VII SA/Wa 1640/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Fundacji Wspierania Sportu "[...]" na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania wynagrodzenia za dozór roweru skargę oddala Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2012r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.), dalej kpa, w zw. z art. 18 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 ze zm.), dalej upea, po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektora Fundacji [...] na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2011r. przyznające wynagrodzenia za dozór roweru (nr ramy [...]) za okres od 30.01.2008r. do 15.04.2010r., w kwocie 304,34 zł brutto - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją Komendy Stołecznej w W. ww. rower 29.07.2007r. na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym usunięto z drogi i umieszczono na parkingu depozytowym przy ul. Ś. w W.. Wobec przejścia roweru z mocy ustawy na Skarb Państwa, Naczelnik US W.wydał 20.10.2008r. decyzję o przejściu pojazdu na Skarb Państwa. Z uwagi na fakt, że rower przechowywany był na parkingu przy ul. Ś. w W., przekazano Naczelnikowi US W.dokumenty dotyczące pojazdu w celu jego likwidacji. Rower odebrano z parkingu depozytowego 15.04.2010r. Pismem z dnia 16.04.2010r. ww. Fundacja wniosła o przyznanie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór roweru w kwocie 7788,69 zł zgodnie z fakturą VAT z dnia 15.04.2010r. Nr FAK/10/04/00071 za okres od 30.01.2008r. do 15.04.2010r. Postanowieniem z dnia [...].09.2010r. przyznano wynagrodzenie w wysokości 304,34 zł brutto. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...].03.2011r., uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Pismem z 5.04.2011r. organ wezwał stronę do przedstawienia danych dotyczących przechowywania roweru. Nadto, pismami z 17.05.2011r. i 1.07.2011r. zwrócił się do prowadzących parkingi depozytowe, a pismami z 6.09.2011r. do innych podmiotów prowadzących parkingi o przekazanie informacji w tym zakresie. Naczelnik US W. wydał postanowienie z dnia [...].12.2011r. Organ odwoławczy wskazał, że podstawą zaskarżonego orzeczenia był art. 102 §1 i 2 upea w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią tego przepisu dozorca zobowiązany jest: przechowywać zajętą ruchomość z taką starannością, aby nie straciła na wartości, oraz wydać ją na wezwanie organu egzekucyjnego lub poborcy skarbowego, zawiadomić organ egzekucyjny o zamierzonej zmianie miejsca przechowania ruchomości (§1), natomiast organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór (...). Podkreślił, że spór sprowadza się jedynie do wysokości wynagrodzenia za dozór roweru. Stosownie do art. 102 § 2 upea oddzielnie traktować należy należności z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, mają one bowiem źródło w różnych działaniach dozorcy. Zwrot koniecznych wydatków dotyczy faktycznych wydatków na wszelkie działania i usługi związane z dozorowanym pojazdem, a nie ogólnych wydatków na prowadzenie parkingu, jak podkreśla się w orzecznictwie. Zatem dozorca nie tylko powinien wskazać konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór pojazdu, ale i przedstawić sposób wyliczenia tych kwot. Odnośnie wynagrodzenia za dozór organ zauważył, że art. 102 § 2 upea nie wskazuje kryteriów ustalania wysokości tego wynagrodzenia. Jednak w świetle ugruntowanego orzecznictwa przy jego określeniu uwzględnić należy zakres obowiązków dozorcy, okoliczności przechowywania, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość przedmiotu i powierzchnię niezbędną do składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości składowanej rzeczy i z okoliczności składowania oraz czas przechowywania pojazdu. Dozorca żądając określonej stawki wynagrodzenia za dozór, zobligowany jest zatem wskazać kryteria ich ustalenia. Organ dodał, że jednostki reprezentujące Skarb Państwa, przyznając wynagrodzenie za dozór pojazdu, nie są związane wysokością stawki dobowej wskazanej przez dozorcę. W wyroku z dnia 20.02.2007r., I OSK 1795/06 NSA stwierdził, że opłaty jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130 a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczanych na parkingach w trybie art. 130 a cyt. ustawy i wprost nie mają zastosowania do Skarbu Państwa. Następnie wskazał, że pismami z dnia 5.05.2009r. i 5.04.2011r., wezwano dozorcę do przedstawienia koniecznych informacji. W piśmie z dnia 15.04.2011r. Fundacja oświadczyła, że nie ma przepisu prawa nakładającego