II SA/Lu 758/12
WyrokWSA w Lublinie2012-11-22
Skład orzekający: Krystyna Sidor, Grażyna Pawlos - Janusz, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy siostra przyrodnia, która prowadzi rodzinę zastępczą dla swojego przyrodniego brata, jest traktowana jako rodzina zastępcza spokrewniona, czy niespokrewniona, w kontekście wysokości przyznawanej pomocy pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że siostra przyrodnia jest traktowana jako rodzina zastępcza spokrewniona, ponieważ pojęcie rodzeństwa, zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym oraz orzecznictwem, obejmuje zarówno rodzeństwo naturalne, jak i przyrodnie. W związku z tym, przyznanie pomocy pieniężnej w niższej stawce, przewidzianej dla rodzin spokrewnionych, było prawidłowe.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. prowadzi rodzinę zastępczą dla swojego przyrodniego brata K. B. Została jej przyznana pomoc pieniężna w wysokości 660 zł miesięcznie, co odpowiada stawce dla rodziny zastępczej spokrewnionej. Skarżąca wniosła odwołanie, argumentując, że jako siostra przyrodnia powinna być traktowana jako rodzina zastępcza niespokrewniona i otrzymać wyższe świadczenie. Po utrzymaniu decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej oddala skargę.
Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia ... przyznającą jej pomoc pieniężną na pokrycie kosztów utrzymania dziecka – K. B. w wysokości 660 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2012r. do 31 stycznia 2018r. oraz za okres od 1 lutego 2018r. do 27 lutego 2018r. kwotę 636, 43 zł.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 17 stycznia 2005r. małoletni K. B., ur. ...2000r., został umieszczony w rodzinie zastępczej M.K., która jest jego siostrą przyrodnią.
W dniu 5 marca 2012r. M. K. złożyła wniosek o przyznanie jej pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania K. B., wskazując, że małoletni nie posiada własnego dochodu.
Organ stwierdzając, że rodzina wnioskodawczyni jest rodziną zastępczą spokrewnioną (ze względu na stosunek rodzeństwa), na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, poz. 887 ze zm.), przyznał jej na wskazany wyżej okres tj. do ukończenia przez małoletniego 18 roku życia świadczenie w wysokości 660 zł miesięcznie, przy czym kwota za niepełny miesiąc luty 2018r. wyniosła 636, 43 zł.
Organ jednocześnie wyjaśnił, że w okresie od 1 stycznia do 5 marca 2012r. wypłacono rodzinie M. K. na mocy wcześniejszej decyzji z dnia 8 kwietnia 2010r. pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania K. B. w rodzinie zastępczej w kwocie 1970, 45 zł, a więc wypłaconą kwotę należy zaliczyć na poczet pomocy wynikającej z niniejszej decyzji z wyrównaniem 9, 55 zł, które zostanie wypłacone w kwietniu 2012r. w łącznej kwocie 669, 55 zł.
W odwołaniu M. K. podnosiła, że powinna być potraktowana jako rodzina zastępcza niespokrewniona, której przysługuje wyższe świadczenie, bowiem wobec K. B. jest siostrą przyrodnią, a ustawa mówi o zawężonym kręgu pokrewieństwa i linii prostej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania, stwierdzając, że wprawdzie ustawodawca w art. 41 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ograniczył zastępcze rodziny spokrewnione jedynie do najbliższych krewnych, obejmujących m.in. rodzeństwo, jednak pojęcie rodzeństwa obejmuje nie tylko rodzeństwo naturalne, ale również rodzeństwo przyrodnie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła M. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podniosła, że "według nowej ustawy co do bezpośredniej pieczy zastępczej ustawodawca zawęził krąg pokrewieństwa i według nowo wydanej ustawy jako siostra przyrodnia znajduje się w linii bocznej i według tej ustawy powinna być uznana jako rodzina zastępcza niespokrewniona".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami prawa, do czego sąd administracyjny jest uprawniony z mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej przyznawane jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, poz. 887 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".
Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy rodzinie zastępczej (...) na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota:
1) 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej;
2) 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka.
Jednocześnie w świetle art. 39 i art. 41 ust.1 - 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, rodzina zastępcza może mieć charakter rodziny spokrewnionej, którą tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim (u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej), będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka albo rodziny niezawodowej bądź zawodowej, którą tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim (u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej), niebędący jednak wstępnymi lub rodzeństwem dziecka.
Kryterium rozróżniającym rodziny zastępcze spokrewnione i niespokrewnione (zawodowe i niezawodowe) jest więc stopień pokrewieństwa, który podlega ustaleniu według reguł określonych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.o.).
W świetle art. 617 § 1 K.r.o. krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej - rodzeństwo stanowi więc krewnych w linii bocznej.
Wbrew zarzutom skargi z brzmienia tego przepisu wynika wprost, że by uznać osoby za spokrewnione konieczne jest posiadanie jednego wspólnego przodka – nie jest natomiast wymagane, by osoby spokrewnione pochodziły od tych samych rodziców - wystarczy, by miały jednego wspólnego rodzica. Konsekwencją tego jest przyjęcie, że "rodzeństwo" obejmuje nie tylko rodzeństwo naturalne, ale również przyrodnie (por. (H. Haak, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz do art. 617-91, Toruń 2009, s. 17; J. Winiarz, J. Gajda, Prawo rodzinne, Warszawa 1999, s. 16).
Jak wynika z akt sprawy – M. K. i małoletni K. B. mają wspólną matkę – I. S. (obecnie H. - odpisy zupełne aktów urodzenia, k.176 i 178 akt admin.), a zatem są rodzeństwem przyrodnim.
Z tych względów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, zaś zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, uznające, że skarżąca prowadzi rodzinę zastępczą spokrewnioną i w konsekwencji przyznające wnioskodawczyni świadczenie w wysokości określonej w art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy - są prawidłowe.
Wobec powyższego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło