II GZ 654/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia N. P. I. L. z siedzibą w M., I. oraz C. of S. and I. R. z siedzibą w N. D., I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1530/12 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi N. P. I. L. z siedzibą w M., I. oraz C. of S. and I.R. z siedzibą w N. D., I. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek postanawia oddalić zażalenie [...] w dniu [...] lipca 2012 r., (data nadania k. 10 akt sądowych) działając poprzez swojego pełnomocnika – rzecznika patentowego, zaskarżyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] kwietnia 2012 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r., wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżących spółek, tj. wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikałby sposób i osoby upoważnione do ich reprezentacji, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski oraz pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do działania w imieniu ww. spółek przed sądami administracyjnymi. Powyższe w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia zarządzenia o wezwaniu pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca pismem z [...] października 2012 r., wniosła o przedłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie Sądu. Wskazała jednocześnie, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się dokument pełnomocnictwa z [...] listopada 2002 r., sporządzonego w języku angielskim wraz z jego tłumaczeniem na język polski. Dokument ten obejmował reprezentowanie skarżących spółek przez rzecznika patentowego w postępowaniu odwoławczym włącznie z postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 19 listopada 2012 r., odrzucił skargę. Wskazał, że podpisanie skargi przez rzecznika patentowego posługującego się pełnomocnictwem z listopada 2002 r., nie było wystarczająca dla uznania jego upoważnienia do występowania w imieniu skarżącej w tej sprawie. Z treści ww. dokumentu pełnomocnictwa nie wynika upoważnienie dla pełnomocnika skarżących do ich reprezentowania oraz upoważnienie do działania w ich imieniu - przed sądem administracyjnym. Pełnomocnik skarżących nie przedłożył żądanych przez Sąd I instancji dokumentów, wobec czego skarga została odrzucona. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone skarga kasacyjną przez skarżącą. Postanowieniem z 8 kwietnia 2013 r., WSA w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną. Powodem takiego rozstrzygnięcia był brak załączenia do skargi kasacyjnej dokumentów potwierdzających umocowanie do reprezentowania skarżących spółek, tj. wypisu z urzędowego rejestru oraz pełnomocnictwa. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiodły skarżące, które zostało odrzucone zaskarżonym postanowieniem z 21 sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1530/12. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że pełnomocnik skarżącej został wezwany do nadesłania wypisu z urzędowego rejestru skarżących spółek oraz przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego go do działania w imieniu strony przed sądami administracyjnymi. Powyższe w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia ww. wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Nie uczynił on zadość wezwaniu, stąd zażalenie, na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zostało odrzucone. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła [...] reprezentowane przez pełnomocnika rzecznika patentowego. Wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że pełnomocnik skarżących był uprawniony do złożenia skargi na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych postępowania pełnomocnictwa z [...] listopada 2002 r. Dokument ten nie został odwołany, ani nie wygasł. Na żadnym etapie postępowania dokument ten nie był kwestionowany. Tym samym obowiązywały w dniu wniesienia skargi i obowiązuje nadal. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Rzecznik patentowy [...] przy dokonywaniu czynności w postępowaniu administracyjnym złożył stosowny dokument pełnomocnictwa z [...] listopada 2002 r., potwierdzający jego umocowanie w sprawie. Dokument ten nie był kwestionowany w postępowaniu prowadzonym przed Urzędem Patentowym RP. Wszelką korespondencję organ ten kierował do ww. pełnomocnika. Jednakże nie wypełnił on ciążącego na pełnomocniku obowiązku wynikającym z art. 37 § 1 p.p.s.a. dotyczącego dołączenia do akt sprawy stosownego umocowania. Stosownie do art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przez akta sprawy, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć akta sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ przepisy tej ustawy normują postępowanie sądowe w sprawach sądowoadministracyjnych, czyli w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy ustaw szczególnych (art. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Należy zatem odróżnić sprawę administracyjną (czyli prowadzoną i załatwianą przez organy administracji publicznej) od sprawy sądowoadministracyjnej, w której sąd administracyjny nie przejmuje do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej, lecz jedynie dokonuje kontroli załatwienia tej sprawy (administracyjnej) przez organ administracji publicznej. Skoro w przepisie art. 37 § 1 p.p.s.a. jest mowa o obowiązku dołączenia pełnomocnictwa (lub jego wierzytelnego odpisu) do akt sprawy, to oznacza to obowiązek dołączenia go do akt sprawy sądowoadministracyjnej (prowadzonych przez sąd administracyjny), a nie do akt sprawy administracyjnej (prowadzonych przez organ administracji publicznej), które po zakończeniu postępowania sądowego są zwracane organowi administracji. Wobec tego, od obowiązku określonego w art. 37 § 1 i potwierdzonego w art. 46 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (stanowiącego, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa) nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym (do akt administracyjnych); por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 84, B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 120, H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, s. 207. Jeżeli zatem pierwszą czynnością procesową dokonywaną przez pełnomocnika skarżących jest, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, wniesienie skargi, to – chociaż jest ona składana za pośrednictwem organu administracji – należy dołączyć do niej pełnomocnictwo (lub jego wierzytelny odpis) stosownie do art. 46 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 57 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nawet wówczas, gdy zostało złożone w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie NSA z 4 stycznia 2006 r., I FSK 334/05). Zaś niedołączenie pełnomocnictwa powinno być traktowane jako brak formalny, powodujący konieczność wezwania pełnomocnika strony do jego usunięcia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi stosownie do art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpatrywanej sprawie jest niesporne, że pełnomocnik skarżących do złożonej skargi nie dołączył pełnomocnictwa procesowego do działania w ich imieniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Nie przedłożył także dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżących tj. wypisu z właściwego urzędowego rejestru, z którego wynikały sposób i osoby upoważnione do reprezentacji skarżących Spółek. O przedłożenie wskazanych wyżej dokumentów, został wezwany przez Sąd I instancji (odpowiednio k. 17, k. 46 oraz k. 69 akt sadowych). Pełnomocnik skarżących pismem z [...] października 2012 r., (k. 19 akt sądowych) poinformował, że udzielone mu pełnomocnictwo z [...] listopada 2002 r. znajduje się w aktach sprawy. Tym samym wykazał on swoje umocowanie do reprezentowania skarżących Spółek. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że istotnie do pisma z dnia [...] listopada 2002 r. (pismo w aktach administracyjnych sprawy bez numeru kart) pełnomocnik skarżącej przedłożył pełnomocnictwo (sporządzone w języku angielskim wraz z jego tłumaczeniem na język polski udzielone w dniu [...] listopada 2002 r. przez [...] rzecznikowi patentowemu [...]. Jednakże zakres owego pełnomocnictwa obejmował reprezentowanie skarżących przed polskim Urzędem Patentowym wraz z ewentualnym postępowaniem odwoławczym włącznie z postępowaniem przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym w związku z brakiem przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa do skargi – inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne, odrębne od postępowania administracyjnego – zasadnie Sąd I instancji wezwał pełnomocnika skarżących do złożenia dokumentów: pełnomocnictwa oraz dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania skarżących spółek tj. wypisu z urzędowego rejestru, z którego wynikały sposób i osoby upoważnione do reprezentacji skarżących w terminie dwóch miesięcy pod rygorem odrzucenia skargi. Skoro pełnomocnik w podanym terminie nie uzupełnił tego braku przez złożenie ww. dokumentów, skarga oraz składane następnie w sprawie skarga kasacyjna oraz zażalenie podlegały odrzuceniu. Reasumując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powoływanie się – w postępowaniu sądowoadaministracyjnym – na dokument pełnomocnictwa przedłożony w postępowaniu administracyjnym jest – w świetle jednoznacznej treści art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. nieuprawnione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, należy wskazać, że brak jest podstawy prawnej do ich przyznania stronie w postępowaniu zażaleniowym.