I SA/Wa 949/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2012 r. sprawy ze skargi C. S. na postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [..] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu wniosku C. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] , odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość położoną w B. przy [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej współwłasność T. S. oraz C. S. - utrzymał w mocy postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Decyzją z dnia [...] października 1998r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości, położonej w B. przy [...] , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącej własność C. S. i T. S. Decyzją z dnia [...] lutego 1999 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzji Wojewody z dnia [...] października 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 428/99 uchylił ww. decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 1998 r. w części dotyczącej ustalenia wartości nieruchomości i odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, natomiast w pozostałej części skargę oddalił. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] Prezydent Miasta B. ustalił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość położoną w B. przy [...] oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Decyzją z dnia [...] września 2000 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. Następnie wyrokiem z dnia 25 stycznia 2000 r. sygn. akt SA[..] 1249/00 Naczelny Sąd Administracyjny [...] oddalił skargę na ww. decyzję z dnia [...] września 2000 r. C. S. pismem z dnia 14 września 2009r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2010r. nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2000r. nr[...] . W wyniku rozpoznania wniosku C. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010r.nr[...] . Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2120/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę C. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010r. Następnie C. S. pismem z dnia 8 grudnia 2011 r. ponownie wystąpił do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. z uwagi na wydanie powyższych decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Transportu wskazał, że podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowił art. 61 a § 1 Kpa, zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 Kpa zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozpoczęte na żądanie strony składa się z dwóch etapów. Pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia tego postępowania, drugi zaś - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W pierwszej fazie badane są jedynie kwestie formalne, jak m.in. legitymacja danego podmiotu do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania, czy wskazanie przez ten podmiot przesłanki określonej w art. 156 § 1 Kpa. W ocenie organu nadzorczego sprawa z wniosku C. S. z dnia 8 grudnia 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. nr oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. jak również sprawa zakończona decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r. są tożsame zarówno w sferze podmiotu sprawy, przedmiotu postępowania jak i stanu prawnego i faktycznego. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może nastąpić wówczas, gdy wszczęcie i prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Przyczyną przedmiotową odmowy wszczęcia postępowania może być m.in. wniesienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już poddana kontroli organu w trybie stwierdzenia nieważności. Ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej powoduje, że sprawa ta nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Uznając zatem , że postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] jest prawidłowe, orzeczono jak w sentencji. Skargę na powyższe postanowienie wniósł C. S, podnosząc w skardze kwestie szereg kwestii dotyczących nieprawidłowego ustalenia odszkodowania za działkę nr[...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie też do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270 dalej ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona . Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. , którym utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Podstawą odmowy wszczęcia postępowania stanowił przepis art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.). Przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r. i został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela poglądy doktryny i orzecznictwa, zgodnie z którymi wskazana w art. 61a k.p.a. druga - poza brakiem przymiotu strony u osoby żądającej wszczęcia postępowania - przesłanka odmowy wszczęcia postępowania – "z innych uzasadnionych powodów postępowanie nie może być wszczęte" - dotyczy sytuacji, w których np. sprawa nie podlega załatwieniu w formie decyzji, uprawnienia bądź obowiązki wynikają z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie (W. Chróścielewski: Zmiany w zakresie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które weszły w życie w 2011 r., artykuł ZNSA 2011/4/9-25, LEX 135465/4, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., II SA/Ol 893/11, LEX nr 1094438). Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa. następuje zatem z przyczyn o charakterze procesowym, które czynią złożony wniosek niedopuszczalnym. Organ na tym etapie postępowania bada jedynie, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania oraz dokonuje oceny, czy istnieją przesłanki procesowe uniemożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku. Organ naczelny w drodze postanowienia odmówił wszczęcia postępowania wskazując, że w przedmiotowej sprawie Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010 r. już odmówił stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, położoną w B. przy[...]. Zatem wniosek C. S. z dnia [...] grudnia 2011 r. jest tożsamy zarówno w sferze przedmiotu, podmiotu jak i stanu faktycznego i prawnego z przedmiotem postępowania zakończonym ww. decyzjami Ministra Infrastruktury. W przypadku, gdy organ administracji rozstrzygnął sprawę decyzją ostateczną to nie może ponownie rozstrzygać tej samej sprawy (tzw. res iudicata). Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawidłowo ustalił, że w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] zostało uprzednio przeprowadzone postępowanie nadzorcze , zakończone wydaniem decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010r. nr[...] , utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę C. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2010r. nr[...], utrzymującą w mocy decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2010 r. nr[...] . Tym samym, decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. stała się prawomocna oraz ostateczna i pozostaje w obrocie prawnym. Dlatego też, jak słusznie stwierdził Minister, ponowne żądanie skarżącego stwierdzenia nieważności tej samej decyzji, z uwagi na tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy tj. podstawy prawnej, faktycznej i treści żądania strony, skutkowało koniecznością odmowy ponownego wszczęcia postępowania w tej samej sprawie. W przeciwnym razie - merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy dotknięte byłoby wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W tym kontekście należy uznać, że zaskarżone postanowienie, zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.