obowiązek przedstawienia koniecznych wydatków na dozór oraz, że przedstawienie żądanych informacji jest obiektywnie niemożliwe do wykonania. Ponadto podane przez Fundację stawki ustalono w drodze przetargu, a zatem nie ma znaczenia, że przetarg ten nie był organizowany przez Urząd Skarbowy W.. Zdaniem organu strona nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeżeli nieudokumentowanie określonej czynności faktycznej może prowadzić do niekorzystnych dla niej rezultatów. Jeśli pomimo wezwania strony do przedstawienia kalkulacji kosztów i złożenia dokumentów potwierdzających ponoszone koszty dozorowania, dozorca nie przedstawi bądź nie uzasadni we właściwy sposób wysokości swoich roszczeń, nie można czynić organom zarzutu, iż dokonały dowolnych ustaleń (wyrok WSA w Kielcach z 4.06.2009r. I SA/Ke 144/09). Na dozorcy ciążył zatem obowiązek wskazania zakresu obowiązków i okoliczności towarzyszących parkowaniu pojazdu, podstaw obliczenia wynagrodzenia za dozór. Jednak pomimo dwukrotnego wezwania Fundacja nie przedstawiła żadnych dokumentów. Organ nie miał możliwości bezpośredniego ustalenia i oceny wysokości wydatków i wynagrodzenia za dozór. Żaden z podmiotów prowadzących parking nie przedstawił szczegółowego cennika dotyczącego parkowania rowerów. Prowadzący parkingi depozytowe (3) poinformowali, że nie prowadzą usług przechowywania rowerów, bądź przedstawili wyłącznie własne stawki dobowe. Dane te nie pozwoliły jednak na ustalenie wysokości wynagrodzenia za dozór, gdyż podano je bez wyodrębnienia wydatków i wynagrodzenia za dozór. Nie można było zatem zastosować metody porównawczej. Wobec powyższego organ skorzystał z operatu szacunkowego biegłego skarbowego, który określił miesięczną stawkę czynszu za m2 nieruchomości gruntowej (przy ul. Ś.w W.) oraz ze wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS. Do wyliczenia stawki dobowej zastosował iloczyn czynszu metra kwadratowego do średniej powierzchni zajmowanej przez jeden rower. Dodał, że wartość roweru odpowiadająca w zasadzie wartości złomu (wycena z 12.07.2010r. biegłego Izby Skarbowej w W. inż. B. D.), czyniła znikomym ryzyko dozorcy związane z odpowiedzialnością za utratę pogorszenie lub zniszczenie pojazdu, co również ma istotne znaczenie przy określeniu wynagrodzenia za dozór. Uwzględniając czas przechowywania, właściwość i wartość rzeczy przechowywanej oraz powierzchnię jej składowania organ przyjął wyliczenie wynagrodzenia polegające na pomnożeniu ustalonej stawki dobowej w poszczególnych latach przez liczbę dni dozoru w danym roku kalendarzowym. Nie było zatem podstaw do uwzględnienia zarzutu nieprawidłowego ustalenia kwoty wynagrodzenia za dozór roweru. Organ nie miał nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających wysokość kosztów wykonywanego dozoru, jeżeli sam zainteresowany zignorował wezwania organu. Skargę na to postanowienie złożyła Fundacja [...] zarzucając: 1. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia tj. błędne wyliczenie stawki za dobę przechowywania roweru a nie stawki ustalonej w drodze przetargowej oraz naruszenie: 2. art. 80 kpa poprzez dowolne przyjęcie należnego wynagrodzenia z pominięciem specyfiki parkingu dozorcy oraz pominięcie kosztów samego "zysku" za przechowanie; 3. art. 7, 77 § 1 i 124 § 2 kpa - poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia prawdziwej podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia, w tym specyfiki parkingu skarżącej. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach. W ocenie skarżącej sposób obliczania należności za dozór przyjęty przez organ jest nieprawidłowy, bowiem należność powinna odpowiadać sumie pozycji takich jak: wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór. Organ powinien posiłkować się art. 836 k.c, gdyż art. 102 upea nie wskazuje kryteriów ustalenia wysokości wynagrodzenia dozorcy. Zatem zgodnie z art. 836 kc jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Oznacza to, że przy określaniu wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach należy uwzględnić zakres obowiązków przechowawcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu tj. miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy oraz wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię zajętą pod składowanie w sposób zapewniający jego właściwości. Niezbędne jest uwzględnienie opłat stosowanych u innych podmiotów prowadzących podobną co dozorca działalność, jak również specyfikę parkingu prowadzącego dozór. Organ nie zebrał