upływu ponad 3 lat od złożenia stosownych dokumentów w komórce kadrowej, może być późniejsza niż data, w której niezbędne dokumenty zostały złożone. Skarżący kasacyjnie stwierdził, że zmiana wysokości uposażenia następuje w związku z weryfikacją wysługi lat, na żądanie funkcjonariusza. Jednocześnie wskazał, że prawo do wypłaty zwiększonego wynagrodzenia z tytułu wysługi lat nie powstaje z mocy prawa lecz na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wydana wówczas, gdy policjant złoży stosowny wniosek o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia. Jednocześnie wskazał, że wniosek taki może być złożony w każdym czasie, ale zawsze będzie dotyczył sytuacji na przyszłość. W związku z powyższym skarżący kasacyjnie nie zgodził z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, że decyzja ustalająca prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego ma charakter deklaratoryjny i że daje podstawę do wypłaty wyrównania wysługi lat za okres wcześniejszy, licząc trzy lata wstecz od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę. W konsekwencji skarżący kasacyjnie stwierdził, że art. 107 ustawy o Policji nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Nie można bowiem rozważać kwestii przedawnienia roszczeń, jeżeli prawo, z którego to roszczenie można by wywieść nie istniało wcześniej. Roszczenie o zaliczenie dotychczas nieudokumentowanego okresu pracy w gospodarstwie rolnym stało się wymagalne z dniem [...] lutego 2012r., tj. od dnia złożenia przez policjanta raportu w tej sprawie. Z tą też datą ustalono skarżącemu wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. W ocenie skarżącego kasacyjnie w odniesieniu do funkcjonariusza P. O. nie wystąpiło przedawnienie roszczenia w myśl art. 107 ustawy o Policji, bowiem okolicznością, która uzasadniała zmianę uposażenia ww. funkcjonariusza w świetle art. 106 ust. 1 ustawy o Policji było zaliczenie mu do wysługi lat okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców. Przedawnienie roszczenia nastąpiłoby tylko w sytuacji, gdyby organ, dysponując kompletem dokumentów, nie wydał niezwłocznie decyzji w sprawie ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, lecz rozstrzygnął sprawę po upływie 3-letniego terminu. Reasumując skarżący kasacyjnie stwierdził, że chociaż P. O. [...] lipca 2008 r. tj. w dniu przyjęcia do służby w Policji, spełnił przesłanki uzasadniające zaliczenie ww. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, to niezłożenie w tej dacie wniosku spowodowało, że odpowiednia decyzja nie mogła być wydana, a w konsekwencji prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego powstało dopiero z datą złożenia przez policjanta wniosku tj. [...] lutego 2012 r. i wywołuje skutki prawne na przyszłość, a nie wcześniej, jak tego żąda funkcjonariusz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające z podanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślając ich bądź w inny sposób korygować, a tym samym nie jest uprawniony do oceny zaskarżonego orzeczenia pod kątem innych przepisów, których naruszenia strona sama nie zarzuciła w skardze kasacyjnej. To do autora skargi kasacyjnej należy przywołanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej zarzucono jedynie naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 107 ust. 1 i 3 i art. 106 ust. 1 ustawy o Policji. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Ustawa o Policji w art. 99 ust. 1 przewiduje, że prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ww. ustawy wysokość uposażenia zasadniczego jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Z treści tego ostatecznego przepisu wynika, że ustalenie posiadanej przez policjanta wysługi lat ma istotne znaczenie dla wysokości jego uposażenia. Przepis art. 101 ust. 2 ustawy upoważnił ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat, zaś art. 102 ustawy upoważnił ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach. Na podstawie powyższych delegacji ustawowych Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. Przepis § 3 powyższego rozporządzenia, zawarty w rozdziale 1 – "Uposażenie zasadnicze" stanowi, iż uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po dwóch latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po dwudziestu latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat – łącznie do wysokości 25% po trzydziestu latach służby. W rozdziale 2 tego rozporządzenia – "Ustalanie wysługi lat" uregulowano kwestie dotyczące okresów zaliczanych do wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (§ 4 rozporządzenia) oraz tryb postępowania w tych sprawach (§ 5 rozporządzenia). Z przepisów dotyczących trybu postępowania wynika, że policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2-5 rozporządzenia – § 5 ust. 1 rozporządzenia. Wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu (§ 5 ust. 2 rozporządzenia). Jak stanowi przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Jednocześnie § 5 ust. 5 tego rozporządzenia przewiduje, że dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji. Treść powyższych przepisów jednoznacznie wskazuje, że w momencie przyjmowania do służby policjant ma ustalane okresy zaliczane do wysługi lat służby w Policji. Przepisy przewidują jednak możliwość zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas udokumentowanych okresów zaliczanych do wysługi lat (§ 5 ust. 3 rozporządzenia). A zatem policjant, który przy przyjęciu do służby nie wykazał wszystkich okresów zaliczalnych do wysługi lat, uprawniony jest uczynić to później. Po przedłożeniu dokumentów odnoszących się do okresów, które winny być zaliczone do wysługi lat w Policji, może wnioskować o zaliczenie mu dalszych, udokumentowanych okresów. Realizacja takiego żądania następuje w drodze decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w § 5 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia, która określa termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu (§ 5 ust. 4 ww. rozporządzenia). Taka decyzja w rozpoznawanej sprawie została wydana i jej treść ma kluczowe znaczenie tak dla oceny zasadności żądania P. O. wypłaty wyrównania wzrostu uposażenia zasadniczego za trzy lata wstecz licząc od dnia złożenia wniosku, jak i zasadności zarzutów skargi kasacyjnej. W rozkazie personalnym z [...] kwietnia 2012 r. Komendant Powiatowy Policji we W. określił P. O. na dzień przyjęcia do służby, tj. [....] lipca 2008 r. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego na [...]% stawki uposażenia. Z uzasadnienia decyzji wynika, że policjantowi, w wyniku realizacji jego wniosku, do wysługi lat zostały wliczone m.in. okresy pracy w indywidulanym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Wynika z niej jednoznacznie, że P. O. prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego o [...]% przysługuje od dnia przyjęcia do służby, tj. od [...] lipca 2008 r. Okolicznością, która uzasadniła zmianę uposażenia ww. funkcjonariusza – w świetle art. 106 ust. 1 ustawy o Policji – jest zatem zaliczenie mu do wysługi lat okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców i babci. Skoro organ w rozkazie personalnym z [...] kwietnia 2012 r. określił, że prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego przysługiwało P. O. na datę przyjęcia do służby, to przyjąć należy, iż w tym dniu roszczenie o wypłatę uposażenia w wysokości uwzględniającej wysługę lat było wymagalne. Wobec powyższego jako nieuprawnione i sprzeczne z powołaną decyzją jest twierdzenie kasatora, że prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego powstało dopiero z datą złożenia przez policjanta wniosku z [...] lutego 2012 r. Stosownie do treści przepisu art. 107 ust. 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Bieg przedawnienia takich roszczeń przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia lub uznania (art. 107 ust. 3 ustawy o Policji). Przedawnienie roszczenia polega na tym, że po upływie określonego prawem czasu dłużnik może odmówić zapłaty. Innymi słowy upływ terminu przedawnienia powoduje niemożność skutecznego dochodzenia roszczenia. W rozpoznawanej sprawie P. O. zrealizował przysługujące mu roszczenie składając wniosek o wypłatę należnego wyrównania z tytułu wzrostu uposażenia zasadniczego za 3 lata wstecz. Wnioskiem tym przerwał bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost uposażenia z tytułu nowych udokumentowanych okresów wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. Oznacza to, że organ był obowiązany do rozpatrzenia wniosku ww. funkcjonariusza. Jako nieprawidłowe należy, w związku ze wskazanymi okolicznościami, ocenić stanowisko skarżącego kasacyjnie, że podjęcie czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji dopiero rozpoczęło bieg przedawnienia, a nie przerwało jego biegu. Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji zasadnie zatem zarzucił w skarżonym wyroku, że taki pogląd organu narusza prawo materialne, tj. art. 107 ust. 1 i 3 ustawy o Policji. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej powyższe przepisy znajdują zastosowanie w sprawie niniejszej, zaś Sąd I instancji dokonał ich prawidłowej wykładni. Także zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 106 ust. 1 ustawy o Policji nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem przepis ten nie był zastosowany w sprawie. Sąd I instancji nie dokonywał zatem wykładni tego przepisu, zaś autor skargi kasacyjnej nie wskazał, na czym miałaby polegać ta błędna wykładnia. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w myśl art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego stosowanego przez Sąd. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2012 r., I OSK 1271/11 i powołane tam orzecznictwo, publ.https://cbois.nsa.gov.pl). Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło