I FZ 124/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Arkadiusz Cudak po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. i J. K. s.c. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt I SA/Po 764/12 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej B. i J. K. s.c. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Po 764/12 w sprawie ze skargi B. i J. K. s.c. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 29 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania prowadzonego w zakresie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z 27 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Po 764/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną B. i J. K. s.c. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe H. (dalej jako "spółka") od wyroku tego sądu z 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Po 764/12 w sprawie ze skargi spółki na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 29 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania prowadzonego w zakresie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień i październik 2006 r. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji podał, że od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2012 r., oddalającego skargę strona, działająca za pośrednictwem pełnomocnika – radcy prawnego, wniosła skargę kasacyjną. Po wstępnym zbadaniu tej skargi pod kątem wymogów formalnych sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika strony do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia tego środka odwoławczego. Strona nie uzupełniła tego braku. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") odrzucił skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Sąd ten wyjaśnił, że nie było w tej sprawie wystarczające pełnomocnictwo do wniesienia skargi kasacyjnej i reprezentowania strony, bowiem w jego ocenie konieczne było dodatkowo umocowanie do samego sporządzenia skargi kasacyjnej. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła, że sąd błędnie zinterpretował art. 175 § 1 oraz art. 36 p.p.s.a. oraz art. 65 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego i błędnie odczytał treść pełnomocnictwa do wniesienia skargi kasacyjnej, uznając, że nie obejmuje ono umocowania do sporządzenia i podpisania skargi kasacyjnej. Zarzucono też naruszenie art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i wezwanie strony do usunięcia braku, podczas gdy pełnomocnictwo było prawidłowe, a także naruszenie art. 178 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieusunięcia braków formalnych, mimo że brak formalny w sprawie tej nie wystąpił. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że podobna sprawa z zażalenia B. i J. K. s.c. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe H. w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej, była już przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w postanowieniu z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FZ 123/13. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko i argumentację zaprezentowaną w powołanym wyżej orzeczeniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma skarżąca, że odrzucenie skargi kasacyjnej nie miało podstaw w niniejszej sprawie. Nie została bowiem spełniona przesłanka odrzucenia skargi kasacyjnej wymieniona w art. 178 p.p.s.a., na którym oparł swoje rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji. Zgodnie z tym przepisem wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Sąd pierwszej instancji uznał, że strona nie uzupełniła braków formalnych w terminie, bowiem nie odpowiedziała na wezwanie o dostarczenie pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej. Zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę skarga kasacyjna nie była obarczona tym brakiem, co powoduje, że nie można mówić w tej sprawie o jego nieuzupełnieniu. W tej sytuacji nieprawidłowe było odrzucenie skargi kasacyjnej. Jak wynika z art. 36 p.p.s.a. pełnomocnictwo może być: ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi (pkt 1), do prowadzenia poszczególnych spraw (pkt 2), do niektórych tylko czynności w postępowaniu (pkt 3). W myśl art. 39 p.p.s.a. pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem (pkt 1), udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach (pkt 2), cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie (pkt 3) i odbioru kosztów postępowania (pkt 4). W tej sprawie skarżąca udzieliła pełnomocnictwa do konkretnej sprawy, podając sygnaturę akt tej sprawy. Wskazała też, że dotyczy ono postępowania kasacyjnego. Nie ulega wątpliwości, że do wniesienia skargi kasacyjnej konieczne jest jej uprzednie napisanie, zredagowanie, wydrukowanie, podpisanie, nadanie na poczcie, przyniesienie do sądu itp. Sformułowanie więc pełnomocnictwa dla profesjonalnego pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej obejmuje te właśnie czynności, w tym także sporządzenie tej skargi, o którym mowa w art. 175 p.p.s.a. Sporządzenie skargi kasacyjnej przez jeden z podmiotów wymienionych w art. 175 p.p.s.a. jest bowiem warunkiem sine qua non skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, nie znajduje też poparcia w piśmiennictwie przedmiotu. Przyjmuję się bowiem, że stanowisko takie razi formalizmem i nie uwzględnia zasad logiki formalnej. Jeżeli wolą mocodawcy jest upoważnienie pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej, a w świetle art. 175 p.p.s.a. może ją sporządzić tylko profesjonalista, to jest oczywiste, że wspomniane upoważnienie obejmuje również czynność sporządzenia tejże skargi (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt I OZ 1509/06, CBOSA.; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IV, LEX 2011, art. 176 pkt 3). Działanie sądu pierwszej instancji jest tym bardziej niezrozumiałe, że w pełnomocnictwie dołączonym do skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie zawarto dodatkowo najszersze i najbardziej ogólne sformułowanie umocowania – do reprezentowania w postępowaniu z tej skargi, co winno rozwiać wszelkie wątpliwości co do prawidłowości umocowania radcy prawnego w zakresie, o jaki chodziło mocodawcy, a jaki jest wymagany do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej, w tym do jej sporządzenia. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nieprawidłowo sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną, powołując się na art. 178 p.p.s.a. i uznając, że strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych tej skargi. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Postanowienie to nie mieści się w katalogu orzeczeń z art. 209 p.p.s.a., toteż brak jest podstawy prawnej do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w tej sprawie.