materiału dowodowego, który pozwalałby na uwzględnienie opłat stosowanych u innych podmiotów prowadzących podobną działalność i nie wziął pod uwagę specyfiki parkingu prowadzącego dozór. Co więcej, organ abstrahuje zupełnie od specyfiki parkingu skarżącej odnosząc do wartości przechowywanego roweru, co wg organu miało wpływ na określenie wynagrodzenia za dozór (s. 7 uzasadnienia). Nadto, organ oparł się jedynie o szacunkowe określenie przez biegłego stawki czynszu za najem ww. nieruchomości, własne wyliczenie stawki za czynsz 1 m2 za dobę, a winien ustalić wysokość wynagrodzenia za przechowywanie i dozór. Czynsz za najem jest tylko składnikiem tego wynagrodzenia. Zdaniem skarżącej organ nie przeprowadził w istocie postępowania dowodowego a jego ustalenia nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym. Istnieje bowiem różnica pomiędzy miejscem parkowania rowerów w specjalnych stojakach w miejscach publicznych a specjalistycznym parkingiem depozytowym, ze względu na ochronę, ubezpieczenia, ewidencję depozytu, przechowywanie pojazdów jednośladowych w pomieszczeniu zadaszonym. Stawka 8,78 zł brutto przyjęta przez skarżącą została ustalona w drodze przetargowej. Jest to bez wątpienia najbardziej obiektywny sposób ustalenia wysokości stawki wynagrodzenia, uwzględniający realia rynkowe. Ponadto organ pominął fakt, że parkingi depozytowe muszą odpowiadać wymogom prawnym i tylko z tego względu koszty utrzymania są wyższe. Zdaniem skarżącej w celu prawidłowego obliczenia wynagrodzenia za dozór, organ powinien posłużyć się stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe, czego nie uczynił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Poddanym kontroli postanowieniem z dnia [...] maja 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2011r. przyznające wynagrodzenia za dozór roweru (nr ramy [...]) za okres od 30.01.2008r. do 15.04.2010r., w kwocie 304,34 zł brutto. Podkreślić zatem trzeba, że podstawę rozstrzygnięcia organów w rozpatrywanej sprawie stanowił art. 102 § 2 upea, zgodnie z którym organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Z powołanego przepisu wynika, że na świadczenie należne sprawującemu dozór składają się dwa składniki: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Pierwszy ze składników, jak zasadnie wyjaśnił organ, dotyczy faktycznie poniesionych wydatków na ogół działań i usług związanych z wykonanym dozorem pojazdu. Drugi winien uwzględniać m.in. całokształt obowiązków dozorcy, warunki wykonywania pieczy, wielkość pojazdu, powierzchnię zajętą pod składowanie, czas przechowywania. Zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór następuje zatem w wysokości i na podstawie wykazanych przez wykonującego dozór danych. Obowiązek przedstawienia powyższych składników i związanych z nimi należności ciąży zatem w pierwszej kolejności na sprawującym dozór, bowiem przede wszystkim dozorcy wiadome jest jakie konieczne wydatki poniósł a za dozór pojazdu. Dodać przy tym należy, że z powołanego przepisu wynika nie tylko obowiązek wskazania przez dozorcę konkretnych i koniecznych wydatków przez niego poniesionych, ale również konieczność przedstawienia sposobu w jaki kwoty te zostały obliczone (por. NSA w wyroku z 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1108/08, LEX nr 549012). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 62/08, LEX nr 513166). Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa nie może być w świetle treści art. 102 § 2 upea, pojmowana jako nieograniczony obowiązek organów w ustalaniu konkretnych i koniecznych wydatków poniesionych na dozór, w tym sposobu wyliczenia żądanych przez dozorcę należności. W związku z powyższym pomimo, że co do zasady powinnością organu jest wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego, strona nie jest zwolniona od wskazania okoliczności faktycznych, znanych stronie na przykład z racji prowadzonej działalności gospodarczej (w tej sprawie parkingu depozytowego), a których nieudowodnienie może prowadzić do wydania rozstrzygnięcia niekorzystnego, bądź mniej korzystnego dla strony, jak słusznie podniósł organ odwoławczy. W kontrolowanej sprawie organ dwukrotnie zwracał się do Fundacji o przedstawienie wydatków poniesionych przy sprawowaniu dozoru przedmiotowego roweru (warunków przechowywania, powierzchni niezbędnej do składowania, wydatków na utrzymanie i eksploatację parkingu, wynagrodzenie pracowników, trudów związanych z dozorem). W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżąca wskazała jednie, że żaden przepis nie nakłada na stronę obowiązku wskazania koniecznych wydatków poniesionych na dozór. Stwierdziła przy tym, że przedstawienie żądanych przez organ informacji jest obiektywnie niemożliwe do wykonania, a podane stawki ustaliła w drodze przetargu. Działania skarżącej sprowadzały się zatem tylko do zanegowania ustaleń i materiału dowodowego przedstawionego przez organ oraz żądania wypłacenia należności wskazanej w złożonej fakturze. W konsekwencji organy miały bardzo ograniczone możliwości dokonania oceny zasadności wysokości żądanej kwoty. Niemniej, jak wynika z licznych pism Naczelnika US W. skierowanych do właścicieli parkingów, w tym również depozytowych, próby poszukiwania innej metody wyceny kosztów i wynagrodzenia za dozór zostały podjęte. Należało podzielić stanowisko organu odwoławczego, że do ustalenia kosztów oraz wynagrodzenia za dozór w niniejszej sprawie nie było możliwe zastosowanie metody porównawczej. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego, pomimo wielokrotnego zwracania się przez organ I instancji do placówek prowadzących działalność parkingową o przekazanie informacji mogących stanowić materiał porównawczy, żadna z nich nie przedstawiła cennika związanego z przechowaniem roweru. Wątpliwości organu nie usunęły również wiadomości otrzymane ze strony parkingów depozytowych, z których jeden wskazał, że nie prowadzi usług związanych z parkowaniem rowerów, a pozostałe przekazały jedynie ogólne informacje o wysokości stosowanych stawek dobowych. Na podstawie powyższych danych nie można było wyodrębnić kwoty wydatków związanych z dozorem od kwoty samego wynagrodzenia za dozór, a zatem okazały się one nieprzydatne do rozstrzygnięcia sprawy. Wobec braku możliwości ustalenia wysokości kosztów i wynagrodzenia za dozór metodą porównawczą, zasadnie organ I instancji wykorzystał dostępny materiał dowodowy tj. operat szacunkowy biegłego skarbowego - który dokonał wyliczeń miesięcznej stawki czynszu za m2 nieruchomości gruntowej, na której skarżąca prowadzi parking - oraz wskaźników cen towarów i usług GUS-u, przyjmując do wyliczenia stawki dobowej iloczyn czynszu metra kwadratowego do średniej powierzchni zajmowanej przez rower w okresie sprawowania dozoru. Jako chybione należało zatem ocenić zarzuty skargi o naruszeniu art. 7, 77 § 1 i art. 124 § 2 kpa poprzez brak podjęcia przez organy obu instancji wszelkich niezbędnych kroków celem wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia prawdziwej podstawy faktycznej wydanego rozstrzygnięcia w sprawie. Z podanych przyczyn za niezasadną Sąd uznał również argumentację skarżącej wskazującą na brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz dokonania błędnego wyliczenia wynagrodzenia za dozór. Sąd podzielił powołane przez organy stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Kielcach z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 144/09, LEX nr 563359, zgodnie z którym w sytuacji, gdy pomimo wezwania skarżącego do przedstawienia kalkulacji kosztów uzasadniających zapłatę kwot oraz przedłożenia dokumentów potwierdzających ponoszone koszty dozorowania, strona nie uzasadnia we właściwy sposób wysokości swoich roszczeń związanych z przechowaniem pojazdów, nie można skutecznie czynić organom zarzutu, iż dokonały one dowolnych ustaleń. Dozorca żądając przyznania wynagrodzenia za parkowanie i zwrot wydatków winien wskazać, w jaki sposób kwota ta została obliczona i co się na nią składa. Nie można bowiem nałożyć na organ likwidacyjny nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających prawidłową wysokość żądanej kwoty. Trudno zgodzić się z zarzutem skargi, że organ winien uwzględnić opłaty stosowane u innych podmiotów prowadzących podobną działalność, skoro sama skarżąca taką działalność prowadzi, a opłat obowiązujących na własnym parkingu nie wskazała, podając przy tym, że przedstawienie żądanych przez organ informacji jest obiektywnie niemożliwe do wykonania. Zasadne jest wprawdzie stanowisko, że przy obliczaniu należności wynikających z art. 102 § 2 upea, należy odpowiednio stosować art. 836 k.c. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Bd 477/04 NSA w wyroku z dnia 16 lutego 1999 r. sygn. akt I SA/Wr 2390/97 - ONSA 2000, nr 1, poz. 28). Niemniej niezrozumiała jest argumentacja skargi, skoro właśnie według takich kryteriów (wynagrodzeń obowiązujących w danych stosunkach) organy próbowały ustalić wynagrodzenie skarżącej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.