II SA/Lu 757/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej oddala skargę. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia ... przyznającą jej pomoc pieniężną na pokrycie kosztów utrzymania małoletniej E. S. - w wysokości 342, 68 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2012r. do 29 lutego 2012r. oraz w wysokości 314,37 zł na okres od 1 marca 2012r. do 30 czerwca 2012r. i kwotę 141, 97 zł za okres od 1 lipca do 14 lipca 2012r. z potrąceniem w kwietniu 2012r. nadpłaty za okres od 1 stycznia do 31 marca 2012r. w wysokości 24,71 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 17 stycznia 2005r. małoletnia E. S., ur. ... 1994r., została umieszczona w rodzinie zastępczej M. K., będącą jej siostrą przyrodnią. W dniu 5 marca 2012r. M. K. złożyła wniosek o przyznanie jej pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania E. S. oświadczając, że E. S. posiada własny dochód w postaci renty rodzinnej, która w okresie od 1 stycznia 2012r. do 29 lutego 2012r. wynosiła 634,64 zł miesięcznie, zaś od marca 2012r. – 691, 25 zł. Organ stwierdzając, że rodzina wnioskodawczyni jest rodziną zastępczą spokrewnioną (ze względu na stosunek rodzeństwa), na podstawie art. 80 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, poz. 887 ze zm.), przyznał jej na wskazany okres tj. do ukończenia przez małoletnią 18 roku życia - świadczenie ustalone zgodnie z tym przepisem jako kwota wynikająca z odjęcia od ustawowej kwoty 660 zł kwoty stanowiącej 50 % dochodu dziecka, czyli odpowiednio 660 zł – 50% x 634, 64 zł = 660 zł - 317, 32 zł = 342, 68 zł (na okres od 1 stycznia do 29 lutego 2012r.) oraz 660 zł – 50% x 691, 25 = 660 zł – 345, 63 zł = 314, 37 zł (na okres od 1 marca 2012r. do 14 lipca 2012r.), przy czym kwota za niepełny miesiąc lipiec 2012r. wyniosła 141, 97 zł. Organ jednocześnie wskazał, że w okresie od dnia 1 stycznia do 31 marca 2012r. wypłacono rodzinie zastępczej M. K. na mocy wcześniejszej decyzji z dnia 8 czerwca 2011r. świadczenia na częściowe pokrycie kosztów utrzymania E. S. kwotę 1024, 44 zł, co zostało zaliczone na poczet należności wynikających z niniejszej decyzji, zaś nadpłata w kwocie 24,71 zł zostanie potrącona z kwietniu 2012r. W odwołaniu M. K. podnosiła, że powinna być potraktowana jako rodzina zastępcza niespokrewniona, której przysługuje wyższe świadczenie, bowiem wobec E. S. jest siostrą przyrodnią, a ustawa mówi o zawężonym kręgu pokrewieństwa i linii prostej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania, stwierdzając, że wprawdzie ustawodawca w art. 41 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej ograniczył zastępcze rodziny spokrewnione jedynie do najbliższych krewnych, obejmujących m.in. rodzeństwo, jednak pojęcie rodzeństwa obejmuje nie tylko rodzeństwo naturalne, ale również rodzeństwo przyrodnie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła M. K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniosła, że "według nowej ustawy co do bezpośredniej pieczy zastępczej ustawodawca zawęził krąg pokrewieństwa i według nowo wydanej ustawy jako siostra przyrodnia znajduje się w linii bocznej i według tej ustawy powinna być uznana jako rodzina zastępcza niespokrewniona". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z przepisami prawa, do czego sąd administracyjny jest uprawniony z mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Świadczenie pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej przyznawane jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149, poz. 887 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy rodzinie zastępczej (...) na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota: 1) 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej; 2) 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Wysokość świadczenia, o którym mowa w ust. 1, pomniejsza się o kwotę nie wyższą niż 50% dochodu dziecka, nie więcej jednak niż o 80% kwot, o których mowa w ust. 1 (ust. 2), zaś za dochód dziecka uważa się otrzymywane alimenty, rentę rodzinną oraz uposażenie rodzinne (ust. 3). Jednocześnie w świetle art. 39 i art. 41 ust.1 - 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, rodzina zastępcza może mieć charakter rodziny spokrewnionej, którą tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim (u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej), będący wstępnymi lub rodzeństwem dziecka albo rodziny niezawodowej bądź zawodowej, którą tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku małżeńskim (u których umieszczono dziecko w celu sprawowania nad nim pieczy zastępczej), niebędący jednak wstępnymi lub rodzeństwem dziecka. Kryterium rozróżniającym rodziny zastępcze spokrewnione i niespokrewnione (zawodowe i niezawodowe) jest więc stopień pokrewieństwa, który podlega ustaleniu według reguł określonych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym (K.r.o.). W świetle art. 617 § 1 K.r.o. krewnymi w linii prostej są osoby, z których jedna pochodzi od drugiej. Krewnymi w linii bocznej są osoby, które pochodzą od wspólnego przodka, a nie są krewnymi w linii prostej - rodzeństwo stanowi więc krewnych w linii bocznej. Wbrew zarzutom skargi z brzmienia tego przepisu wynika wprost, że by uznać osoby za spokrewnione konieczne jest posiadanie jednego wspólnego przodka – nie jest natomiast wymagane, by osoby spokrewnione pochodziły od tych samych rodziców - wystarczy, by miały jednego wspólnego rodzica. Konsekwencją tego jest przyjęcie, że "rodzeństwo" obejmuje nie tylko rodzeństwo naturalne, ale również przyrodnie (por. (H. Haak, Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz do art. 617-91, Toruń 2009, s. 17; J. Winiarz, J. Gajda, Prawo rodzinne, Warszawa 1999, s. 16). Jak wynika z akt sprawy – M. K. i małoletnia E. S. mają wspólną matkę – I. S. (obecnie H. - odpisy zupełne aktów urodzenia, k.172 i 178 akt admin.), a zatem są rodzeństwem przyrodnim - organy prawidłowo więc uznały, że tworzą one rodzinę zastępczą spokrewnioną. Jednocześnie stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły kwoty świadczeń, uwzględniając – zgodnie z art. 80 ust. 2 i 3 ustawy, dochody małoletniej E. S. tj. rentę rodzinną. Z powyższych względów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, dlatego podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270).