II SA/Ol 1123/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z. R. na Burmistrza A w przedmiocie stwierdzenia istnienia stosunku prawnego do przyznanego lokalu mieszkalnego postanawia 1. odrzucić skargę; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowego oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, Z. R. wniósł o stwierdzenie zgodności z prawem istnienia stosunku prawnego do przyznanego w dniu 5 czerwca 2012 r. przez Burmistrza A lokalu mieszkalnego, położonego przy ulicy A mieszkanie nr "[...]" i przyjętego przez bezdomnego Z. R., który w piśmie do Burmistrza z 12 czerwca 2012 r. oświadczył, że przyjmuje ten lokal. Ponadto skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zadośćuczynienia w wysokości 2.700 zł za doznaną krzywdę. W odpowiedzi na skargę Burmistrz A przedstawił przebieg czynności związanych z ubieganiem się skarżącego o wynajem lokalu mieszkalnego z zasobów gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m. in. na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy są uregulowane w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 266 ze zm.). Powołana wyżej ustawa nie przewiduje załatwiana spraw przyznawania lokali socjalnych w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego. Wręcz przeciwnie zarówno odpłatne używanie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy (art. 5 cyt. ustawy) jak i najem wydzielonych z tego zasobu lokali socjalnych (art. 23 ustawy) regulowane są umowami cywilnoprawnymi i wszelkie spory w takim przypadku rozstrzygać będą sądy powszechne. Kwestie zapewnienia lokali socjalnych oraz lokali zamiennych należy co prawda zgodnie z w/w ustawą do zadań własnych gminy (art. 4 ust. 1 i 2) i gmina realizuje w tym zakresie zadania z zakresu administracji publicznej. Nie oznacza to jednak, iż musi to czynić w formach zwykle przewidzianych dla tego rodzaju działalności organu administracji publicznej, tj. w formach aktów administracyjnych wydawanych w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszym przypadku tak jak to wyżej zaznaczono kwestie te są bowiem załatwiane w formie cywilnoprawnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 415/09 i postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 7 października 2009 r. sygn. akt II SAB/Go 68/09; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem przedmiotem skargi Z. R. było domaganie się przez skarżącego stwierdzenia - przez sąd administracyjny - zgodności z prawem istnienia stosunku prawnego do przyznanego lokalu mieszkalnego, które to sprawy nie są załatwiane w formie aktu administracyjnego, a wręcz przeciwnie w formach przewidzianych dla prawa cywilnego – to skargę należało odrzucić z powodu braku kognicji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto wskazać należy, że do właściwości sądów administracyjnych nie należy również orzekanie o zadośćuczynieniu za doznaną krzywdę, nawet w sytuacji domagania się przez skarżącego zadośćuczynienia od organu administracji. Odnosząc się natomiast do sprawy z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, należy wyjaśnić, że wiąże się ona ściśle z realizacją prawa do sądu. Instytucja ta ma zapewnić osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Sąd, nie negując trudnej sytuacji finansowej skarżącego uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Taka bezzasadność zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, s. 596, Zakamycze 2005). Tego rodzaju sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Jak wskazano wyżej wniesiona skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych i z tego względu podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę odrzucił oraz z mocy art. 247 tejże ustawy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.